บทบาทของหัวหน้าพยาบาลในการพัฒนาระบบเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง จากโรงพยาบาลสู่ชุมชน: การวิจัยเชิงคุณภาพแบบพรรณนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของหัวหน้าพยาบาลในการพัฒนาระบบเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยระยะกลางจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน ศึกษาผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น และสังเคราะห์ปัจจัยเงื่อนไขความสำเร็จในการสร้างภาคีเครือข่าย ผู้ให้ข้อมูลจำนวน 31 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย หัวหน้าพยาบาล 1 คน 5 คน พยาบาลผู้จัดการรายกรณี 5 คน และผู้แทนภาคีเครือข่าย 20 คน ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนเมษายน - ธันวาคม พ.ศ. 2568 เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกต และการศึกษาเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลโดยใช้การตรวจสอบสามเส้าด้านข้อมูลและวิธีการ
ผลการวิจัยพบ 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) บริบทและเส้นทางสู่การพัฒนาบทบาทหัวหน้าพยาบาล โดยช่องว่างของระบบเดิมและการขาดความเชื่อมโยงระหว่างโรงพยาบาลกับชุมชนเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ 2) บทบาทของหัวหน้าพยาบาล ได้แก่ การสร้างวิสัยทัศน์ร่วม ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ การบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ การพัฒนาศักยภาพทีม การบริหารทรัพยากร และการประสานเครือข่าย 3) ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น โดยผู้ให้ข้อมูลสะท้อนถึงความต่อเนื่องของการดูแล การติดตามผู้ป่วยได้ครอบคลุมมากขึ้น ความเข้มแข็งและความไว้วางใจในเครือข่าย ตลอดจนความรู้และความมั่นใจในการดูแลผู้ป่วยระยะกลางของบุคลากร และ 4) ปัจจัยเงื่อนไขความสำเร็จ ได้แก่ ภาวะผู้นำที่มีวิสัยทัศน์และลงมือปฏิบัติจริง การสนับสนุนจากผู้บริหาร ทุนทางสัมพันธภาพระหว่างองค์กร และวัฒนธรรมการเรียนรู้และการปรับตัวร่วมกัน ผลการวิจัยสะท้อนแนวทางการพัฒนาบทบาทหัวหน้าพยาบาลในการเชื่อมโยงระบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลางระหว่างโรงพยาบาลและชุมชนให้มีความต่อเนื่องและยั่งยืน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2562). คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง Guideline for Intermediate Care สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan). บอร์น ทู บี.
นงณภัทร รุ่งเนย, ธัญพร ชื่นกลิ่น, นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, วิชาญ เกิดวิชัย, และ ศุภสิทธิ์ พรรณารุโณทัย. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความยั่งยืนของนโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(1), 112–123.
ศาสตรา เข็มบุบผา. (2565). การพัฒนาระบบเชื่อมโยงการให้บริการดูแลผู้ป่วยระยะกลางสู่การดูแลระยะยาว อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(3), 939–956.
สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2567). คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง (Guideline for Intermediate care) สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2567. ผู้แต่ง.
สุดใจ บุบผาทาเต และ สุธิกาญจน์ อิทธิศักดิ์โภคิน. (2567). การพัฒนาแนวทางการเยี่ยมบ้านผู้ป่วยระยะกลางโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและภาคีเครือข่ายชุมชน. วารสารวิชาการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 4(3), 119–130.
Belrhiti, Z., Bigdeli, M., Lakhal, A., Kaoutar, D., Zbiri, S., & Belabbes, S. (2024). Unravelling collaborative governance dynamics within healthcare networks: A scoping review. Health Policy and Planning, 39(4), 412–428. https://doi.org/10.1093/heapol/czae005
Cummings, G. G., Tate, K., Lee, S., Wong, C. A., Paananen, T., Micaroni, S. P., & Chatterjee, G. E. (2018). Leadership styles and outcome patterns for the nursing workforce and work environment: A systematic review. International Journal of Nursing Studies, 85, 19–60. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2018.04.016
Doyle, L., McCabe, C., Keogh, B., Brady, A., & McCann, M. (2020). An overview of the qualitative descriptive design within nursing research. Journal of Research in Nursing, 25(5), 443–455. https://doi.org/10.1177/1744987119880234
Haggerty, J. L., Roberge, D., Freeman, G. K., & Beaulieu, C. (2013). Experienced continuity of care when patients see multiple clinicians: A qualitative metasummary. Annals of Family Medicine, 11(3), 262–271. https://doi.org/10.1370/afm.1499
Kotter, J. P. (2018). Leading change (2nd ed.). Harvard Business Review Press.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
Porter-O'Grady, T., & Malloch, K. (2018). Quantum leadership: Building better partnerships for sustainable health (5th ed.). Jones & Bartlett Learning.
Pratt, B., & de Vries, J. (2018). Community engagement in global health research that advances health equity. Bioethics, 32(7), 454–463. https://doi.org/10.1111/bioe.12465
Rogers, E. M. (2019). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
Senge, P. M. (2020). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (3rd ed.). Currency.
Tongyoy, T., Piyabanditkul, L. & Nuntaboot, K. (2025). Roles and Success Factors of Community Health Nurses in Providing Health Care for People with Disabilities in Southern Thailand: A Qualitative Descriptive Study. Jurnal Ners, 20(4), pp. 353-362. http://dx.doi.org/10.20473/jn.v20i4.71878
Wong, C. A., Cummings, G. G., & Ducharme, L. (2013). The relationship between nursing leadership and patient outcomes: A systematic review update. Journal of Nursing Management, 21(5), 709–724. https://doi.org/10.1111/jonm.12116
