การรับรู้และการปฏิบัติงานตามบทบาทของ อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนคร จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • กรณิกา โกฏิกุล สำนักงานสาธารมสุขอำเภอเมืองนครศรีธรรรมราช จังทวัดนครศรีรรมราช

คำสำคัญ:

การรับรู้บทบาท, การปฏิบัติงานตามบทบาท, อสม.หมอประจำบ้าน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้และการปฏิบัติงานตามบทบาท ของ อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตร อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 26 คน เก็บข้อมูลโดยใช้การสนทนากลุ่ม (focus group discussion) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและตีความ

ผลการวิจัย พบว่า อสม.หมอประจำบ้านรับรู้บทบาทของตนเอง 8 บทบาทหลัก และสามารถปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้าน ในฐานะหมอคนที่ 1 ร่วมกับหมอคนที่ 2 และหมอคนที่ 3 รวมทั้งทีมสหวิชาชีพ ได้รับการยอมรับในบทบาทมากกว่าการเป็น อสม.ก่อนการพัฒนายกระดับเป็น อสม.หมอประจำบ้าน โดยเฉพาะในเรื่องการใช้เทคโนโลยีในการปฏิบัติงาน อสม.หมอประจำบ้านทุกคนสามารถทำได้ ปัญหาและอุปสรรคคือ ขาดความเป็นตัวของตัวเองตามบทบาทหน้าที่เชิงนโยบาย และเชิงพื้นที่ ตลอดจนขาดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในกลุ่ม อสม.ด้วยกันเองและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ทำให้การปฏิบัติมีความแตกต่างกันไปตามศักยภาพรายบุคคล แนวทางแก้ไขในการปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้าน โดยการพัฒนายกระดับ อสม.หมอประจำบ้าน ให้สามารถรับรู้ เข้าใจบทบาทและสามารถยกระดับการปฏิบัติงานตามบทบาท อสม.หมอประจำบ้านด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2562). คู่มือ อสม.หมอประจำบ้าน ตุลาคม 2562.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2563). คู่มือการปฏิบัติงานสำหรับ อสม.หมอประจำบ้าน พฤษภาคม 2563.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข, 2565.

ชาย โพธิสิตา. (2564). ศาสตร์และศิลป์ การวิจัยเชิงคุณภาพ : คู่มือนักศึกษาและนักวิจัยสังคมศาสตร์ พิมพ์ครั้งที่ 9 บริษัท อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) กรุงเทพฯ.

นพพร จันทรเสนา นครชัย ชาญอุไร และประพรทิพย์ คุณากรพิทักษ์. (2558). แนวทางการจัดการความรู้ตามบทบาทอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี. วารสารบัณฑิต วิทยาลัยพิชญทรรศน์ 10(1): ม.ค.-มิ.ย. 2558.

ธัญวรรณ เกิดดอนทราย. (2566). การรับรู้บทบาท และแรงจูงใจตามบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการควบคุมและป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารนิติรังสี ปีที่ 25 ฉบับที่ 1 มกราคม - มิถุนายน 2566.

มณีทิพย์ ชวิตรานุรักษ์ และชาญชัย จิวจินดา (2563) บทบาทและหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุขต้นแบบ กรณีศึกษา เปรียบเทียบ ต.กันตัง จ.ตรัง และ ต.บางรักพัฒนา จ.นนทบุรี Journal of Administrative and Management. Vol8 No.1 January – April 2020.

ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับประกาศราชกิจจานุเบกษา), 2561

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
โกฏิกุล ก. การรับรู้และการปฏิบัติงานตามบทบาทของ อสม.หมอประจำบ้าน ในพื้นที่อำเภอเมืองนคร จังหวัดนครศรีธรรมราช. South. Reg. Prim. Health Care J. [อินเทอร์เน็ต]. 2 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 24 กุมภาพันธ์ 2026];38(1):89-9. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SRTC/article/view/7406

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย