ถอดบทเรียนการบริหารจัดการห้องปฏิบัติการเพื่อรองรับการเรียนรู้ภาคทดลอง: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น

ผู้แต่ง

  • ก่อกุศล จันดี วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
  • เชษฐาภรณ์ จันทร์เลิศฤทธิ์

คำสำคัญ:

ห้องปฏิบัติการ; การเรียนรู้ภาคทดลอง; ระบบบริหารจัดการ; PDCA/PDSA; การประกันคุณภาพ

บทคัดย่อ

การจัดการเรียนรู้ภาคทดลองเป็นกลไกสำคัญของการผลิตบัณฑิตพยาบาลที่มีสมรรถนะด้านทักษะปฏิบัติ การคิดวิเคราะห์ และความปลอดภัยในการดูแลผู้ป่วย ซึ่ง “ห้องปฏิบัติการ” ถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องมีความพร้อมใช้ ได้มาตรฐาน และมีระบบบริหารจัดการที่ตรวจสอบได้ บทความวิชาการเชิงถอดบทเรียนนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์ระบบบริหารจัดการห้องปฏิบัติการเพื่อรองรับการเรียนรู้ภาคทดลองของนักศึกษาทุกหลักสูตรในวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น โดยเน้นการดำเนินงานเชิงระบบตั้งแต่ระดับโครงสร้าง การปฏิบัติการ และการติดตามประเมินผล รวมถึงการให้บริการยืม–คืนอุปกรณ์เพื่อสนับสนุนหน่วยงานภายในและภายนอกตามหนังสือราชการ กรอบการถอดบทเรียนใช้แนวคิด “โครงสร้าง–กระบวนการ–ผลลัพธ์” ร่วมกับวงจรการพัฒนาคุณภาพ (PDCA/PDSA) เพื่ออธิบายความเชื่อมโยงระหว่างบทบาทผู้รับผิดชอบ ระบบเอกสาร/สารสนเทศ มาตรการความปลอดภัย การบริหารครุภัณฑ์และวัสดุสิ้นเปลือง การจัดตารางและความพร้อมก่อนการสอน
การสนับสนุนการฝึกทักษะ และการประเมินผลการให้บริการ ผลการถอดบทเรียนชี้ให้เห็น “องค์ประกอบระบบขั้นต่ำ” ที่ทำให้ห้องปฏิบัติการพร้อมต่อการจัดการเรียนรู้ภาคทดลองอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ โครงสร้างกำกับดูแลที่ชัดเจน มาตรฐานการปฏิบัติงาน (SOP) ที่ครอบคลุมการเตรียมห้อง–ยืมคืน–ซ่อมบำรุง–ความปลอดภัย ระบบหลักฐานและตัวชี้วัด (dashboard) และกลไกทบทวนหลังภาคเรียนเพื่อนำไปสู่การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง บทความเสนอข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติสำหรับสถาบันการศึกษาพยาบาลในการพัฒนาระบบบริหารจัดการห้องปฏิบัติการให้สอดคล้องกับการประกันคุณภาพและการรับรองมาตรฐาน

เอกสารอ้างอิง

สภาการพยาบาล. (2568). คู่มือการรับรองสถาบันการศึกษาวิชาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ฉบับปรับปรุง

พ.ศ. 2568 [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2568, จาก

https://www.tnmc.or.th/tnmc/public/images/userfiles/files/okk.pdf

สภาการพยาบาล. (ม.ป.ป.). การรับรองสถาบันการศึกษา (หน้ารวบรวมเอกสาร/ขั้นตอน) [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ

ธันวาคม 2568, จาก https://www.tnmc.or.th/news/35

อมรโรจน์วรวุฒิ, ว., & นรสาร, ศ. (2568). บทบาทผู้นำพยาบาลยุคใหม่ในการขับเคลื่อนองค์กรวิชาชีพไม่แสวงหา

ผลกำไรผ่านเครือข่ายวิชาการและนวัตกรรม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น, 17(2), 1–12.

https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johpc7/article/view/278183

Ayanian, J. Z., & Markel, H. (2016). Donabedian’s lasting framework for health care quality. New

England Journal of Medicine, 375(3), 205–207.

Deming Institute. (n.d.). PDSA cycle [Online]. Retrieved December 17, 2025, from

https://deming.org/explore/pdsa/

Donabedian, A. (2005). Evaluating the quality of medical care. The Milbank Quarterly, 83(4), 691–

https://doi.org/10.1111/j.1468-0009.2005.00397.x

International Nursing Association for Clinical Simulation and Learning. (n.d.). Healthcare simulation

standards of best practice® [Online]. Retrieved December 17, 2025, from

https://www.inacsl.org/healthcare-simulation-standards-of-best-practice-

Taylor, M. J., McNicholas, C., Nicolay, C., Darzi, A., Bell, D., & Reed, J. E. (2014). Systematic review

of the application of the plan–do–study–act method to improve quality in healthcare.

BMJ Quality & Safety, 23, 290–298.

ก่อกุศล จันดี1 เชษฐาภรณ์ จันทร์เลิศฤทธิ์2

เผยแพร่แล้ว

2026-07-26

รูปแบบการอ้างอิง

จันดี ก., & จันทร์เลิศฤทธิ์ เ. (2026). ถอดบทเรียนการบริหารจัดการห้องปฏิบัติการเพื่อรองรับการเรียนรู้ภาคทดลอง: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น. วารสารการพยาบาลและสุขภาพชุมชน สมาคมศิษย์เก่าวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น, 1(1 มกราคม - เมษายน), 58–81. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/BCNKKJOURNAL/article/view/7158