การเตรียมความพร้อมนักศึกษาพยาบาลสู่การพยาบาลแบบประคับประคอง: กรอบแนวคิด สมรรถนะ และแนวทางการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ

บทคัดย่อ

การดูแลแบบประคับประคองเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบสุขภาพในสังคมสูงวัย ท่ามกลางภาระโรคเรื้อรังและโรคคุกคามต่อชีวิตที่เพิ่มขึ้น แม้ประเทศไทยจะมีนโยบาย คู่มือวิชาชีพ และระบบบริการด้านนี้อย่างเป็นรูปธรรม แต่ยังพบช่องว่างด้านความรู้ ทักษะ และทัศนคติของนักศึกษาพยาบาลและพยาบาลจบใหม่ โดยเฉพาะด้านการสื่อสาร การจัดการอาการ และการเผชิญกับความตาย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดและสมรรถนะหลักด้านการดูแลแบบประคับประคองสำหรับนักศึกษาพยาบาลก่อนขึ้นฝึกภาคปฏิบัติ และแนวทางจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการที่สอดคล้องกับบริบทบริการสุขภาพไทย โดยสังเคราะห์กรอบสมรรถนะระดับนานาชาติร่วมกับงานวิจัยและเอกสารไทยด้านการศึกษาพยาบาล นโยบาย และประสบการณ์ faculty practice ผลการสังเคราะห์นำไปสู่กรอบสมรรถนะ 3 มิติ ได้แก่ (1) ความรู้เกี่ยวกับหลักการ ภาระโรค การประเมินอาการ และจริยธรรม (2) ทักษะปฏิบัติด้านการประเมิน การสื่อสาร การดูแลพื้นฐาน และการทำงานเป็นทีมสหสาขาวิชาชีพ และ (3) ทัศนคติและคุณค่าทางวิชาชีพ เช่น การยอมรับความตาย การเคารพศักดิ์ศรีและความเชื่อของผู้ป่วย และการสะท้อนคิด ซึ่งถูกร้อยเรียงเป็น PREP framework ได้แก่ Principles & Policy, Readiness & Reflective Attitude, Essential Skills และ Partnership & Professionalism เพื่อใช้เป็นต้นแบบออกแบบโปรแกรมเตรียมความพร้อมก่อนปฏิบัติคลินิก บทความสรุปข้อเสนอเชิงนโยบาย การศึกษา และการวิจัย เพื่อใช้กรอบดังกล่าวพัฒนาหลักสูตร รายวิชา และนวัตกรรมการสอน ตลอดจนต่อยอดเป็นผลงานวิชาการของอาจารย์พยาบาล โดยมองการเตรียมความพร้อมนักศึกษาพยาบาลสู่การพยาบาลแบบประคับประคองเป็นการลงทุนกับ “หัวใจของวิชาชีพ” ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ป่วยและครอบครัวในช่วงท้ายของชีวิต