การสอบสวนผู้ป่วยเฉพาะรายโรค Visceral Leishmaniasis ซึ่งติดเชื้อภายในประเทศ รายที่ 4 ของประเทศไทย ตำบลทอนหงส์ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช เดือนมินายน - กรกฎาคม 2550

บทคัดย่อ

สำนักระบาดวิทยา ได้รับรายงานผู้ป่วยสงสัยโรคลิชมาเนีย ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2550 ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ จึงได้ทำการสอบสวนโรคเพื่อยืนยันการเกิดโรคและการติดเชื้อภายในประเทศไทย ค้นหาผู้ป่วยรายใหม่ ปัจจัยเสี่ยงแหล่งรังโรค และแมลงพาหะนำโรค และกำหนดมาตรการป้องกันควบคุมโรค
ผลการสอบสวนพบว่า ผู้ป่วยเป็นชายไทย อายุ 44 ปี อยู่หมู่ 5 ตำบลทอนหงส์ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช อาชีพทำสวนยาง ปัจจุบันไม่ได้ทำเนื่องจากตาบอดสนิททั้งสองข้าง ผู้ป่วยมีอาการซีดและอ่อนเพลียเป็นโรคเบาหวานไปรักษาที่โรงพยาบาลพรหมคีรี แพทย์สงสัยไขกระดูกฝ่อจึงส่งไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ และรับไว้เป็นผู้ป่วยในวันที่ 3 มิถุนายน 2550 ผลการตรวจไขกระดูก พบเชื้อ Leisimania spp. ปัจจุบันอาการหายเป็นปกติ ไม่พบว่าผู้ป่วยรายนี้ติดโรคจากชาวต่างชาติที่มาจากประเทศที่มีโรคนี้เป็นโรคประจำถิ่น เช่น บังคลาเทศ อินเดีย ปากีสถาน เป็นต้น จึงน่าจะติดโรคภายในประเทศ จากการค้นหาผู้สัมผัสในชุมชนสัมภาษณ์ข้อมูล 165 ราย และเจาะเลือดได้ 164 ราย เจาะเลือดสัตว์รังโรครวม 25 ตัว ผลการตรวจในคนด้วยวิธี Polymerase Chain Reaction ไม่พบว่าติดเชื้อ ผลการตรวจในสัตว์ด้วยการตรวจภูมิคุ้มกันวิทยาวิธี Direct Agglitination Test พบว่า Titer สูงกว่า 1:100 ขึ้นไปในวัว 1 ตัว และแมว 1 ตัว เก็บตัวอย่างแมลงริ้นฝอยทรายจำนวน 73 ตัว พบเป็นริ้นฝอยทรายชนิด Phiebotomus agentipes ตัว ซึ่งเป็นชนิดหนึ่งที่เป็นพาหะของโรคนี้ได้ ให้สุขศึกษาแก่ประชาชนให้ฝ้าระวังอาการและจัดสภาพแวดล้อมให้สะอาดไม่เป็นที่อยู่ของสัตว์รังโรค ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี