จริยธรรมการตีพิมพ์

จริยธรรมการตีพิมพ์

Publication Ethics

Thai Journal of Neurological Surgery (Thai J. Neurol. Surg.)

 

วารสารยึดถือหลักจริยธรรมการตีพิมพ์ตามแนวปฏิบัติสากล (เช่น COPE, ICMJE และ WAME) เพื่อให้มั่นใจว่ากระบวนการพิจารณาและตีพิมพ์มีความโปร่งใส เป็นธรรม ตรวจสอบได้ และคงไว้ซึ่งความถูกต้องของบันทึกทางวิชาการ โดยกำหนดบทบาทหน้าที่ของบรรณาธิการ ผู้นิพนธ์ และผู้ประเมินบทความ ดังต่อไปนี้

1) หน้าที่ของบรรณาธิการ (Duties of Editors)

  • กำกับกระบวนการพิจารณาบทความให้เป็นไปตามขอบเขตของวารสาร และดำเนินการประเมินแบบ double-blind peer review อย่างเป็นระบบ
  • ตัดสินใจรับ/ปฏิเสธบทความจากคุณค่าทางวิชาการ ความถูกต้อง และความสำคัญต่อสาขา โดยปราศจากอคติ (เช่น สถาบัน เพศ อายุ เชื้อชาติ ศาสนา หรือความเชื่อ)
  • รักษาความลับของผู้แต่ง ผู้ประเมิน และต้นฉบับบทความ รวมถึงเอกสารประกอบการพิจารณาในทุกขั้นตอน
  • จัดการและเปิดเผย ผลประโยชน์ทับซ้อน (Conflict of Interest) ของบรรณาธิการ/กองบรรณาธิการ และถอนตัวจากการตัดสินใจเมื่อมีผลประโยชน์ทับซ้อน
  • กำกับ ความซื่อสัตย์ทางวิชาการ (Research Integrity) โดยมีมาตรการตรวจสอบการลอกเลียน (plagiarism) การตีพิมพ์ซ้ำ/ซ้อน (redundant publication) การสร้างข้อมูลเท็จ (fabrication) และการบิดเบือนข้อมูล (falsification)
  • คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความเป็นส่วนตัวของผู้ป่วย โดยเฉพาะข้อมูลที่ระบุตัวตนได้ (เช่น ภาพถ่าย ภาพระหว่างผ่าตัด วิดีโอ ภาพรังสี/CT/MRI) และกำกับให้มีเอกสารยินยอมเมื่อจำเป็น
  • ดำเนินการหลังการตีพิมพ์เพื่อแก้ไขบันทึกทางวิชาการเมื่อจำเป็น ได้แก่ Correction, Retraction หรือ Expression of Concern
  • จัดการข้อร้องเรียน/ข้อพิพาทอย่างโปร่งใส และหากเกินอำนาจหน้าที่ ให้นำเสนอเข้าสู่กองบรรณาธิการเพื่อพิจารณาโดยฉันทามติ (consensus)

2) หน้าที่ของผู้นิพนธ์ (Duties of Authors)

  • ความเป็นต้นฉบับ: บทความต้องไม่เคยตีพิมพ์มาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น (รวมถึงการส่งซ้ำในสาระเดียวกันโดยไม่เปิดเผย)
  • ความซื่อสัตย์ของข้อมูล: ต้องรายงานผลอย่างถูกต้อง ครบถ้วน ไม่สร้างข้อมูลเท็จ (fabrication) ไม่บิดเบือนข้อมูล (falsification) และไม่ลอกเลียน (plagiarism)
  • การอ้างอิงและลิขสิทธิ์: ต้องอ้างอิงแหล่งข้อมูลอย่างเหมาะสม และไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ข้อความ ตาราง รูปภาพ วิดีโอ หรือสื่ออื่น ๆ หากใช้ผลงานผู้อื่นต้องได้รับอนุญาตตามสมควร
  • การเป็นผู้แต่ง (Authorship): รายชื่อผู้แต่งต้องสะท้อนผู้มีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญ และผู้แต่งทุกคนต้องรับทราบ/ยินยอมต่อการส่งบทความและฉบับสุดท้าย
  • จริยธรรมการวิจัย: งานวิจัยในมนุษย์ต้องได้รับการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัย (IRB/EC) และมี informed consent เมื่อเหมาะสม
  • ความเป็นส่วนตัวของผู้ป่วย: ห้ามเผยแพร่ข้อมูลที่ระบุตัวตนได้โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร โดยเฉพาะ case report และสื่อภาพ/วิดีโอทางคลินิก
  • ผลประโยชน์ทับซ้อนและแหล่งทุน: ต้องเปิดเผย conflict of interest (ถ้ามี) และระบุแหล่งทุน/บทบาทผู้ให้ทุนให้ชัดเจน
  • การใช้ AI: หากใช้ AI/เครื่องมือช่วยเขียนหรือช่วยวิเคราะห์ ต้องเปิดเผยขอบเขตการใช้ และผู้แต่งต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องทั้งหมดของเนื้อหา
  • หลังตีพิมพ์: หากพบข้อผิดพลาดสำคัญภายหลัง ต้องแจ้งบรรณาธิการทันที และให้ความร่วมมือในการแก้ไข/ชี้แจง

3) หน้าที่ของผู้ประเมินบทความ (Duties of Reviewers)

  • ประเมินบทความตามหลักวิชาการอย่างเป็นกลาง โดยยึดคุณภาพเชิงระเบียบวิธี ความสมเหตุสมผลของผล/อภิปราย และความสำคัญต่อสาขา
  • รักษาความลับของต้นฉบับและเอกสารประกอบทั้งหมด และไม่เผยแพร่/แลกเปลี่ยนเนื้อหากับผู้อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการ
  • แจ้งบรรณาธิการหากมี ผลประโยชน์ทับซ้อน หรือความเกี่ยวข้องที่อาจก่อให้เกิดอคติ และปฏิเสธการประเมินเมื่อเหมาะสม
  • ไม่ใช้ข้อมูล แนวคิด หรือผลการศึกษาจากต้นฉบับเพื่อประโยชน์ส่วนตนก่อนการตีพิมพ์
  • ให้ข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์ มีเหตุผล และหลีกเลี่ยงถ้อยคำไม่เหมาะสม
  • แจ้งเมื่อพบข้อสงสัยด้านจริยธรรม เช่น plagiarism, fabrication, falsification หรือการตีพิมพ์ซ้ำ/ซ้อน
  • ส่งผลการประเมินภายในเวลาที่กำหนด หรือแจ้งบรรณาธิการล่วงหน้าหากไม่สามารถดำเนินการได้

4) การจัดการข้อร้องเรียนและการอุทธรณ์ (Complaints and Appeals)

  • ผู้นิพนธ์สามารถยื่นอุทธรณ์ผลการพิจารณาได้ โดยระบุเหตุผลเชิงวิชาการอย่างชัดเจน และแนบหลักฐานประกอบ (หากมี)
  • วารสารจะพิจารณาอุทธรณ์อย่างเป็นธรรม โดยอาจมอบหมายให้บรรณาธิการ/ผู้ทรงคุณวุฒิที่ไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจครั้งแรกเข้าร่วมพิจารณา
  • ข้อร้องเรียนเกี่ยวกับจริยธรรม การปฏิบัติงานของบรรณาธิการ/ผู้ประเมิน หรือข้อขัดแย้งอื่น ๆ จะถูกพิจารณาตามกระบวนการของวารสารอย่างโปร่งใส และอาจยกระดับสู่การพิจารณาโดยกองบรรณาธิการเมื่อจำเป็น

5) การแก้ไขและการถอนบทความ (Corrections, Retractions, and Expressions of Concern)

  • Correction (Erratum/Corrigendum): ใช้เมื่อพบความผิดพลาดที่มีนัยสำคัญต่อความถูกต้อง/ความชัดเจนของบทความ แต่ยังไม่กระทบความน่าเชื่อถือโดยรวมของผลการศึกษา
  • Retraction: ใช้เมื่อผลการศึกษาหรือข้อสรุปไม่น่าเชื่อถือ อันเนื่องมาจากความผิดพลาดร้ายแรงหรือการประพฤติผิด เช่น fabrication/falsification, plagiarism, redundant publication หรือการวิจัยที่ไม่เป็นไปตามจริยธรรม
  • Expression of Concern: ใช้เมื่อมีข้อสงสัยสำคัญเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของบทความ แต่ยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบและยังสรุปผลไม่ได้
  • วารสารจะเผยแพร่ประกาศ/หมายเหตุที่เกี่ยวข้องเพื่อรักษาความถูกต้องของบันทึกทางวิชาการ และเชื่อมโยงไปยังบทความต้นฉบับตามความเหมาะสม

© 2025 Thai Journal of Neurological Surgery