อนาคตของการบำบัดยาเสพติด: การแพทย์แม่นยำ ปัญญาประดิษฐ์ และเทคโนโลยีดิจิทัล
คำสำคัญ:
การบำบัดยาเสพติด, การแพทย์แม่นยำ, ปัญญาประดิษฐ์, เทคโนโลยีดิจิทัลบทคัดย่อ
การบำบัดยาเสพติดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่มีความซับซ้อนหลายมิติ ส่งผลให้แนวคิดการแพทย์แม่นยำและการบำบัดเฉพาะบุคคล (Precision and Personalized Medicine) มีบทบาทสำคัญมากขึ้น โดยอาศัยข้อมูลพันธุกรรมและภาพถ่ายสมองในการจำแนกผู้ป่วยเพื่อเลือกแนวทางการรักษาที่ตรงจุดกับ
พยาธิสภาพ เช่น การตรวจยีน OPRM1 เพื่อทำนายการตอบสนองต่อยา หรือการใช้ MRI และ PET ประเมินระบบรางวัลของสมอง ซึ่งช่วยให้สามารถเลือกวิธีบำบัดจิตสังคมอย่าง Cognitive Behavioral Therapy ได้เหมาะสมกับรายบุคคล นอกจากนี้ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การคัดกรอง วินิจฉัย และทำนายความเสี่ยงในกลุ่มเปราะบาง ไปจนถึงการติดตามสัญญาณชีพและพฤติกรรมผ่านอุปกรณ์สวมใส่ (Wearables) และการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อกำหนดนโยบายสาธารณสุข ในขณะที่เทคโนโลยีดิจิทัลอย่าง Virtual Reality (VR) ช่วยจำลองสถานการณ์เพื่อลดแรงอยากยา และ Digital Therapeutics ช่วยเพิ่มความต่อเนื่องในการรักษาและลดการขาดนัด อย่างไรก็ตาม แม้เทคโนโลยีจะมีศักยภาพสูง แต่จำเป็นต้องคำนึงถึงมาตรฐานความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวของข้อมูลเป็นสำคัญ การบำบัดยาเสพติดยุคใหม่จึงมุ่งเน้นการบูรณาการข้อมูลทางชีวภาพร่วมกับเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI เพื่อยกระดับประสิทธิภาพ
การรักษาให้เกิดความยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
1. Asyyed S. Precision medicine in addiction treatment: A new era of personalized care. J Addict Res Ther. 2024;15(8):1000687. doi:10.4172/2155-6105.100687.
2. Guerrin CGJ, Tesselaar DRM, Booij J, Schellekens AFA, Homberg JR. Precision medicine in substance use disorders: Integrating behavioral, environmental, and biological insights. Neurosci Biobehav Rev. 2025;176:106311.
doi:10.1016/j.neubiorev.2025.106311.
3. Boness CL, Witkiewitz K. Precision medicine in alcohol use disorder: Mapping etiologic and maintenance mechanisms to mechanisms of behavior change to improve patient outcomes. Exp Clin Psychopharmacol. 2023;31(4):769–79.
doi:10.1037/pha0000613.
4. Kuhlemeier A, Desai Y, Tonigan A, Witkiewitz K, Jaki T, Hsiao YY, et al. Applying methods for personalized medicine to the treatment of alcohol use disorder. J Consult Clin Psychol. 2021;89(4):288–300.
doi:10.1037/ccp0000634.
5. Lohoff FW. Pharmacotherapies and personalized medicine for alcohol use disorder: A review. Pharmaco-genomics. 2020;21(15):1117–38.
doi:10.2217/pgs-2020-0079.
6. Khakpaki A, Sepehri H. AI in addiction: Harnessing technology for diagnosis, prevention, and recovery: A narrative review. Addict Subst Abuse. 2025;3(1):1–7.
7. Suva M, Bhatia G. Artificial intelligence in addiction: Challenges and opportunities. Indian J Psychol Med. 2024;XX(x):1–5.
doi:10.1177/02537176241274148
8. Baird A, Cheng Y, Xia Y. Use of machine learning to examine disparities in completion of substance use disorder treatment. PLoS One. 2022;17(9):e0275054.
9. Wilkinson CS, Lujan MA, Hales C, Costa KM, Fiore VG, Knackstedt LA, et al. Listening to the data: Computational approaches to addiction and learning. J Neurosci. 2023;43(45):7547–53.
doi: 10.1523/JNEUROSCI.1415-23.2023.
10. Qaurooni D, Herr BW, Zappone SR, Wojciechowska K, Borner K, Schleyer T. Visual analytics for data-driven understanding of the substance use disorder epidemic. Inquiry. 2024;61:1–13.
doi: 10.1177/00469580241227020.
11. Sadeghi N, Mousavinasab ES, Sharifi E, Ghoreishi FS, Omidi A. The effect of aversive therapy using virtual reality on craving, depression, and self-efficacy: A pilot study in patients under methadone maintenance treatment. Brain Behav. 2025;15:e70953.
12. Glavak-Tkalić R, Šimunović M, Perić Pavišić K, Razum J, Colombo D. Virtual reality in prevention and treatment of substance-related disorders: A systematic review of randomized controlled trials. Clin Psychol Psychother. 2025;32:e70144.
13. Hao W, Wang X, Li D, Wang G. Overview of the expert consensus on digital therapeutics in addictive-related disorders. Gen Psychiatry. 2024;37:e101392.
14. Lim SH, Shin JK, Ahn ME, Lee CH, Lee SK. The effects of CBT-based digital therapeutic intervention on patients with alcohol use disorder. Front Psychiatry. 2025;16:1486338.
15. Matthews S, Greco A, Rastelli C, Bassir Nia A. Virtual reality and psychedelics: New perspectives and new possibilities in the treatment of alcohol use disorder. Front Psychiatry. 2025;16:1448043.
16. Lu P, Qiu J, Huang S, Wang X, Han S, Zhu S, et al. Interventions for digital addiction: Umbrella review of meta-analyses. J Med Internet Res. 2025;27:e59656.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการและวิจัยยาเสพติด
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
