ปฏิกิริยาการแพ้สารทึบรังสีชนิดที่มีไอโอดีนเป็นองค์ประกอบหลายชนิด:กรณีศึกษา
คำสำคัญ:
สารทึบรังสีที่มีไอโอดีนเป็นส่วนประกอบ, ภาวะภูมิไวเกิน, ปฏิกิริยาแบบเฉียบพลันบทคัดย่อ
ภาวะภูมิไวเกินจากสารทึบรังสีชนิดที่มีไอโอดีนเป็นองค์ประกอบมีอุบัติการณ์ที่เพิ่มสูงขึ้น สัมพันธ์กับความนิยมใช้ในการตรวจทางรังสี ส่วนใหญ่เกิดปฏิกิริยาแบบเฉียบพลันที่ไม่สามารถทำนายได้ ในรายงานนี้เป็นผู้ป่วยหญิงไทยโรคมะเร็งเต้านม ที่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และมีประวัติแพ้สารทึบรังสีชนิดไม่แตกตัวเป็นประจุหลายชนิด (iopromide, iobitridol และ iodixanol) ทั้งความเข้มข้นต่ำและความเข้มข้นใกล้เคียงเลือด โดยครั้งนี้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ ระดับน้อย คือ เยื่อบุตาบวมแดงและคันตามลำตัวหลังจากสัมผัสสารทึบรังสี (iomeprol) ประมาณ 30 นาที แม้ว่าจะได้รับยานำ (premedication) ด้วย prednisolone และ diphenhydramine เพื่อป้องกันการแพ้แล้วก็ตาม ดังนั้นการเฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์จากสารทึบรังสีอย่างระมัดระวัง จึงมีความสำคัญโดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้สารทึบรังสีมาก่อน
เอกสารอ้างอิง
Suriyajakryuththana W, Suppakool N. Practical points for using contrast media. Vajira Medical Journal. 2015;59(1):73-80.
Nucera E, Parrinello G, Gangemi S, Buonomo A, Aruanno A, Lohmeyer FM, et al. Contrast medium hypersensitivity: A large Italian study with long-term follow-up. Biomedicines. 2022. 24;10(4):759. doi: 10.3390/biomedicines10040759.
Katayama H, Yamaguchi K, Kozuka T, Takashima T, Seez P, Matsuura K. Adverse reactions to ionic and nonionic contrast media. A report from the Japanese Committee on the Safety of Contrast Media. Radiology. 1990;175:621–8. doi: 10.1148/radiology.175.3.2343107.
Wolf GL, Arenson RL, Cross AP. A prospective trial of ionic vs nonionic contrast agents in routine clinical practice: Comparison of adverse effects. Am J Roentgenol. 1989;152:939–44. doi: 10.2214/ajr.152.5.939.
Cochran ST, Bomyea K. Trends in adverse events from iodinated contrast media. Acad Radiol. 2002;9:s65–8. doi: 10.1016/S1076-6332(03)80399-9.
American College of Radiology. ACR Manual on Contrast Media 2023. [Internet]. 2023. [cited Apr 17 2024]. Available from https://www.acr.org/-/media/ACR/Files/Clinical-Resources/Contrast_Media.pdf
European Society of Urogenital Radiology. ESUR Guidelines on Contrast Agents 10.0. 2019. [Internet]. 2023. [cited Apr 17 2024]. Available from: https://www.esur.org/wp-content/uploads/2022/03/ESUR-Guidelines-10_0-Final-Version.pdf
คณะอนุกรรมการพัฒนาบัญชียาหลักแห่งชาติ คณะผู้ทำงานเชี่ยวชาญแห่งชาติด้านการคัดเลือกยา สาขารังสีวินิจฉัย. คู่มือคำแนะนำการใช้ยาอย่างสมเหตุผลตามบัญชียาหลักแห่งชาติ สารช่วย การวินิจฉัยโรคด้านรังสีวิทยาวินิจฉัย. กรุงเทพฯ: กลุ่มนโยบายแห่งชาติด้านยา สำนักยา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2017.
Chiu TM, Chu SY. Hypersensitivity reactions to iodinated contrast media. Biomedicines. 2022 30;10(5):1036. doi: 10.3390/biomedicines10051036.
Ingelmo AR, Diaz ID, Moreno RC, Quesada MC, García-Avilés C, Nuñez IG, et al. Clinical Practice Guidelines for Diagnosis and Management of Hypersensitivity Reactions to Contrast Media. J Investig Allergol Clin Immunol. 2016;26(3):144-55. doi: 10.18176/jiaci.0058.
Brockow K. Medical algorithm: Diagnosis and treatment of radiocontrast media hypersensitivity. Allergy. 2020;75:1278–80. doi: 10.1111/all.14147.
Tasker F, Fleming H, McNeill G, Creamer D, Walsh S. Contrast media and cutaneous reactions. Part 2: Delayed hypersensitivity reactions to iodinated contrast media. Clin Exp Dermatol. 2019;44: 844–60. doi: 10.1111/ced.13991.
Laroche D. Immediate reactions to contrast media: mediator release and value of diagnostic testing. Toxicology. 2005;209:193–4. doi: 10.1016/j.tox.2005.01.010.
Morales-Cabeza C, Roa-Medellin D, Torrado I, De Barrio M, Fernandez-Alvarez C, Montes-Acenero JF, et al. Immediate reactions to iodinated contrast media. Ann Allergy Asthma Immunol. 2017;119:553–7. doi: 10.1016/j.anai.2017.08.014.
Zou W, Yang S, Chen L, Hu S, Hao G, Hu C. Iodixanol activation of mast cells: Implications in the pathogenesis of iodixanol-induced delayed cutaneous adverse reactions. Toxicology. 2022; 465:153034. doi: 10.1016/j.tox.2021. 153034.
Soria A, Bernier C, Veyrac G, Barbaud A, Puymirat E, Milpied B. Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms may occur within 2 weeks of drug exposure: A retrospective study. J Am Acad Dermatol. 2020;82:606–11. doi: 10.1016/j.jaad.2019.09.036.
Lin X, Yang J, Weng L, Lin W. Differences in hypersensitivity reactions to iodinated contrast media: Analysis of the US Food and Drug Administration Adverse Event Reporting System Database. J Allergy Clin Immunol Pract. 2023;11(5): 1494-502.e6. doi: 10.1016/j.jaip.2023.01.027.
Lee SY, Yang MS, Choi YH, Park CM, Park HW, Cho SH, et al. Stratified premedication strategy for the prevention of contrast media hypersensitivity in high-risk patients. Ann Allergy Asthma Immunol. 2017;118:339–44.e1. doi: 10.1016/ j.anai.2016.11.027.
Park SJ, Kang DY, Sohn KH, Yoon SH, Lee W, Choi YH, et al. Immediate mild reactions to CT with iodinated contrast media: Strategy of contrast media readministration without corticosteroids. Radiology. 2018;288:710–6. doi: 10.1148/radiol.2018172524.
Abe S, Fukuda H, Tobe K, Ibukuro K. Protective effect against repeat adverse reactions to iodinated contrast medium: Premedication vs. changing the contrast medium. Eur Radiol. 2016;26: 2148–54. doi: 10.1007/s00330-015-4028-1.
Mervak BM, Davenport MS, Ellis JH, Cohan RH. Rates of Breakthrough reactions in inpatients at high risk receiving premedication before contrast-enhanced CT. Am J Roentgenol. 2015; 205(1):77-84. doi: 10.2214/AJR.14.13810.
Brillantino D, Ferro T, Brillantino C, Rossi E, Minelli R, Bignardi E, et al. Clinical pharmacology, use, and adverse reactions of intravenous iodinated contrast media in computed tomography. J Radiol Imaging. 2020;4(1):1-6. doi: 10.14312/2399-8172.2020-1.
Schmid AA, Böhm IB. Cross-reactivity and polyvalent reactivity in patients with iodinated contrast medium allergy: How to use the terms correctly. Int Arch Allergy Immunol. 2021;182(8):725-7. doi: 10.1159/000514974.
Schmid AA, Morelli JN, Hungerbühler MN, Boehm IB. Cross-reactivity among iodinated contrast agents: should we be concerned?. Quant Imaging Med Surg. 2021;11(9):4028-41. doi: 10.21037/qims-20-1325.
Doña I, Bogas G, Salas M, Testera A, Moreno E, Laguna JJ, et al. Hypersensitivity reactions to multiple iodinated contrast media. Front Pharmacol. 2020;23(11):575437. doi: 10.3389/fphar. 2020.575437.
Mervak BM, Davenport MS, Ellis JH, Cohan RH. Rates of breakthrough reactions in inpatients at high risk receiving premedication before contrast-enhanced CT. Am J Roentgenol. 2015;205: 77–84. doi: 10.2214/AJR.14.13810.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
