การใช้กลุ่มช่วยเหลือทางสังคมจากญาติ ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ในเขตเทศบาลเมืองตราด ปี พ.ศ. 2549 - 2550

บทคัดย่อ

ปัจจุบันแนวโน้มของปัญหาทางการแพทข์และสาธารณสุขได้เปลี่ยนไป อัตราการเกิดโรคติดเชื้อต่าง ๆ ลดลง แต่โรคไม่ติดเชื้อกลับเป็นสาเหตุของความเจ็บป่วย โดยมีผลกระทบที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของประชากรสูงอายุ ความแออัด ความยากจน และการขยายตัวของเมือง การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมโลก ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์อย่างทวีความรุนแรงเพิ่มสูงขึ้น มีผลต่อการดำเนินวิถีชีวิต ดังเห็นได้ชัดเจนจากประชากรในเขตเมือง การเกิดโรคไม่ติดเชื้อ พบว่า โรคความดันโลหิตสูงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญทั้งในประเทศที่พัฒนาแล้วและประเทศที่กำลังพัฒนา เนื่องจากความดันโลหิตสูงเป็นโรคเรื้อรังที่รักษาไม่หายขาดและมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง และภาวการณ์ของโรคจะมีการทำลาขอวัยวะต่าง ๆ ที่สำคัญของร่างกาย การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการใช้กลุ่มช่วยเหลือทางสังคมโดยให้ผู้ป่วยและญาติเข้ากลุ่มร่วมกัน และเปรียบเทียบผลของการจัด โปรแกรมการคูแลสุขภาพตนเองแก่ผู้ป่วยและญาติ ตั้งแต่เดือน มีนาคม - กรกฏาคม 2550 จำนวน 120 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 60 คน ผู้ป่วยและญาติเข้ากลุ่มร่วมกันจำนวน 4 ครั้ง ใช้เวลาทดลอง 16 สัปดาห์ รวบรวมข้อมูล โดยการใช้แบบสัมภาษณ์ผู้ป่วยแบบสัมภาษณัญาติผู้ป่วย ติดตามโดยใช้แบบสังเกตประเมินพฤติกรรม ประเมินผลก่อนและหลังการทดลองทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติการแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ และ ทดสอบทางสถิติด้วย Stdent's t - test, Paired Samples t - test, Chi - square test, และ Pearson' s Product Moment Correlation Coefficient ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังได้รับโปรแกรมการทคลอง กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูง การรับรู้ต่อโรคความดันโลหิตสูง การรับรู้ต่อโอกาสเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคความดันโลหิตสูง พฤติกรรมการดูแลตนเอง ความสัมพันธ์ของผู้ป่วยและญาติ พฤติกรรมการสนับสนุนของญาติ และมีการควบคุมระดับความดันโลหิตดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ความคาดหวังในความสามารถตนเอง ความคาดหวังในผลดีของการปฏิบัติมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย ผลการวิจัขในครั้งนี้ ใช้กลุ่มช่วยเหลือทางสังคมจากญาติในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและทำให้ผู้ป่วยสามารถ ควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ควบคุมได้ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยโรคเรื้อรังอื่น ๆ ต่อไปได้