ต้นทุนการจัดบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2564

ผู้แต่ง

  • ชิงชัย บัวทอง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่

คำสำคัญ:

ต้นทุนบริการ, ต้นทุนต่อหน่วย, ต้นทุนต่อหัวประชากร, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนการจัดบริการของหน่วยบริการในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2564 กลุ่มประชากรคือ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในอำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ จำนวน 9 แห่ง โดยทำการศึกษาย้อนหลัง (Retrospective Study) ด้วยการเก็บข้อมูลทุติยภูมิจากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่แล้ว ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2563 ถึง 30 กันยายน 2564 เครื่องมือที่ใช้คือ แบบบันทึกต้นทุนค่าแรง ค่าวัสดุ ค่าการลงทุน แบบบันทึกเวลาการทำงาน ข้อมูลการรับบริการผู้ป่วยรายบุคคล จากโปรแกรม JHCIS เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research) สถิติที่ใช้คือจำนวน ร้อยละ อัตรา อัตราส่วน ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป Microsoft excel

ผลการศึกษาพบว่า ต้นทุนโดยรวมของ รพ.สต. ทั้ง 9 แห่ง มีค่าเฉลี่ยต้นทุนค่าแรงสูงที่สุด 1,756,135.33 บาท รองลงมาค่าวัสดุ 244,582.81 บาท และค่าการลงทุน 244,505.16 บาท คิดเป็นสัดส่วนค่าแรง : ค่าวัสดุ : ค่าการลงทุน เท่ากับ 78.41 : 10.68 : 10.91 ค่าเฉลี่ยต้นทุนต่อหน่วยบริการจำแนกตามกิจกรรมบริการ สูงที่สุดเป็นกิจกรรมคุ้มครองผู้บริโภค เท่ากับ 1,418.43 บาท รองลงมาคือ กิจกรรมฟื้นฟูสภาพเท่ากับ 248.70 บาท กิจกรรมรักษาพยาบาล เท่ากับ 128.19 บาท กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ เท่ากับ 100.41 บาทและค่าเฉลี่ยต้นทุนต่อหน่วยบริการต่ำสุด คือ กิจกรรมป้องกันควบคุมโรค เท่ากับ 96.65 บาท และในส่วนของต้นทุนต่อหัวประชากรในภาพรวมของทุก รพ.สต. เฉลี่ยเท่ากับ 963.19 บาท (SD = 359.01) โดย รพ.สต.บ้านช่องแบก มีต้นทุนต่อหัวประชากรสูงที่สุด เท่ากับ 1,673.07 บาท และ รพ.สต.บ้านบางเหียน มีต้นทุนต่อหัวประชากรต่ำที่สุด เท่ากับ 515.19 บาท

การศึกษาครั้งนี้มีข้อจำกัดของการศึกษาต้นทุนหน่วยบริการของผู้มาใช้บริการโดยไม่ได้คำนึงถึงความรุนแรงของโรค ลักษณะของโรค ลักษณะของผู้ป่วย ประเภท และความยากง่ายในการตรวจรักษาแต่คิดเป็นต้นทุนต่อหน่วยบริการโดยเฉลี่ยของผู้มารับบริการทั้งหมดเท่านั้น

เอกสารอ้างอิง

กรมบัญชีกลาง. (2557). แนวทางการคำนวณต้นทุนผลผลิตของงานบริการสาธารณะประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2557. กรุงเทพมหานคร: สำนักมาตรฐานด้านการบัญชีภาครัฐ.

กลุ่มงานประกันสุขภาพ. (2556). คู่มือการศึกษาต้นทุนหน่วยบริการ. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขกระทรวงสาธารณสุข.

โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, ประชาธิป กะทา. (2550). สุขภาพปฐมภูมิบริการปฐมภูมิจากปรัชญาสู่การปฏิบัติการสุขภาพมิติใหม่. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข. ค้นเมื่อ เมษายน 19, 2565, จาก https://kb.hsri.or.th/dspace/bitstream/handle/11228/4872/hs1458.pdf?sequence=1&isAllowed=y

ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย และอุทุมพร วงษ์ศิลป์ (2561). ต้นทุนเครือข่ายบริการปฐมภูมิ เขตสุขภาพ 8.วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 12(4),681-690.

ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย และคณะ. (2562). ต้นทุนการจัดบริการของคลินิกหมอครอบครัว. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 13(2),175-187.

ไพฑูร มั่นคง. (2551). การวิเคราะห์ต้นทุนต่อหน่วยบริการของสถานีอนามัยเขตอำเภอภูเวียงและเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น ปีงบประมาณ 2550. วารสารสุขภาพภาคประชาชน ภาคอีสาน, 22(6),115-122, ค้นเมื่อ เมษายน 26, 2565, จาก https://www.thaiphc.net/journal/2551_6/016.pdf

มังกร สุขประเสริฐ อรอนงค์ โพธิ์แก้ว. (2556). การวิเคราะห์ต้นทุนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์.

รัฐศาสตร์ เครือคุณ และคณะ. (2560). การวิเคราะห์ต้นทุนบริการสุขภาพของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน, 13(พิเศษ),712-723.

วิน เตชะเคหะกิจ และคณะ. (2563). ต้นทุนต่อหน่วยของหน่วยบริการปฐมภูมิ กรณีศึกษาในจังหวัดกำแพงเพชร ปีงบประมาณ 2561. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 13(2),192-204.

โสภาพรรณ จิรนิรัติศัย และคณะ (2559). ต้นทุนการจัดบริการอาชีวอนามัยสำหรับเกษตรกรของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดสุพรรณบุรี นครปฐม เพชรบุรี สมุทรสาคร ประจวบคีรีขันธ์. วารสารควบคุมโรค, 42(4),290-303.

อุทุมพร วงษ์ศิลป์ และคณะ. (2559). ต้นทุนการจัดบริการต่อหัวประชากรของเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ.วารสารระบบสาธารณสุข,10(3),307-320.

อุทุมพร วงษ์ศิลป์ และคณะ. (2560). ต้นทุนการจัดบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(พิเศษ1), S156-S164.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
บัวทอง ช. ต้นทุนการจัดบริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2564. South. Reg. Prim. Health Care J. [อินเทอร์เน็ต]. 2 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 24 กุมภาพันธ์ 2026];37(1):117-31. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SRTC/article/view/7459

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย