ผลของรูปแบบการดูแลด้วยกระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 2–3a ในคลินิก NCD โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านคลองคู้ จังหวัดพิจิตร

Nipa Purksawan

Authors

Nipa Purksawan Ban Khlong Khu Sub-district Health Promoting Hospital, Phichit Province.

Keywords:

Stage 2–3a Chronic Kidney Disease, Self-Management, Health Behavior Change, Clinical Outcomes

Abstract

Background: Chronic kidney disease (CKD) is an important public health problem, particularly among patients with diabetes mellitus and hypertension. At Ban Khlong Khu Sub-district Health Promoting Hospital, Phichit Province, most CKD patients were found to be in stages 2–3a, which represent a critical period for delaying kidney function decline. However, routine care still has limitations in behavioral assessment and continuous follow-up.

Objective: To evaluate the effects of a health behavior change care model on self-management behaviors and clinical outcomes among patients with stage 2–3a chronic kidney disease.

Methods: This study employed a two-group pretest–posttest quasi-experimental design. The sample consisted of 60 participants selected by purposive sampling and divided into an experimental group and a control group, with 30 participants in each group. The experimental group received the 12-week care model, while the control group received usual care. Data were analyzed using descriptive statistics, paired t-test, and independent t-test.

Results: After the intervention, the experimental group had a significant increase in knowledge scores regarding CKD and delaying kidney function decline, from 8.63 ± 1.72 to 12.87 ± 1.26. Self-management behavior scores for delaying kidney function decline also increased from 51.87 ± 7.94 to 72.43 ± 8.15. These improvements were statistically significant (p < .001) and significantly higher than those of the control group (p < .001). Regarding clinical outcomes, the experimental group showed a significant increase in eGFR and significant reductions in serum creatinine, systolic blood pressure, and body mass index (p < .05). Satisfaction with the care model was at the highest level (Mean = 4.54, SD = 0.38).

Conclusion: The health behavior change care model effectively improved knowledge regarding CKD and delaying kidney function decline, self-management behaviors for delaying kidney function decline, and clinical outcomes related to slowing CKD progression. The model is appropriate for application in primary care NCD clinics.

References

GBD Chronic Kidney Disease Collaboration. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease in adults, 1990–2023: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023. Lancet. 2025;S0140-6736(25)01853-7. doi:10.1016/S0140-6736(25)01853-7.

Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney Int. 2024;105(4 Suppl):S117–S314. doi:10.1016/j.kint.2023.10.018.

The Subcommittee on the Thailand Renal Replacement Therapy Registry. Thailand Renal Replacement Therapy (TRT) Registry 2023 annual data report. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; 2025.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังและโรคไตเรื้อรัง จังหวัดพิจิตร. พิจิตร: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร; 2567.

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สถานการณ์โรคไตเรื้อรังและการเข้าถึงบริการบำบัดทดแทนไตในประเทศไทยและระดับจังหวัด. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ; 2568.

Lorig KR, Holman HR. Self-management education: history, definition, outcomes, and mechanisms. Ann Behav Med. 2003;26(1):1–7.

Wagner EH, Austin BT, Von Korff M. Organizing care for patients with chronic illness. Milbank Q. 1996;74(4):511–44.

American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2025). Standards of care in diabetes—2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1).

Donald M, Kahlon BK, Beanlands H, Straus S, Ronksley P, Herrington G, et al. Self-management interventions for adults with chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2018;8(3):e019814

Sa-ngrattanapiman, K., Arsa, K., & Khiewchaum, R. The effects of a self-management program in chronic kidney disease stages 3A to 4 patients on knowledge, self-management behaviors, and glomerular filtration rate, Sakaeo Crown Prince Hospital. Journal of Nursing and Public Health Research,2024;4(1):e262291.

Inthaphalan P, et al. The effectiveness of a health literacy enhancement program on CKD knowledge, self-management behaviors, and clinical outcomes in rural Thailand. Belitung Nurs J. 2024;10(6):635-643.

สุขจง รัตนวรรณ, บุญญาสบุณ อรุณศรี, จิตตะนูน พรพิทักษ์. ผลของโปรแกรมการสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงจูงใจและการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมเพื่อชะลอการดำเนินโรคไตเรื้อรังและความดันโลหิตในผู้ที่มีความดันโลหิตสูงควบคุมไม่ได้. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล. 2564;27(1):61–76.

อติเทพ ผาติอภินันท์, ทิพา ต่อสกุลแก้ว, วีนัส ลีฬหกุล. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 ต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและความดันโลหิต. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2561;29(2):13–28. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalthaicvtnurse/article/view/164276

Suwanwaha S, Wonghongkul T, Panuthai S, Chaiard J. Effectiveness of self-management enhancement program for Thais with CKD at pre-dialysis stages: a randomized controlled trial. Pacific Rim Int J Nurs Res. 2016;20(4):320–336.

Wagner EH. Chronic disease management: what will it take to improve care for chronic illness? Eff Clin Pract. 1998 Aug-Sep;1(1):2-4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10345255/

Wagner SL, Koehn C, White MI, Harder HG, Schultz IZ, Williams-Whitt K, et al. Mental health interventions in the workplace and work outcomes: a best-evidence synthesis of systematic reviews. Int J Occup Environ Med. 2016;7(1):1-14. doi:10.15171/ijoem.2016.607.