การสอบสวน กรณีผู้ป่วยเสียชีวิตด้วยโรค siicosis บ้านน้ำเมา หมู่ที่ 6 ตำบลลาดบัวขาว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การสอบสวนกรณีผู้ป่วยเสียชีวิตด้วยโรคซิลิโคสิส (siicosis) บ้านน้ำเมา หมู่ที่ 6 ตำบลลาดบัวขาว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เกิดขึ้น เนื่องจากในวันที่ 9 ตุลาคม 2550 เวลา 14.20 น. งานระบาดวิทยา กลุ่มงานพัฒนายุทธศาสตร์สาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ได้รับแจ้งว่ามีผู้ป่วยเสียชีวิตด้วยโรค sicosis ที่โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2550 ทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) ประกอบด้วยทีมงานจากงานระบาดวิทยา งานอาชีวอนามัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา กลุ่มงานอาชีวอนามัย โรงพยาบาล มหาราชนครราชสีมา สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และโรงพยาบาลสีดิ้ว ได้ลงพื้นที่ดำเนินการสอบสวนโรคใน วันที่ 10 ตุลาคม 2550 โดขมีวัตถุประสงค์ เพื่อยืนข้นการวินิจฉัยโรค หาสาเหตุของการเกิดโรค ค้นหาผู้ป่วยรายใหม่ และแหล่งที่ทำให้เกิดโรค วางแผนการควบคุมป้องกัน รวมทั้งกำหนดมาตรการการเฝ้าระวัง ควบคุมโรค ในกลุ่มเสี่ยง โดยการเก็บข้อมูลประวัติการเจ็บป่วยของผู้เสียชีวิต
ข้อมูลจากการสำรวจสิ่งแวดล้อม และการตรวจร่างกายในประชากรกลุ่มสี่ยง ผลการศึกษาพบว่า เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2550 มีผู้เสียชีวิตด้วยโรค silicosis ที่โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เป็นชาย อายุ 47 ปี อาศัยอยู่ที่ หมู่ 6 ตำบลลาดบัวขาว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา โดยมีประวัติ การทำงานว่า เมื่ออายุได้ 12 ปี ก็เริ่มรับจ้างแกะสลักหินที่อำเภอนาคูน จังหวัดมหาสารคาม เป็นเวลา 3 ปี ต่อมา ทำงานที่อำเภออ่างศิลา จังหวัคชลบุรี เป็นเวลา 18 ปี อำเภอหินกอง จังหวัดสระบุรี เป็นเวลา 3 ปี และอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เป็นเวล 18 ปี รวมอายุการทำงานแกะสลักหินได้ 32 ปี จากนั้นเริ่มมีอาการเหนื่อยง่าย หอบเหนื่อยเป็นบางครั้งมาประมาณ 10 ปี เคยได้รับการวินิจฉัยโรค เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2548 ที่ โรงพยาบาลโรคทรวงอก ว่าเป็นวัณโรคปอด ต่อมาข้ายมารับการรักษาวัณโรคปอดที่โรงพยาบาลสีคิ้ว ได้รับการรักษาจนครบเมื่อ วันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2549 ต่อมามีอาการหอบเหนื่อย ได้รับการวินิจฉัขเป็น Old primonary TB with Bronchiectasis ได้รับการรักษาด้วยยาขยายหลอดลมเรื่อยมา ในวันที่ 25 มิถุนายน 2550 มีภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอด ได้รับการวินิจฉัยเป็น sicosis ที่โรงพยาบาลมหาราช วันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2550 ได้รับการส่งตัวจากโรงพยาบาลสีคิ้วไปรักษาที่โรงพยาบาลมหาราชด้วย Severe Pheumonia with Respiratory Failre ผู้ป่วเสียชีวิตในวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2550 วินิจฉัยเป็น Melioidosis pneumonia with Respiratory failure
จากการสำรวจบริเวณหมู่บ้านของผู้เสียชีวิต เป็นสถานที่แกะสลักหิน จากการสำรวจสิ่งแวคล้อม โดยเก็บตัวอย่างอากาศมาวิเคราะห์ ปริมาณฝุ่นทั่วไปและปริมาณฝุ่นซิลิก้าของสำนักควบคุมโรคที่ 5 ในปี พ.ศ. 2548 พบว่า จากจำนวน 26 ตัวอย่าง แบ่งเป็นฝุ่นทุกขนาค (ID) จำนวน 11 ตัวอย่าง และ ฝุ่นที่สามารถเข้าถึงและสะสมในถุงลมปอดได้ จำนวน 15 ตัวอย่าง เมื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบมาตรฐานฝุ่นทั่วไปพบว่า มีตัวอย่างฝุ่นเกินมาตรฐานกำหนด จำนวน 4 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 15.4 และเมื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบมาตรฐานฝุ่นซิลิก้า พบว่า มีตัวอย่างฝุ่นเกินมาตรฐานกำหนด จำนวน 5 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 19.3 และจากการตรวจประเมินสมรรถนะปอดในประชากรกลุ่มเสี่ยง จำนวน 108 คน พบว่า มีผู้ที่ผลการทดสอบมีค่าคาดคะเน FVC ต่ำกว่าร้อยละ 80 จำนวน 34 คน คิดเป็นร้อยละ 31.5 มีค่าคาดคะเน FEVI ต่ำกว่าร้อยละ 80 จำนวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 20.4 และมีค่าคาดคะเน FEVI และ FVC ต่ำกว่าร้อยละ 80 ทั้ง 2 ค่า จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 7.4 การแปลผลการทดสอบสมรรถภาพปอด พบว่า ผิดปกติ 29 ราย คิดเป็นร้อยละ 34.3 ในจำนวนคนที่ผลการทดสอบผิดปกติ พบว่า ร้อยละ 64.9 มีความผิดปกติแบบ Mild Restriction รองลงมาได้แก่ Moderate Severe Restiction พบร้อยละ 16.2 และพบผู้ที่มีผลการทดสอบแบบ Very Severe Restriction จำนวน 2 คน คิดเป็นร้อยละ 5.4
สรุปได้ว่ามีผู้เสียชีวิตด้วยโรค Silicosis หรือโรคปอคฝุ่นหิน และมีประชากรกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่มีปัญหาปอดเริ่มเสื่อมสมรรถภาพแล้วถึง ร้อยละ 34 และจากการค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติม จำนวน 87 ราย โดยการเอ็กซเรย์ปอดเมื่อเดือน ตุลาคม 2550 พบความผิดปกติที่สงสัขว่าน่าจะเข้าได้กับภาวะซิลิโคสิส จำนวน 17 ราย ซึ่งเท่ากับร้อยละ 19.54 จึงควรที่จะได้มีการกำหนดมาตรการที่เหมาะสม ในการฝ้าระวังและกวบกุมโรค เพื่อมิให้เป็นภาระในการดูแลรักษาในอนาคต รวมทั้งสิ่งที่สำคัญยิ่งคือ เพื่อปกป้องสุขภาพและคุณภาพชีวิตของคนทำงานและประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงมิให้อันตรายไปยิ่งกว่านี้