MOR LAM MU: A CONTEMPORARY CULTURAL RECREATION SYSTEM LINKING COMMUNITY HAPPINESS AND CULTURAL IDENTITY IN THE DIGITAL AGE
Keywords:
Mor Lum Mu, Community Recreation, Isan Culture, Community Well-Being, Sustainable DevelopmentAbstract
Mor Lam Mu is a traditional folk performing art from Northeastern Thailand (Isan) that embodies significant cultural value and has evolved into a cultural recreational system with an important role in contemporary society. This academic article aims to 1) analyze the role of Mor Lam Mu as a recreational tool that connects culture and happiness, 2) examine its recreational impacts in promoting social participation, and 3) propose development pathways to establish Mor Lam Mu as a creative recreational activity that can be sustained in contemporary society. This study employs a knowledge synthesis approach based on academic literature, related research, and conceptual analysis within contemporary social and cultural contexts. The findings indicate that Mor Lam Mu functions as a cultural practice space that plays a crucial role in fostering social cohesion, reducing generational gaps, and facilitating dynamic participation within a multicultural society. It also promotes psychosocial well-being through recreational experiences that generate happiness and relaxation. In the economic dimension, Mor Lam Mu serves as a key mechanism for generating income for performers and local businesses, while supporting experiential cultural tourism at both regional and international levels. In terms of cultural preservation, Mor Lam Mu continues to transmit music, costumes, and local wisdom, while simultaneously adapting innovatively to the digital era through the use of lighting and sound technologies and dissemination via online platforms. However, achieving sustainability requires integrated collaboration across multiple sectors, including families in instilling cultural values, communities in establishing regulations and supporting performance spaces, performers in enhancing competencies and creating contemporary performances, and entrepreneurs in investing and implementing proactive digital marketing strategies, along with strategic support from both public and private sectors. This is essential to position Mor Lam Mu as a contemporary recreational mechanism that is creative, valuable, and sustainable in both Thai and global contexts.
References
จักรพันธุ์ จันโทมุข. (2566). แซกโซโฟนประกอบกับวงดนตรีหมอลำ. วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคล พระนคร, 3(1), 88–107.
จักราวุฒิ จงเทพ. (2562). การแสดงหมอลำเรื่องต่อกลอนทำนองขอนแก่น คณะประถมบันเทิงศิลป์. วารสารศิลป์ปริทัศน์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 99-108.
ชอบ ดีสวนโคก. (2556). วัด: ฐานความรู้สู่หมอลำนำศีลธรรมสร้างชุมชน. ธรรมทรรศน์, 13(2), 15–31
ฐพัชร์ ฤทธิ์ชัย และศรินทิพย์ ดวนลี. (2565). การใช้เทคโนโลยีระบบ Streaming เผยแพร่การแสดงหมอลำเพื่อสร้างรายได้ ในสถานการณ์โควิด 19. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 9(1), 14–26.
ทรงวิทย์ พิมพะกรรณ์. (2553). หมอลำกับการดำรงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรม. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2(1), 66–88.
ทองพูล ภูสิม วิมลมาศ ปฐมวณิชกุล ศักดิ์พงศ์ หอมหวน และทรงศักดิ์ จีระสมบัติ. (2558). รูปแบบการขับเคลื่อนกระบวนการเรียนรู้หมอลำ บ้านโนนค้อโดยเครือข่ายศูนย์ดำรงมรดกอีสาน สำรองเรืองประพันธ์. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(1), 137-145.
ปัณณทัต ลําเฟือย และอนุกูล โรจนสุขสมบูรณ์. (2564). การแสดงหมอลำคณะเสียงอิสาน. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(3), 76-83.
พชญ อัคพราหมณ์ และดังกมล ณ ป้อมเพ็ชร. (2567ก). การสร้างสรรค์การแสดงลำหมู่ร่วมสมัย กรณีศึกษา นางไอ่เดอะไลฟ์แอนด์เลิฟ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 16(1), 269–314.
. (2567ข). การสร้างสรรค์การแสดงลำหมู่ร่วมสมัย กรณีศึกษา เดอะสตอรี่ออฟนางไอ่. แก่นดนตรีและการแสดง, 6(3), 31–57.
พิชิต ทองชิน และฉลาด ส่งเสริม. (2566). หมอลำหมู่สังวาทอุบล: การก่อตัวและกระบวนเล่นศิลปะการแสดงจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 7(1), 24-40.
พิพัฒธนพงษ์ วัฒนกัลยากุล และภัสสร สังข์ศรี. (2562). การศึกษาพฤติกรรมการสื่อสาร การใช้ประโยชน์และความพึงพอใจ จากการใช้สื่อสังคมออนไลน์ เพื่อสร้างเครือข่ายกลุ่มแฟนคลับหมอลำ: กรณีศึกษาเฟซบุ๊กแฟนเพจ กลุ่ม “เทพไหล”. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 5(1), 31-49.
พิศณุภงศ์ ศรีศากยวรางกูร และอลงกรณ์ อรรคแสง. (2561). จิตวิญญาณหมอลำกลอนสู่ความเชื่อทางการเมืองของท้องถิ่นอีสาน. วารสารการเมืองการปกครอง, 8(2), 71–84.
. (2565). องค์ความรู้ของหมอลำกลอนสะท้อนวิถีชีวิตชาวอีสาน. วารสารการเมืองการปกครอง, 13(2), 224–239.
ภัทรกร กาเผือก และพิษณุ บุญศรีอนันต์. (2564). กระบวนการถ่ายทอดลำทำนองกาฬสินธุ์ของหมอลำวีระพงษ์ วงศ์ศิลป์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 40(2), 56-64.
ภาณุเดช วัยเจริญ พรนภัส ปรีชม สุพิชญา บุญพรหมมา ภารดี เจือสมบูรณ์ผล และพชญ อัคพราหมณ์. (2567). ปฏิบัติการร่วมสร้างในกระบวนการผลิตการแสดงลำหมู่ร่วมสมัยเรื่อง นางไอ่. ศิลปกรรมสาร, 17(1), 130-154.
ภานุวัฒน์ เหล่าพิลัย และอุรารมย์ จันทมาลา. (2565). พัฒนาการรูปแบบการแสดงคอนเสิร์ตหมอลำคณะระเบียบวาทศิลป์. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(1), 174-183.
รสสุคนธ์ อ้มเถื่อน ระพีพันธ์ ศิริสัมพันธ์ และรังสรรค์ สิงหเลิศ. (2565). การสร้างสรรค์หมอลำเพลินร่วมสมัยจากฮูปแต้มวรรณกรรมสังข์สินไซ. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(5), 511–524.
วรากร สีโย. (2561). การบรรเลงแซกโซโฟนประกอบการแสดงหมอลำในอีสาน. วารสารคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 5(1), 261-280.
วสันต์ ชาพิทักษ์ ศุภกร บุญอรัญ และอนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ. (2564). สัญญะความเป็นอีสานในเวทีหมอลำหมู่ ในฤดูกาล 2561-2563. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 10(2), 27-50.
วสันต์ ไตรรัตน์รังสี และอุรารมย์ จันทมาลา. (2566). การออกแบบเครื่องแต่งกายของนักเต้นคณะหมอลำวาทขอนแก่น. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 12(2), 14-26.
วิชญ์ บุญรอด. (2564). ดนตรีพื้นบ้านอีสาน: อิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงมนุษย์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 11(1), 360-369.
ศิริชัย ทัพขวา และสมคิด สุขเอิบ. (2561). ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมจากการพัฒนารูปแบบการแสดงหมอลำหมู่เชิงธุรกิจ. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(4), 277-285.
. (2562). การพัฒนารูปแบบการแสดงหมอลำหมู่เชิงธุรกิจ. กระแสวัฒนธรรม, 20(37), 25-36.
ศิลปะวัฒนธรรมอีสาน-การแสดงพื้นบ้าน. (1 พฤษภาคม 2568). การแสดงพื้นบ้าน. สืบค้นเมื่อ 14 กันยายน 2568, จาก https://www.lib.ru.ac.th/journal/isan/art/index.html
สราวุฒิ สีหาโคตร. (2565). การปรับตัวของหมอลำท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในศตวรรษที่ 21. แก่นดนตรีและการแสดง มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 4(2), 79–94.
และคณะ. (2565). “หมอลำ” กระแสการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมทางดนตรีสมัยใหม่. วารสารช่อพะยอม, 33(2), 312–328.
สันดุสิทธิ์ บริวงษ์ตระกูล และโสภัทร นาสวัสดิ์. (2562). การสื่อสารดิจิทัลกับการธำรงรักษาวัฒนธรรมหมอลำเรื่องต่อกลอน กรณีศึกษาคณะประถมบันเทิงศิลป์. กระแสวัฒนธรรม, 22(42), 44-53.
. (2560). กระแสวัฒนธรรมบทความปริทรรศน์: การสืบทอดสื่อพื้นบ้าน หมอลำเรื่องต่อกลอน. กระแสวัฒนธรรม, 18(34), 81-90.
สันติ ยศสมบัติ สุรัตน์ จงดา และจินตนา สายทองคำ. (2563). คุณลักษณ์ของพระเอกหมอลำเรื่องต่อกลอนทำนองขอนแก่น. วารสารรัตนปัญญา, 5(1), 97–106.
สุทธินันท์ ศรีอ่อน. (2566). บทบาทหน้าที่ของพระพุทธศาสนาในเพลงลูกทุ่งหมอลำอีสาน. วิวิธวรรณสาร, 7(1), 153-171.
หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครพนม. (1 พฤษภาคม 2568). หมอลำ. สืบค้นเมื่อ 4 กันยายน 2558, จาก https://www.finearts.go.th/nakhonphanomlibrary/view/12439-%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%A5%E0%B8%B3
อานนท์ บัวภา พันธกานต์ ทานนท์ และศิวนารถ หงษ์ประยูร. (2565). “หมอลำออนไลน์” กลวิธีการสื่อสารของสื่อพื้นบ้านในสถานการณ์โควิด-19 กรณีศึกษา: ซานเล้าบันเทิงศิลป์. วารสารการสื่อสารและการจัดการ นิด้า, 8(2), 34-53.
อิทธิพล มะเสน. (2565). หมอลำหมู่ : การปรับเปลี่ยนรูปแบบการแสดงสู่แพลตฟอร์มใหม่ ในช่วงวิกฤตการณ์ไวรัสโควิด 19. มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 20(1), 41–63.
อิศเรศ ดลเพ็ญ. (2559). หมอลำ การแสดงพื้นบ้านอีสาน: ขุมทรัพย์แห่งความรู้และความบันเทิง. วารสารบัณฑิตศึกษา มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(2), 56–71.
Akçakese, A., & Demirel, M. (2025). Recreational awareness prevents digital game addiction associated with social exclusion in adolescents. World Leisure Journal, 67(1), 54-73.
Cabeza-Ramírez, L. J., Muñoz-Fernández, G. A., & Santos-Roldán, L. (2021). Video game streaming in young people and teenagers: Uptake, user groups, dangers, and opportunities. Healthcare, 9(2), 192.


