การรับรู้และการปฏิบัติงานตามบทบาทของ อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนคร จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
การรับรู้บทบาท, การปฏิบัติงานตามบทบาท, อสม.หมอประจำบ้านบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้และการปฏิบัติงานตามบทบาท ของ อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตร อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 26 คน เก็บข้อมูลโดยใช้การสนทนากลุ่ม (focus group discussion) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและตีความ
ผลการวิจัย พบว่า อสม.หมอประจำบ้านรับรู้บทบาทของตนเอง 8 บทบาทหลัก และสามารถปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้าน ในฐานะหมอคนที่ 1 ร่วมกับหมอคนที่ 2 และหมอคนที่ 3 รวมทั้งทีมสหวิชาชีพ ได้รับการยอมรับในบทบาทมากกว่าการเป็น อสม.ก่อนการพัฒนายกระดับเป็น อสม.หมอประจำบ้าน โดยเฉพาะในเรื่องการใช้เทคโนโลยีในการปฏิบัติงาน อสม.หมอประจำบ้านทุกคนสามารถทำได้ ปัญหาและอุปสรรคคือ ขาดความเป็นตัวของตัวเองตามบทบาทหน้าที่เชิงนโยบาย และเชิงพื้นที่ ตลอดจนขาดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในกลุ่ม อสม.ด้วยกันเองและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ทำให้การปฏิบัติมีความแตกต่างกันไปตามศักยภาพรายบุคคล แนวทางแก้ไขในการปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้าน โดยการพัฒนายกระดับ อสม.หมอประจำบ้าน ให้สามารถรับรู้ เข้าใจบทบาทและสามารถยกระดับการปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้านด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2562). คู่มือ อสม.หมอประจำบ้าน ตุลาคม 2562.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2563). คู่มือการปฏิบัติงานสำหรับ อสม.หมอประจำบ้าน พฤษภาคม 2563.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข, 2565.
ชาย โพธิสิตา. (2564). ศาสตร์และศิลป์ การวิจัยเชิงคุณภาพ : คู่มือนักศึกษาและนักวิจัยสังคมศาสตร์ พิมพ์ครั้งที่ 9 บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) กรุงเทพฯ.
นพพร จันทรเสนา นครชัย ชาญอุไร และประพรทิพย์ คุณากรพิทักษ์. (2558). แนวทางการจัดการความรู้ตามบทบาทอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี. วารสารบัณฑิต วิทยาลัยพิชญทรรศน์ 10(1): ม.ค.-มิ.ย. 2558.
ธัญวรรณ เกิดดอนทราย. (2566). การรับรู้บทบาท และแรงจูงใจตามบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการควบคุมและป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารนิติรังสี ปีที่ 25 ฉบับที่ 1 มกราคม - มิถุนายน 2566.
มณีทิพย์ ชวิตรานุรักษ์ และชาญชัย จิวจินดา (2563) บทบาทและหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขต้นแบบ กรณีศึกษา เปรียบเทียบ ต.กันตัง จ.ตรัง และ ต.บางรักพัฒนา จ.นนทบุรี Journal of Administrative and Management. Vol8 No.1 January – April 2020.
ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับประกาศราชกิจจานุเบกษา), 2561
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคใต้)

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้มีลิขสิทธิ์โดยและเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ระหว่างประเทศ (CC BY-NC-ND 4.0)
สามารถอ่านและนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยให้เครดิตแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม
ห้ามใช้หรือดัดแปลงบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนทั้งหมด
การนำไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบอื่นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร