ผลของเครือข่ายชุมชนร่วมกับโทรเวชกรรมในการบำบัดติดตาม ผู้ป่วยยาเสพติด อำเภอเลิงนกทา
คำสำคัญ:
การบำบัดยาเสพติด, การบำบัดแบบชุมชนเป็นฐาน, เครือข่ายชุมชน, โทรเวชกรรมบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อน-หลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาเครือข่ายชุมชนร่วมกับการใช้ระบบโทรเวชกรรมในการบำบัดติดตามผู้ป่วยยาเสพติดแบบชุมชนเป็นฐานต่อทักษะ และพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากยาเสพติด และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยยาเสพติดในอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดแบบชุมชนเป็นฐาน ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ถึง 30 สิงหาคม 2568 ได้รับการบำบัดตามโปรแกรมและติดตามผลผ่านระบบโทรเวชกรรม โดยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านรวมระยะเวลา 16 สัปดาห์ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามทักษะ และพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากยาเสพติด และแบบประเมินคุณภาพชีวิต ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.92, 0.96 และ 0.92 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติ Paired sample t-test
ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลองกลุ่มตัวอย่างมีทักษะการป้องกันตนเองจากยาเสพติด (4.33±0.39) และพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากยาเสพติด (4.27±0.43) สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.002) รวมทั้งมีคุณภาพชีวิต (4.37±0.30) ดีขึ้นกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.012) ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่าการบำบัดติดตามผู้ป่วยยาเสพติดแบบชุมชนเป็นฐานร่วมกับการใช้ระบบโทรเวชกรรมสามารถส่งเสริมทักษะและพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากยาเสพติดและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
1. United Nations. UNODC World Drug Report 2020: Global drug use rising; while COVID 19 has far-reaching impact on global drug markets. [Internet]. 2020 [cited 2025 Feb 12]. Available from:
2. กรมกิจการพบเรือนทหารบก. สถานการณ์ปัญหายาเสพติดตามแนวชายแดนในปัจจุบัน. [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก:
https://doca.rta.mi.th/news/announcement/1821
3. ศิริรัตน์ นิตยวัน, นภัสสรณ์ รังสิเวโรจน์, อรัญญา แพจุ้ย. แนวทางการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติด. วารสารสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2568];24(1):15-27. เข้าถึงได้จาก:
https://he01.tci-thaijo.org/index.
php/jnorthnurse/article/view/196098
4. สำนักงานป้องกันและบำบัดการติดยาเสพติด. ยาเสพติดมหันตภัยใกล้คุณและครอบครัว. [อินเตอร์เน็ต]. มหานครแห่งความปลอดภัย [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 4 มกราคม 2569]. เข้าถึงได้จาก:
https://fa5.naxapi.com/sakaekrang.go.th/dnm_file/news/659213404_side2.pdf
5. ผ่องพรรณ์ คำน้อย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยชุมชนเป็นศูนย์กลางในการกลับไปเสพซ้ำ
ของผู้เข้ารับการบำบัดยาเสพติด. วารสารนวัตกรรมสุขภาพและความปลอดภัย [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 3 พฤษภาคม 2568];2(1):1-17. เข้าถึงได้จาก: https://he04.tci-thaijo.org/index.php
/JHIS/article/view/2719
6. วราภรณ์ มั่งคั่ง, จินตนา วัชรสินธุ์, วรรณี
เดียวอิศเรศ. ปัจจัยครอบครัวที่มีผลต่อ
การใช้ยาเสพติดของวัยรุ่นชาย ในศูนย์ฝึก
และอบรมเด็กและเยาวชนแห่งหนึ่ง. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2568];11(2):53-63. เข้าถึงได้จาก:
https://he02.tci-thaijo.org/index.php
/phjbuu/article/view/72696/58478
7. มนัสนันท์ ผลานิสงค์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันยาเสพติด
ของนักเรียนระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ สังกัดอาชีวศึกษา จังหวัดกำแพงเพชร. [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก:
https://mis.kpo.go.th/tobekpp/download/id6.pdf
8. สุปราณี สูงแข็ง. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ผ่านการบำบัดสารเสพติดในหน่วยบริหารระดับปฐมภูมิ ในจังหวัดอุดรธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 20 กันยายน 2568];
25(2):218-27. เข้าถึงได้จาก:
https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/246/239
9. วงศพัทธ์ บุญมาก. ประสิทธิผลของ
การบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดตามรูปแบบจิตสังคมบำบัด ค่ายขวัญแผ่นดิน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2568];14(2):13-24.
เข้าถึงได้จาก:
https://thaidj.org/index.php/jdhss/article/view/6557/6167
10. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณะสุข. คู่มือการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ใช้ยาและสารเสพติดรูปแบบมินิธัญญารักษ์. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: บริษัท เดอะ กราฟิโก ซิสเต็มส์ จำกัด; 2566. เข้าถึงได้จาก:
https://online.anyflip.com/cbilx/deyi/mobile/index.html
11. สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม.
ผลการปราบปรามยาเสพติดทั่วประเทศไทย สำนักปราบปรามยาเสพติด รายงานประจำปี 2564. [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 17 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก:
PnYV.pdf&mode=preview
12. เสาวลักษณ์ บุญยรัตน์. การพัฒนารูปแบบ
การบำบัดรักษาและติดตามผู้ป่วยยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐานร่วมกับการประยุกต์ใช้ระบบโทรเวชกรรมในชุมชนบ้านน้ำเชี่ยว อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2025];9(4):236-47. เข้าถึงได้จาก:
https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej
/article/view/279473
13. ธัญลักษณ์ สารพร. ผลของโปรแกรมการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรมต่อคุณภาพชีวิต ของผู้ป่วยยาเสพติด โรงพยาบาลจะนะ. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 20 กันยายน 2025];8(3):82-90. เข้าถึงได้จาก:
https://he03.tci-thaijo.org/index.
php/ech/article/view/1870/1301
14. Best JW, Kahn JV. Research in education. 8th ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1997. p. 47–63.
15. Schulz KF, Grimes DA. Sample size slippages in randomised trials: exclusions and the lost and wayward. Lancet. 2002 Mar 2;359(9308):781–5.
doi: 10.1016/S0140-6736(02)07874-2.
16. Prochaska JO, DiClemente CC. The transtheoretical approach: crossing traditional boundaries of therapy. Homewood (IL): Dow Jones-Irwin; 1984.
17. ภัทราภรณ์ กินร, สำเนา นิลบรรพ์,
จรุณรักษ์ ยี่ภู่, อภิชาต เรณูวัฒนานท์, นิภาวัล บุญทับถม. การศึกษาและพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดเด็กและวัยรุ่น เพื่อเพิ่มพฤติกรรมป้องกันการเสพยาเสพติดซ้ำ. [อินเตอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก:
https://www.pmnidat.go.th/thai/downloads/research/ 67/pmnidat28-67.pdf
18. ฉวีวรรณ สาระบุตร, สุขุมาภรณ์ บุญญาสุ.
ผลของการให้คุณค่าและแรงสนับสนุน
ทางสังคมร่วมกับการเสริมพลังเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การใช้ยาเสพติดของผู้เข้ารับการบำบัดยาเสพติดหลังครบโปรแกรมฟื้นฟูสภาพทางสังคม อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2568];8(3):1038-47.
เข้าถึงได้จาก:
https://he03.tci-thaijo.org/index.
php/ech/article/view/1993
19. วัลลภา ศิริรัตน์. ผลของการให้
การพยาบาลทางไกล (Tele -nursing) ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ได้รับการรักษา ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน. [อินเตอร์เน็ต]. 2567
[เข้าถึงเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2568].
เข้าถึงได้จาก:
20. ปุณญณิน เขื่อนเพ็ชร์, ลำเนา วงค์ใจ. ประสิทธิผลของกระบวนการมีส่วนร่วม
ของชุมชนต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมภาวะอ้วนลงพุงในผู้สูงอายุเครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอแม่ลาว. เชียงรายเวชสาร [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2568];7(2):103-12. เข้าถึงได้จาก:
https://www.crhospital.org/cmj/article/FULL_20170802113839.pdf
21. จิรฉัตร ถิ่นไพโรจน์, นวพร หิรัญวิวัฒน์กุล.
ผลของกรเข้ารับการบำบัดด้วยโปรแกรม
เมทริกซ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยยาเสพติดโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า. เวชสารแพทย์ทหารบก [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2568];71(1):3-10. เข้าถึงได้จาก:
https://he02.tci-thaijo.org/index.
php/rtamedj/article/view/118532/90876
22. อุไรรัชต์ บุญแท้, จุไรรัตน์ ดวงจันทร์, สถาพร แถวจันทึก, สรัลรัตน์ พลอินทร์. สภาวะสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ภายใต้การดูแลของเครือข่ายชุมชนร่วมกับครอบครัวเสมือน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ
28 พฤศจิกายน 2568];35(3):175-85.
เข้าถึงได้จาก:
https://he01.tci-thaijo.org/index.
php/jnat-ned/article/view/
101817/78841
23. Maslow, Abraham H. Motivation and personality. New York: Harper & Row; 1970.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการและวิจัยยาเสพติด

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร