อุบัติการณ์การเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดศัลยกรรมประสาทในสถาบันประสาทวิทยา

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: แผลกดทับเป็นภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด เสี่ยงต่อการติดเชื้อ และเพิ่มภาระค่าใช้จ่าย ทางการแพทย์อย่างมากโดยเฉพาะผู้ป่วยศัลยกรรมประสาทที่มีความเสี่ยงสูงจากการผ่าตัดที่ยาวนานเฉลี่ย 4-8 ชั่วโมง และถูกจำ กัดการ เคลื่อนไหวภายใต้ยาระงับความรู้สึกสภาวะดังกล่าวขัดขวางการไหลเวียนโลหิต นำ ไปสู่ภาวะเนื้อเยื่อขาดออกซิเจนและเกิดเซลล์ตายได้ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดศัลยกรรม ประสาทในท่านอนคว่ำและท่านอนตะแคง ณ สถาบันประสาทวิทยา วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (Retrospective Analytic Study) เพื่อหาอำ นาจการทำ นายและความ สัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดศัลยกรรมประสาทจำ นวน 142 ราย เพศหญิงและชาย อายุ 18 ปีขึ้นไป วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Chi-square test Fisher’s exact test และ Binary logistic regression ผลการศึกษา: พบอุบัติการณ์แผลกดทับร้อยละ 37.3 ในท่านอนคว่ำร้อยละ 28.9 และนอนตะแคงร้อยละ 8.4 โดยตำแหน่งที่ พบมากที่สุดคือปุ่มกระดูกเชิงกรานและสีข้าง ปัจจัยทำนายสำคัญคือการเสียเลือดระหว่างผ่าตัด 501-1,000 มล. ซึ่งเพิ่มความเสี่ยง 2.6 เท่า (OR = 2.6, 95% CI: 1.0–6.4, p < .05 ) และการใช้เตียงชนิด Carbon fiber frame (Allen® Advance Table) มีความเสี่ยงสูง ถึง 3.1 เท่า เมื่อเทียบกับเตียงผ่าตัดมาตรฐาน (OR = 3.1, 95% CI: 1.5–6.5, p < .05) สรุป: อุบัติการณ์เกิดแผลกดทับในผู้ป่วยกลุ่มนี้ค่อนข้างสูงโดยมีปัจจัยที่มีอิทธิพลคือปริมาณการเสียเลือดระหว่างผ่าตัดและชนิด ของเตียงผ่าตัด พยาบาลควรเน้นประเมินความเสี่ยงเฉพาะจุดที่พบแผลกดทับบ่อย และควรเลือกใช้อุปกรณ์รองรับแรงกดที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการเกิดและความรุนแรงของแผลกดทับที่อาจเกิดขึ้น