การสอบสวนโรคไข้หวัดใหญ่ ชนิด เอ และ บี ในศูนย์พึ่งพิงผู้สูงอายุแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
DOI:
https://doi.org/10.59096/wesr.v56i12.5845คำสำคัญ:
ไข้หวัดใหญ่, ศูนย์พึ่งพิงผู้สูงอายุ, ลำปาง, การสอบสวนโรคบทคัดย่อ
ความเป็นมา : โรคไข้หวัดใหญ่เป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลก โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิต จากการรายงานเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2567 พบผู้เสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่ในศูนย์พึ่งพิงผู้สูงอายุแห่งหนึ่งในจังหวัดลำปาง ประเทศไทย ส่งผลให้มีการดำเนินการสอบสวนการระบาดเพื่อยืนยันการวินิจฉัย ศึกษาลักษณะการระบาด วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง และกำหนดแนวทางการควบคุมและป้องกันการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่
วิธีการศึกษา : การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) ดำเนินการระหว่างวันที่ 29-31 ตุลาคม 2567 โดยใช้เกณฑ์จำแนกผู้ป่วยเป็นกลุ่มผู้ป่วยสงสัย เข้าข่าย และยืนยันตามอาการและผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การประเมินสภาพแวดล้อม และการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
ผลการศึกษา : จากผู้พักอาศัยทั้งหมด 121 ราย (ผู้สูงอายุ 93 ราย และเจ้าหน้าที่ 28 ราย) พบผู้ป่วยรวม 30 ราย (อัตราป่วยร้อยละ 24.8) โดยค่ามัธยฐานของอายุผู้ป่วย คือ 70 ปี ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์อายุ 12.3 ปี อาการที่พบบ่อยที่สุด คือ ไข้ ไอ ผลตรวจด้วย RT-PCR ยืนยันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ชนิด เอ และ บี ในผู้ป่วย 14 ราย โดยพบว่าสัดส่วนของผู้ติดเชื้อในกลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีนมีแนวโน้มสูงกว่า และมีความสัมพันธ์ระหว่างอายุที่เพิ่มขึ้นกับการติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-for-trend = 0.015) การสอบสวนชี้ให้เห็นว่าการแพร่ระบาดอาจมีต้นตอมาจากเจ้าหน้าที่เตรียมอาหารที่ติดเชื้อมาจากภายนอก และระบบสุขอนามัยในศูนย์ไม่เพียงพอ โดยเฉพาะการทำความสะอาดจุดสัมผัสร่วม เช่น ราวจับ และลูกบิดประตู
สรุปผลการศึกษา : การระบาดครั้งนี้มีแนวโน้มเริ่มต้นจากเจ้าหน้าที่เตรียมอาหารที่ติดเชื้อจากภายนอกและแพร่เชื้อในศูนย์ฯ มาตรการตอบสนองประกอบด้วยการกำหนดเจ้าหน้าที่ประจำแต่ละอาคาร การปรับปรุงการปฏิบัติด้านสุขอนามัย และการรณรงค์ให้บุคลากรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี เพื่อป้องกันการระบาดในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Influenza (seasonal) [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2025 Feb 11]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)
Centers for Disease Control and Prevention. Influenza mortality rate during the 2022–2023 flu season in the United States, by age group [Internet]. Atlanta: Centers for Disease Control and Prevention; [cited 2025 Feb 11]. Available from: https://www.cdc.gov/flu-burden/php/data-vis/2022-2023.html
Biggerstaff M, Cauchemez S, Reed C, Gambhir M, Finelli L. Estimates of the reproduction number for seasonal, pandemic, and zoonotic influenza: a systematic review of the literature. BMC Infect Dis. 2014;14:480.
Centers for Disease Control and Prevention. Influenza signs and symptoms [Internet]. Atlanta: Centers for Disease Control and Prevention; 2024 [cited 2025 Feb 11]. Available from: https://www.cdc.gov/flu/signs-symptoms/index.html
McLean HQ, Belongia EA. Influenza vaccine effectiveness: new insights and challenges. Cold Spring Harb Perspect Med. 2021;11(6):a038315.
Lansbury LE, Brown CS, Nguyen-Van-Tam JS. Influenza in long-term care facilities. Influenza Other Respir Viruses. 2017;11(5):356–66.
Li S, Gu M, Shi S, Yang C, Xu X, Zheng H. Risk factors of influenza outbreaks in aged-care facilities: a systematic review and meta-analysis. BMC Geriatr. 2020;20(1):236.
DíazGranados CA, Dunning AJ, Kimmel M, Kirby D, Treanor J, Collins A. Efficacy of high-dose versus standard-dose influenza vaccine in older adults. N Engl J Med. 2014;371(7):635–45.
Van den Dool C, Bonten MJM, Hak E, Heijne JCM, Wallinga J. The effects of influenza vaccination of health care workers in nursing homes: insights from a mathematical model. PLoS Med. 2008;5(10):e200.
Centers for Disease Control and Prevention. Influenza outbreaks in long-term care facilities [Internet]. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2023;72(5):121–6. Available from: https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/72/wr/mm7205a1.htm
Chartrand C, Leeflang MMG, Minion J, Brewer T, Pai M. Accuracy of rapid influenza diagnostic tests: a meta-analysis. Ann Intern Med. 2012;156(7):500–11.
Barratt R, Shaban RZ, Gilbert GL. Characteristics of outbreaks of respiratory infection in aged care facilities: a systematic review. Aust N Z J Public Health. 2019;43(6):510–8.
Uyeki TM, Bernstein HH, Bradley JS, Englund JA, File TM, Fry AM, et al. Clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America: 2018 update on diagnosis, treatment, chemoprophylaxis, and institutional outbreak management of seasonal influenza. Clin Infect Dis. 2019;68(6):e1–47.
Hassan E. Recall bias can be a threat to retrospective and prospective research designs. Internet J Epidemiol. 2006;3(2):4.
Button KS, Ioannidis JPA, Mokrysz C, Nosek BA, Flint J, Robinson ESJ. Power failure: why small sample size undermines the reliability of neuroscience. Nat Rev Neurosci. 2013;14(5):365–76.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบและลิขสิทธิ์
1. ความรับผิดชอบของผู้เขียนและความเห็นของกองบรรณาธิการ (Author Responsibility and Editorial Disagreement)
เนื้อหาและข้อมูลทั้งหมดในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้นิพนธ์บทความ และกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ ในเนื้อหาดังกล่าว
2. ลิขสิทธิ์และการอ้างอิง (Copyright and Referencing)
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ และอื่น ๆ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดประสงค์จะนำเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่งไปเผยแพร่ จะต้องอ้างอิงบทความนั้น ๆ อย่างถูกต้อง
