ปัจจัยทำนายการมารับการรักษาล่าช้าของผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดชนิดไม่ยก
คำสำคัญ:
การมารับการรักษาล่าช้า, โรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, การเข้าถึงบริการสุขภาพบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายการมารับการรักษาล่าช้าในผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดไม่ยก ได้แก่ การเข้าถึงบริการสุขภาพ ความรู้เกี่ยวกับโรค การสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้ภาวะสุขภาพ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร จำนวน 129 คน คัดเลือกด้วยวิธีสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินการเข้าถึงบริการสุขภาพ แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับโรค แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมินการรับรู้ภาวะสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า การเข้าถึงบริการสุขภาพ (β=-0.34, p<.001) ความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจ (β=-0.27, p=.017), การสนับสนุนทางสังคม (β=-0.23, p=.019) และ การรับรู้ภาวะสุขภาพ (β=0.18, p=.027) ตัวแปรทั้งสี่สามารถร่วมกันทำนายระยะเวลาการมารับการรักษาล่าช้าของผู้ป่วยหัวใจขาดเลือดชนิดไม่ยก ได้ร้อยละ 37 (Adjusted R² = 0.34, p< .001) โดยการเข้าถึงบริการสุขภาพเป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลมากที่สุด
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ การสร้างความรู้ และการเสริมแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงทีและลดความสูญเสีย จากภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานสถิติสุขภาพ พ.ศ. 2563 กองยุทธศาสตร์และวางแผน.
กุลวดี โรจน์ไพศาล. (2544). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จันทนา หล่อตระกูล จินตนา ยูนิพันธุ์ และชนกพร จิตปัญญา .(2550). การพัฒนาเครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยไทยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด. วารสารวิจัยทางการพยาบาล, 11(3), 166-176.
นันวลัย ไชยสวัสดิ์ และสถิร จินดาวงศ์. (2560). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 37(4), 1–12.
บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2553). ระเบียบวิธีวิจัยทางพยาบาลศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 4. ยูแอนด์ไออินเตอร์มีเดีย.
Andersen, R. M. (1995). Revisiting the behavioral model and access to medical care: Does it matter?. Journal of Health and Social Behaviour, 36(1), 1–10. https://doi.org/10.2307/2137284
Berkman, N. D., Sheridan, S. L., Donahue, K. E., Halpern, D. J., & Crotty, K. (2018). Low health literacy and health outcomes: An updated systematic review. Annals of Internal Medicine, 169(3), 1–10. https://doi.org/10.7326/0003-4819-155-2-201107190-00005
Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). Prentice-Hall.
Bhatt, D. L., Eagle, K. A., Ohman, E. M., Hirsch, A. T., Goto, S., Mahoney, E. M., Wilson, P. W. F., Alberts, M. J., D’Agostino, R., Liau, C.-S., Mas, J.-L., Röther, J., Smith, S. C., Salette, G., & Steg, P. G. (2010). Comparative determinants of 4-year cardiovascular event rates in stable outpatients at risk of or with atherothrombosis. JAMA, 304(12), 1350–1357. https://doi.org/10.1001/jama.2010.1322
Dracup, K., McKinley, S., Riegel, B., Moser, D. K., Meischke, H., Doering, L. V., Davidson, P., Paul, S. M., & Baker, H. (2009). A randomized clinical trial to reduce prehospital delay to treatment in acute coronary syndrome. Circulation, 119(3), 293–299. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.107.758516
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160.
Hagger, M. S., & Orbell, S. (2003). A meta-analytic review of the Common-Sense Model of illness representations. Psychology & Health, 18(2), 141–184. https://doi.org/10.1080/088704403100081321
Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., Baker, M., Harris, T., & Stephenson, D. (2015). Loneliness and social isolation as risk factors for mortality: A meta-analytic review. Perspectives on Psychological Science, 10(2), 227–237. https://doi.org/10.1177/1745691614568352
House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.
Huang, H., Li, X., Chen, Y., Wang, Y., & Zhang, J. (2019). Health perception and health-seeking behavior in patients with acute coronary syndrome. Journal of Clinical Nursing, 28(21–22), 3998–4006. https://doi.org/10.1111/jocn.14972
Lauck, S. B., Smith, J., Patel, R., & Johnson, K. (2022). Early management of acute myocardial infarction and outcomes: A multicenter observational study. European Heart Journal, 43(5), 411–419.
Lee, Y. J., Shin, S. J., Wang, R. H., Lin, K. D., Lee, Y. L., & Wang, Y. H. (2020). Pathways of empowerment perceptions, health literacy, self-efficacy, and self-care behaviors to glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus. Patient Education and Counseling, 103(3), 633–639. https://doi.org/10.1016/j.pec.2019.09.021
Leventhal, H., Brissette, I., & Leventhal, E. A. (1996). The common-sense model of self-regulation of health and illness. In L. D. Cameron & H. Leventhal (Eds.), The self-regulation of health and illness behaviour (pp. 42–65). London: Routledge.
Levesque, J. F., Harris, M. F., & Russell, G. (2013). Patient-centred access to health care: Conceptualising access at the interface of health systems and populations. International Journal for Equity in Health, 12(18), 1–9. https://doi.org/10.1186/1475-9276-12-18
National Heart, Lung, and Blood Institute. (2023). What is ischemic heart disease? U.S. Department of Health and Human Services. https://www.nhlbi.nih.gov/health/ischemic-heart-disease
O’ Carroll, R. E., Chambers, J. A., Dennis, M., Sudlow, C., & Johnston, M. (2011). Improving patient knowledge of the symptoms of acute coronary syndrome: A randomized controlled trial. British Journal of Health Psychology, 16(1), 74–85. https://doi.org/10.1007/s12160-013-9515-5
Penchansky, R., & Thomas, J. W. (1981). The concept of access: Definition and relationship to consumer satisfaction. Medical Care, 19(2), 127–140. https://doi.org/10.1097/00005650-198102000-00001
Rosenstock, I. M. (1974). The health belief model and preventive health behavior. Health Education Monographs, 2(4), 354–386.
Shen, L., Wang, H., Li, J., & Zhang, Y. (2020). Family support and early treatment-seeking among patients with acute myocardial infarction. Journal of Cardiovascular Nursing, 35(2), 120–128. https://doi.org/10.1097/JCN.0000000000000648
Song, Y., Chen, X., Li, Z., Wang, J., & Liu, Q. (2020). Effects of community-based education on prehospital delay and treatment-seeking behavior in patients with acute myocardial infarction: A quasi-experimental study. Journal of Cardiovascular Nursing, 35(1), 45–52. https://doi.org/10.1097/JCN.0000000000000637
Uchino, B. N. (2006). Social support and health: A review of physiological processes potentially underlying links to disease outcomes. Journal of Behavioral Medicine, 29(4), 377–387. https://doi.org/10.1007/s10865-006-9056-5
Wagner, J., Lacey, K., Chyun, D., & Abbott, G. (2005). Development of a questionnaire to measure heart disease knowledge in people with diabetes. The Diabetes Educator, 31(4), 574–583. https://doi.org/10.1016/j.pec.2004.07.004
World Health Organization. (2020). The top 10 causes of death. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death
World Health Organization. (2022). Global report on hypertension: The race against a silent killer. https://www.who.int/publications/i/item/9789240081062
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาลและสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
