ลักษณะของการบาดเจ็บหลอดเลือดสมองชนิดแรงกระแทก ณ โรงพยาบาลขอนแก่น: การศึกษาเชิงพรรณา

ผู้แต่ง

  • ธิติ ธิติศักดิ์สกุล กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลขอนแก่น

คำสำคัญ:

การบาดเจ็บหลายระบบ, การบาดเจ็บที่หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง, การบาดเจ็บทางสมอง

บทคัดย่อ

บทนำ: หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการบาดเจ็บที่หลอดเลือดส่วนคอยังมีอยู่จำ กัด การศึกษานี้เป็นการศึกษาเพื่ออธิบาย ลักษณะทางคลินิกของการบาดเจ็บที่หลอดเลือดส่วนคอที่พบในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิในภาคตะวันออกเฉียงเหนือในประเทศไทย วิธีการ: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลจากหอผู้ป่วยและหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมอุบัติเหตุ โรงพยาบาลขอนแก่น ระหว่างพ.ศ. 2563 ถึง พ.ศ. 2568 เกณฑ์การคัดเข้าได้แก่ผู้ป่วยทุกรายที่ได้รับบาดเจ็บจากกลไกการบาดเจ็บแบบจากแรงกระแทกไม่มีคม (blunt mechanism of injury) และได้รับการวินิจฉัยว่ามีการบาดเจ็บที่หลอดเลือดส่วนคอจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หลอดเลือดคอ ข้อมูลพื้นฐานที่ได้รับการบันทึก ได้แก่ ลักษณะการบาดเจ็บ อาการ อาการแสดง และปัจจัยเสี่ยงที่ทำ ให้เกิดการบาดเจ็บตามเกณฑ์ การคัดกรองจากกลุ่มเดนเวอร์และเมมฟิส ผลการศึกษา ได้แก่ อัตราการตายและการเกิดสมองขาดเลือดในโรงพยาบาล ผลการศึกษา: ผู้บาดเจ็บทั้งหมด 14 ราย ได้รับการคัดเลือกให้เข้าการศึกษา ร้อยละ 71.4 เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 47.9±17.5 ปี ค่าเฉลี่ยความรุนแรงของการบาดเจ็บเท่ากับ 18.9±7.0. ปัจจัยเสี่ยงที่ทำ ให้เกิดการบาดเจ็บของหลอดเลือดส่วนคอ ได้แก่ การบาดเจ็บที่ศีรษะ รุนแรงที่มีคะแนนระดับความรู้สึกตัวน้อยกว่า 6 และภาวะสมองขาดเลือดซึ่งเป็นอาการแสดงแรก (ร้อยละ 28.6 ทั้งสองภาวะ) ลักษณะ ทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่พบและสนับสนุนภาวะการบาดเจ็บของหลอดเลือดสมองส่วนคอ ได้แก่ กระดูกต้นคอหัก (ร้อยละ 42.9) และ กะโหลกศีรษะแตกแบบซับซ้อน (ร้อยละ 28.6) ผู้บาดเจ็บหลอดเลือดคอส่วนใหญ่มีความรุนแรงระดับ 4 (ร้อยละ 42.9) โดยมีการพบ ที่หลอดเลือดคาโรทิดและหลอดเลือดกระดูกสันหลังในจำ นวนเท่ากัน มีผู้บาดเจ็บร้อยละ 21.4 เกิดภาวะสมองขาดเลือดหลังเกิดภาวะ บาดเจ็บต่อหลอดเลือดแดงส่วนคอ และร้อยละ 28.6 เสียชีวิต ค่ามัธยฐานของค่าใช้จ่ายในผู้บาดเจ็บแต่ละราย เท่ากับ 96,884.5 [45,090.5, 268,775.5] บาท สรุป: ภาวะหลอดเลือดส่วนคอบาดเจ็บพบได้บ่อยในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิที่เป็นศูนย์อุบัติเหตุ ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง ได้แก่ สมองขาดเลือดและเสียชีวิต วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการตรวจพบให้ทันท่วงทีโดยอาศัยความสงสัยจากเกณฑ์มาตรฐาน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Parks NA, Croce MA. Use of Computed Tomography in the Emergency Room to Evaluate Blunt Cerebrovascular Injury. Adv Surg. 2012 Sep 1;Advances in Surgery46(1):205–17. https://doi.org/10.1016/j.yasu.2012.03.003

Tunthanathip T, Phuenpathom N, Saehaeng S, Oearsakul T, Sakarunchai I, Kaewborisutsakul A. Traumatic cerebrovascular injury: Prevalence and risk factors. Am J Emerg Med. 2020 Feb 1;38(2):182–6. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2019.01.055

Shahan CP, Stavely TC, Croce MA, Fabian TC, Magnotti LJ. Long-Term Functional Outcomes after Blunt Cerebrovascular Injury: A 20-Year Experience. Am Surg. 2018 Apr 1;84(4):551–6. PMID: 29712605.

Azad TD, Raj D, Ahmed K, Ran K, Materi J, Dardick J, et al. Predictors of Blunt Cerebrovascular Injury, Stroke, and Mortality in Patients with Cervical Spine Trauma. World Neurosurg. 2023 Jan 1;169:e251–9. https://doi.org/10.1016/j.wneu.2022.10.120

Kenney K, Amyot F, Haber M, Pronger A, Bogoslovsky T, Moore C, et al. Cerebral Vascular Injury in Traumatic Brain Injury. Exp Neurol. 2016 Jan 1;Traumatic Brain Injury275:353–66. https://doi.org/10.1016/j.expneurol.2015.05.019

Suzuki H, Funaba M, Imajo Y, Yokogawa N, Sasagawa T, Ando K, et al. Blunt Cerebrovascular Injury in the Elderly With Traumatic Cervical Spine Injuries: Results of a Retrospective Multi-Center Study of 1512 Cases in Japan. J Neurotrauma. 2023 Jun;40(11–12):1164–72. https://doi.org/10.1089/neu.2022.0180 PMID: 36719766; PMCID: PMC10259607.

Kim DY, Biffl W, Bokhari F, Brakenridge S, Chao E, Claridge JA, et al. Evaluation and management of blunt cerebrovascular injury: A practice management guideline from the Eastern Association for the Surgery of Trauma. J Trauma Acute Care Surg. 2020 Jun;88(6):875. https://doi.org/10.1097/TA.0000000000002668

Schauer SG, April MD, Fisher AD, Rizzo JA. Blunt Cerebrovascular Injury in Trauma—Fixed or Modifiable Risk Factor for Stroke? J Surg Res. 2026;317:167–72. https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.11.029

Stanislaus V, Zhang WW, Chen Z, Richardson TE, Ng N, Picker B, et al. Inpatient stroke outcomes in patients with blunt cerebrovascular injuries according to risk factors and treatment. Trauma U K. 2025;27(4):317–23. https://doi.org/10.1177/14604086251333569

Bensch FV, Varjonen EA, Pyhältö TT, Koskinen SK. Augmenting Denver criteria yields increased BCVI detection, with screening showing markedly increased risk for subsequent ischemic stroke. Emerg Radiol. 2019 Aug;26(4): 365–72.https://doi.org/10.1007/s10140-019-01677-0 PMID: 30756247; PMCID: PMC6647420.

Ciapetti M, Circelli A, Zagli G, Migliaccio ML, Spina R, Alessi A, et al. Diagnosis of carotid arterial injury in major trauma using a modification of Memphis criteria. Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2010 Nov 22;18:61. https://doi.org/10.1186/1757-7241-18-61 PMID: 21092211; PMCID: PMC2998450.

Hopkins B, Wang A, McKendy K, Deckelbaum D, Fata P, Khwaja K, et al. A Retrospective Analysis of the Clinical Use and Utility of Advanced Imaging in the Evaluation of Near-Hanging and Strangulation Injuries at a Canadian Level One Trauma Centre. Injury. 2023 Oct;54(10):110978. https://doi.org/10.1016/j.injury.2023.110978 PMID: 37599191.

Biffl WL, Ray CE, Moore EE, Franciose RJ, Aly S, HeyrosaMG,etal.Treatment-RelatedOutcomes From Blunt Cerebrovascular Injuries. Ann Surg. 2002 May;235(5):699–707. https://doi.org/10.1097/00000658-200205000-00012 PMID: 11981216; PMCID: PMC 1422496.

Hwang PYK, Lewis PM, Balasubramani YV, Madan A, Rosenfeld JV. The epidemiology of BCVI at a single state trauma centre. Injury. 2010 Sep 1;41(9):929–34. https://doi.org/10.1016/j.injury.2010.03.006

Wu X, Malhotra A, Forman HP, Nunez D, Sanelli P. The Use of High-Risk Criteria in Screening Patients for Blunt Cerebrovascular Injury: A Survey. Acad Radiol. 2017 Apr 1;24(4):456–61. https://doi.org/10.1016/j.acra.2016.11.010

Black JA, Abraham PJ, Abraham MN, Cox DB, Griffin RL, Holcomb JB, et al. Universal screening for blunt cerebrovascular injury. J Trauma Acute Care Surg. 2021 Feb 1;90(2):224–31. https://doi.org/10.1097/TA.0000000000003010 PMID: 33502144.

Müther M, Sporns PB, Hanning U, Düsing H, Hartensuer R, Raschke M, et al. Diagnostic accuracy of different clinical screening criteria for blunt cerebrovascular injuries compared with liberal state of the art computed tomography angiography in major trauma. J Trauma Acute Care Surg. 2020 Jun;88(6):789. https://doi.org/10.1097/TA.0000000000002682

Abraham PJ, Black JA, Griffin RL, Abraham MN, Liptrap EJ, Thaci B, et al. Imaging analysis of ischemic strokes due to blunt cerebrovascular injury. J Trauma Acute Care Surg. 2022 Jun1;92 (6):990–6. https://doi.org/10.1097/A.0000000000003522 PMID: 35067527.

Mitra B, Ruggles T, Seah J, Miller C, Fitzgerald MC. Delayed intracranial hemorrhage after trauma. Brain Inj. 2021 Mar 21;35(4):484–9. https://doi.org/10.1080/02699052.2021.1887520 PMID: 33606557.

Rutherford’s Vascular Surgery and Endovascular Therapy, 2-Volume Set: 9780323427913: Medicine & Health Science Books @ Amazon.com [Internet]. [cited 2022 Jan 9]. Available from: https://www.amazon.com/RutherfordsVascular-Surgery-Endovascular-Therapy/dp/032342791X

Li A, Durr K, Fernando SM, Rochwerg B, Inaba K, Biffl WL, et al. Rates of healing and timing of repeat imaging after blunt cerebrovascular injury: A systematic review and meta-analysis. J Trauma Acute Care Surg. 2025 Oct;99(4):643. https://doi.org/10.1097/TA.0000000000004748

Asaadi S, Rosenthal MG, Radulescu A, Mukherjee K, Luo-Owen X, Dubose JJ, et al. Pediatric Versus Adult Blunt Cerebrovascular Injuries: Patients Characteristics, Management, and Outcomes. Ann Vasc Surg. 2025;116:1–8. https://doi.org/10.1016/j.avsg.2025.02.016

Casado-Ruiz J, Castaño-Leon AM, García-Escudero L, Huerta-Carrascosa M, Vidal-Terrancle M, Lagares A. Transition from classic to expanded Denver screening criteria for blunt cerebrovascular injury: lessons from a high-volume level I trauma center. J Neurosurg. 2025;143(2): 461–71. https://doi.org/10.3171/2024.12.JNS241294

Potential signs and symptoms of BCVI

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-24

รูปแบบการอ้างอิง

ธิติศักดิ์สกุล ธ. (2026). ลักษณะของการบาดเจ็บหลอดเลือดสมองชนิดแรงกระแทก ณ โรงพยาบาลขอนแก่น: การศึกษาเชิงพรรณา. วารสารประสาทศัลยศาสตร์ไทย, 17(2), 69–79. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/TJNS/article/view/7507

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ