การประเมินผลคู่มือ "นิยามผู้ป่วยโรคติดเชื้อเพื่อการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา"

บทคัดย่อ

กองระบาดวิทยาโดยกลุ่มงานระบาดวิทยาโรคติดเชื้อ ได้จัดทำคู่มือ"นิยามผู้ป่วยโรคติดเชื้อเพื่อการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา"
ขึ้นและเผยแพร่ไปยังผู้เกี่ยวข้องเพื่อการรายงานโรคในระบบเฝ้าระวังใน พ.ศ. 2540 หลังจากนั้นยังพบว่า มีปัญหาความไม่เข้าใจในการ
รายงานโรค กลุ่มงานระบาดวิทยาโรคติดเชื้อจึงต้องการติดตามประเมินผลคู่มือดังกล่าวเพื่อให้ทราบปริมาณการใช้คู่มือ และความคิดเห็นต่อคู่มือเพื่อปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ผู้ตอบแบบสอบถามเป็นบุคลากรที่รับผิดชอบการรายงานโรคในระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาใน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และ โรงพยาบาลชุมชน ทุกจังหวัดจำนวน 381 คน ได้รับแบบสอบถามกลับคืน ร้อยละ 60.37 เป็นเพศชายร้อยละ 55.7 ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มอายุ 30-39 ปี (ร้อยละ 52.7 ) และเป็นนักวิชาการทางด้านสาธารณสุข ร้อยละ 45.2 ผู้ตอบแบบสอบถามทุกคนเป็นผู้ทำหน้าที่รายงานโรคในข่ายงานเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ( รง.506 )หน่วยงานที่มีคู่มือมีร้อยละ 66.5 แต่มีการใช้คู่มือเพียงร้อยละ 56.5 โดยใช้เพื่อให้แน่ใจว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องรายงานมากที่สุด ( ร้อยละ 50.8 ) และใช้คู่มือปะมาณ 1 - 3 รายใน 10 รายที่ต้องรายงาน ร้อยละ 65.5 ส่วนสาเหตุที่ไม่ใช้คู่มือเนื่องจาก ไม่รู้ว่ามีคู่มือหรือไม่มีคู่มือมีมากถึงร้อยละ 59.0
ผลของการใช้คู่มือต่อความแม่นยำ (Specificity) และความไว (Sensitivity) ในการตรวจพบผู้ป่วย ของการรายงานโรคในระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาของโรคบางโรคพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เห็นว่าการใช้คู่มือช่วยให้การรายงานโรคทั้ง 5 โรค มีความแม่นยำและความไวมากขึ้น คู่มือมีข้อดีมากที่สุด คือ ทำให้การรายงานโรคระดับ จังหวัด อำเภอ ตำบล มีมาตรฐานเดียวกัน ( ร้อยละ 51.5) ส่วนข้อเสียมากที่สุด 2 อันดับแรก คือ บ่งชี้กรณีที่ต้องรายงานบางโรคไม่ชัดเจน ( ร้อยละ 35.2 ) และเนื้อหาบางโรคไม่สามารถใช้ปฏิบัติได้ (ร้อยละ 27.5) ผลการศึกษาดังกล่าว ควรมีการปรับปรุงแก้ไขคู่มือให้มีครบทุกโรค เนื้อหาถูกต้อง (รวมทั้ง ICD 10) ให้สามารถปฏิบัติได้ สนับสนุนคู่มือให้เพียงพอโดยเฉพาะบุคลากรผู้รับผิดชอบโดยตรงและสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในการใช้คู่มือ