ต้นทุนการจัดบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2564
คำสำคัญ:
ต้นทุนบริการ, ต้นทุนต่อหน่วย, ต้นทุนต่อหัวประชากร, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนการจัดบริการของหน่วยบริการในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2564 กลุ่มประชากรคือ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในอำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ จำนวน 9 แห่ง โดยทำการศึกษาย้อนหลัง (Retrospective Study) ด้วยการเก็บข้อมูลทุติยภูมิจากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่แล้ว ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2563 ถึง 30 กันยายน 2564 เครื่องมือที่ใช้คือ แบบบันทึกต้นทุนค่าแรง ค่าวัสดุ ค่าการลงทุน แบบบันทึกเวลาการทำงาน ข้อมูลการรับบริการผู้ป่วยรายบุคคล จากโปรแกรม JHCIS เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research) สถิติที่ใช้คือจำนวน ร้อยละ อัตรา อัตราส่วน ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป Microsoft excel
ผลการศึกษาพบว่า ต้นทุนโดยรวมของ รพ.สต. ทั้ง 9 แห่ง มีค่าเฉลี่ยต้นทุนค่าแรงสูงที่สุด 1,756,135.33 บาท รองลงมาค่าวัสดุ 244,582.81 บาท และค่าการลงทุน 244,505.16 บาท คิดเป็นสัดส่วนค่าแรง : ค่าวัสดุ : ค่าการลงทุน เท่ากับ 78.41 : 10.68 : 10.91 ค่าเฉลี่ยต้นทุนต่อหน่วยบริการจำแนกตามกิจกรรมบริการ สูงที่สุดเป็นกิจกรรมคุ้มครองผู้บริโภค เท่ากับ 1,418.43 บาท รองลงมาคือ กิจกรรมฟื้นฟูสภาพเท่ากับ 248.70 บาท กิจกรรมรักษาพยาบาล เท่ากับ 128.19 บาท กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ เท่ากับ 100.41 บาทและค่าเฉลี่ยต้นทุนต่อหน่วยบริการต่ำสุด คือ กิจกรรมป้องกันควบคุมโรค เท่ากับ 96.65 บาท และในส่วนของต้นทุนต่อหัวประชากรในภาพรวมของทุก รพ.สต. เฉลี่ยเท่ากับ 963.19 บาท (SD = 359.01) โดย รพ.สต.บ้านช่องแบก มีต้นทุนต่อหัวประชากรสูงที่สุด เท่ากับ 1,673.07 บาท และ รพ.สต.บ้านบางเหียน มีต้นทุนต่อหัวประชากรต่ำที่สุด เท่ากับ 515.19 บาท
การศึกษาครั้งนี้มีข้อจำกัดของการศึกษาต้นทุนหน่วยบริการของผู้มาใช้บริการโดยไม่ได้คำนึงถึงความรุนแรงของโรค ลักษณะของโรค ลักษณะของผู้ป่วย ประเภท และความยากง่ายในการตรวจรักษาแต่คิดเป็นต้นทุนต่อหน่วยบริการโดยเฉลี่ยของผู้มารับบริการทั้งหมดเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมบัญชีกลาง. (2557). แนวทางการคำนวณต้นทุนผลผลิตของงานบริการสาธารณะประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2557. กรุงเทพมหานคร: สำนักมาตรฐานด้านการบัญชีภาครัฐ.
กลุ่มงานประกันสุขภาพ. (2556). คู่มือการศึกษาต้นทุนหน่วยบริการ. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขกระทรวงสาธารณสุข.
โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, ประชาธิป กะทา. (2550). สุขภาพปฐมภูมิบริการปฐมภูมิจากปรัชญาสู่การปฏิบัติการสุขภาพมิติใหม่. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข. ค้นเมื่อ เมษายน 19, 2565, จาก https://kb.hsri.or.th/dspace/bitstream/handle/11228/4872/hs1458.pdf?sequence=1&isAllowed=y
ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย และอุทุมพร วงษ์ศิลป์ (2561). ต้นทุนเครือข่ายบริการปฐมภูมิ เขตสุขภาพ 8.วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 12(4),681-690.
ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย และคณะ. (2562). ต้นทุนการจัดบริการของคลินิกหมอครอบครัว. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 13(2),175-187.
ไพฑูร มั่นคง. (2551). การวิเคราะห์ต้นทุนต่อหน่วยบริการของสถานีอนามัยเขตอำเภอภูเวียงและเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น ปีงบประมาณ 2550. วารสารสุขภาพภาคประชาชน ภาคอีสาน, 22(6),115-122, ค้นเมื่อ เมษายน 26, 2565, จาก https://www.thaiphc.net/journal/2551_6/016.pdf
มังกร สุขประเสริฐ อรอนงค์ โพธิ์แก้ว. (2556). การวิเคราะห์ต้นทุนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์.
รัฐศาสตร์ เครือคุณ และคณะ. (2560). การวิเคราะห์ต้นทุนบริการสุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน, 13(พิเศษ),712-723.
วิน เตชะเคหะกิจ และคณะ. (2563). ต้นทุนต่อหน่วยของหน่วยบริการปฐมภูมิ กรณีศึกษาในจังหวัดกำแพงเพชร ปีงบประมาณ 2561. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 13(2),192-204.
โสภาพรรณ จิรนิรัติศัย และคณะ (2559). ต้นทุนการจัดบริการอาชีวอนามัยสำหรับเกษตรกรของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดสุพรรณบุรี นครปฐม เพชรบุรี สมุทรสาคร ประจวบคีรีขันธ์. วารสารควบคุมโรค, 42(4),290-303.
อุทุมพร วงษ์ศิลป์ และคณะ. (2559). ต้นทุนการจัดบริการต่อหัวประชากรของเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ.วารสารระบบสาธารณสุข,10(3),307-320.
อุทุมพร วงษ์ศิลป์ และคณะ. (2560). ต้นทุนการจัดบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(พิเศษ1), S156-S164.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคใต้)

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้มีลิขสิทธิ์โดยและเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ระหว่างประเทศ (CC BY-NC-ND 4.0)
สามารถอ่านและนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยให้เครดิตแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม
ห้ามใช้หรือดัดแปลงบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนทั้งหมด
การนำไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบอื่นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร