การสอบสวนโรคบูรูเซลโลซิสในสัตว์และคน จังหวัดสงขลา ประเทศไทย ปี พ.ศ. 2554
คำสำคัญ:
โรคบรูเซลโลซิส, โคเนื้อ, แพะ, แกะ, คน, ประเทศไทยบทคัดย่อ
วันที่ 31 สิงหาคม 2554 กรมปศุสัตว์และสำนักระบาดวิทยา ได้รับแจ้งจากสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดสงขลาและเขตปศุสัตว์ที่ 9 พบการเพิ่มขึ้นของโรคบูรูเซลโลซิสในโคเนื้อในฟาร์ม ก. พื้นที่อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จึงร่วมกันดำเนินการสอบสวนโรคร่วมกับ โรงพยาบาลเทพา และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา ระหว่างวันที่ 15 - 19 สิงหาคม 2554 และวันที่ 13 - 15 กันยายน 2554 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหาสมมุติฐานปัจจัยเสี่ยงของการแพร่กระจายของโรคบรูเซลโลซิสและให้ข้อเสนอแนะแนวทางการควบคุมป้องกันการ แพร่ระบาด ทำการศึกษาโดยทบทวนข้อมูลโรคบูรูซลโลซิสในโคเนื้อของฟาร์ม ก. จากฐานข้อมูลด้านสุขภาพสัตว์ กรมปศุสัตว์ ระหว่างปี พ.ศ. 2552 - 2554 สำรวจความชุกทางซีรั่มของโรคบรูเชลโลซิสในโค 217 ตัว แพะ 780 ตัว แกะ 79 ตัว ในฟาร์ม ก. และโคเนื้อในฟาร์ม ข้างเคียง 64 ตัว โดยสุ่มตัวอย่างด้วยวิธี simple random sampling ที่ให้ผลบวกทางซีรั่มของโรคบรูเซลโลซิสด้วยวิธี Rose Bengal test (RBT) ทำการศึกษาสภาพแวดล้อมเกี่ยวกับลักษณะของฟาร์ม และค้นหาผู้ป่วยในเจ้าหน้าที่เลี้ยงสัตว์ในฟาร์ม ก. จำนวน 39 คน โดย ตรวจหาผู้ที่ให้ผลบวกทางรั่มต่อโรคบรูเซลโลซิสด้วยวิธี ELISA (IgG และ I9M) ที่มีระดับไตเตอร์มากกว่า 1:30 และ 1:20 ตามลำดับ รวมทั้งทำการสัมภาษณ์เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงและการจัดการฟาร์ม ตัวอย่างรั่มของสัตว์ส่งตรวจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคใต้ กรมปศุสัตว์ ส่วนซีรั่มของคนตรวจที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
จากการศึกษาความชุกทางซีรั่มระดับฝูงของโรคบูรูเซลโลซิสในโคเนื้อในฟาร์ม ก. พบร้อยละ 12 และฟาร์มข้างเคียงพบร้อยละ 25 จากการสำรวจความชุกทางซีรั่มของแกะและแพะในฟาร์มแห่งนี้ คิดเป็นร้อยละ 1.27 และ ร้อยละ 0 ตามลำดับ โคที่มีอายุมากกว่า 3 ปี ให้ผลบวกร้อยละ 34 (13/38) ส่วนโคที่อายุไม่เกิน 3 ปีให้ผลขวกร้อยละ 12 (3/26) (ค่า prevalence ration เท่ากับ 2.96 และ 95%CI - 0.94 - 9.38) สมมุติฐานของปัจจัยเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดกรแพร่กระจายของโรคบูรูเซลโลซิสน่าจะเกิดจากการปล่อยโคแม่พันธุ์ โครุ่น และโคสาวทดแทนแทะเล็มแปลงหญ้าร่วมกันกับฟาร์มข้างเคียง การจัดการโคตั้งท้องที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการผสมพันธุ์ด้วยวิธีผสมจริง ไม่พบผลบวกในเจ้าหน้าที่เลี้ยงสัตว์ในฟาร์มดังกล่าว เจ้าหน้าที่มีการใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเองขณะทำงานร้อยละ 76 (29/39)
สรุปผลการศึกษา โคเนื้อในฟาร์ม ก. และฟาร์มข้างเคียงมีความซุกของโรคบูรูเชลโลซิสสูง แต่พบการแพร่กระจายของโรคนี้ไปยังแพะแกะค่อนข้างต่ำ มาตรการสำคัญในการควบคุมและป้องกันโรค คือ ตรวจคัดกรองโรคประจำเดือน คัดทิ้งสัตว์ที่ให้ผลบวกต่อโรค จัดการการคลอดที่เหมาะสม และการจัดการฟาร์มที่ได้มาตรฐาน หลังจากทีมสอบสวนโรคให้คำแนะนำแก่เจ้าของฟาร์มตามที่กล่าวมา พบความชุกของโรคบรูเซลโลซิสในระดับฝูงลดลงเหลือเพียงร้อยละ 1
เอกสารอ้างอิง
Hoover D, Friedlander A. Brucellosis. In: Zajtchuk R, editor. Textbook of Military Medicine: Medical Aspects of Chemical and Biological Warfare. Washington, DC: US Department of the Army, Surgeon General, and the Borden Institute. 1997. p. 513-21.
World Health Organization. Brucellosis in humans and animals. [cited 20 March 2012]. Available from: http://www.who.int/csr/resources/publications/Brucellosis.pdf
Food and Agriculture Organization of the United Nations. Food Guidelines for coordinated human and animal brucellosis surveillance. 2003.
ธีรศักดิ์ ชักนํา. โรคบรูเซลโลสิส. ใน: ภาสกร อัครเสวี, บรรณาธิการ. สรุปรายงานการเฝ้าระวังโรคประจําปี 2552. พิมพ์ ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรม- ราชูปภัมภ์; 2552. หน้า 71.
สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ. รายงานประจําปี 2552. สถาบัน สุ ขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์. 2552.
Barroso, G. P., C. P. R. Rodriguez, B. G. Extremera, M. A. Maldonado, G. G. Huertas and M. A. Salguero, 2002. Study of 1,595 brucellosis cases in the Almeria province (1972-1998) based on epidemiological data from disease reporting. Rev. Clin. Espanola, 202: 577-582.
มนยา เอกทัตร์. โรคบรูเซลโลสิสและการชันสูตรในประเทศไทย. สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์. 2537.
Hussein, A. A. A., A. S. M. Sayed and M. A. El Feki, 2005. Seroepidemiological study on human brucellosis in Assiut Governorate. Egypt. J. Immumol; 12: 49-56.
Kazi, M., R. Amin, M. B. Rahman, M. S. Rahman, J. Han, J. Park and J. Chae, 2005. Prevalence of Brucella antibodies in sera of cows in Bangladesh. J. Vet. Sci; 6: 223–6.
OIE, 2009. Bovine Brucellosis: Brucella abortus. [cited 20 March 2012]. Available from: http://www.cfsph.iastate.edu/DiseaseInfo/animal-diseaseindex.php
Tzaneva, V., Ivanova, S., Georgieva, M., Tasheva, E. 2009. Investigation of the spread of brucellosis among human and animal population in southern Bulgaria. Eurosurveillance 14: 17 (30).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2012 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบและลิขสิทธิ์
1. ความรับผิดชอบของผู้เขียนและความเห็นของกองบรรณาธิการ (Author Responsibility and Editorial Disagreement)
เนื้อหาและข้อมูลทั้งหมดในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้นิพนธ์บทความ และกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ ในเนื้อหาดังกล่าว
2. ลิขสิทธิ์และการอ้างอิง (Copyright and Referencing)
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ และอื่น ๆ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดประสงค์จะนำเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่งไปเผยแพร่ จะต้องอ้างอิงบทความนั้น ๆ อย่างถูกต้อง
