แนวทางการดำเนินงานการลดอันตรายจากยาเสพติดในประเทศไทย ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการดำเนินงานการลดอันตรายจากยาเสพติดในประเทศไทย ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งแบ่งเป็น 3 ส่วน โดยส่วนที่ 1 ศึกษารวบรวมข้อมูลเอกสารทางวิชาการ (Documentary Research) จากหนังสือ ตำรา เอกสาร ผลงานวิจัย บทความทางวิชาการ รายงานการประชุม กฎหมาย ประกาศ พระราชบัญญัติที่เกี่ยวกับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดในประเทศไทยที่ผ่านมา จนถึงตราพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 ส่วนที่ 2 การลงพื้นที่ศึกษาภาคสนามโดยดำเนินการเข้าศึกษาดูงานและสัมภาษณ์ตำแหน่งแพทย์ พยาบาล หรือผู้ปฏิบัติการเกี่ยวกับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด และส่วนที่ 3 สัมภาษณ์เชิงลึกนักวิชาการ เจ้าหน้าที่วิชาการอาวุโส เจ้าหน้าที่ไม่แสวงหาผลกำไร จากการศึกษาพบว่า แนวทางการดำเนินงานการลดอันตรายจากยาเสพติดในประเทศไทยตั้งแต่มีผลบังคับใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 มีความแตกต่างกัน ทั้งนิยาม นโยบาย และแนวทางปฏิบัติ ทำให้มีความหลากหลาย และสร้างความเข้าใจที่ไม่ตรงกัน ซึ่งปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากทัศนคติ การสื่อสาร ทำให้เกิดการตีตราสำหรับผู้ใช้ยาหรือสารเสพติด เพื่อให้สังคมยอมรับ และมองว่าผู้ใช้ยาหรือสารเสพติด คือ ผู้ป่วยอย่างแท้จริง ดังนั้นหน่วยงานทุกภาคส่วนต้องบูรณาการร่วมกันเพื่อการดำเนินงานที่เกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจนยิ่งขึ้นพร้อมผลักดันให้ผู้ใช้ยากลับเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมตามนโยบาย “ผู้เสพ คือ ผู้ป่วย”ให้เข้ารับการบำบัดรักษา ป้องกันในกลุ่มต่าง ๆ ทุกระดับ โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เรียกว่า ชุมชนล้อมรักษ์ หรือ CBTx (Community Based Treatment and Rehabilitation)