พละธรรมกับการบริหารสู่สังคมวิถีพุทธ

ผู้แต่ง

  • พระมหาเชิดศักดิ์ สุชีโว/ พันธ์เสน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์

คำสำคัญ:

หลักพละธรรม, , การบริหาร, , สังคมวิถีพุทธ

บทคัดย่อ

หลักธรรมในพุทธศาสนามีความสำคัญอย่างมากในการสร้างสังคมที่มีความสงบและความเจริญรุ่งเรือง หลักพละธรรม4ประการเป็นเครื่องมือสำคัญของผู้บริหาร โดยเฉพาะในการบริหารตน คน และงาน ในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องผู้บริหารควรนำหลักพละธรรมมาประยุกต์ใช้ในการบริหารตน และคน ให้มีคุณธรรม จริยธรรมเสียก่อน เช่น สร้างความเท่าเทียม ความเป็นธรรมของผู้คนในสังคม และความเข้าใจในสภาวะของผู้อื่น การพัฒนาคุณธรรมและจิตใจของบุคคลในสังคมจะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีและเป็นประโยชน์ต่อทุกคน

 การบริหารงานด้วยหลักพละธรรมนั้นเน้นการพัฒนาทักษะในการแก้ไขปัญหา โดยการใช้ กำลังแห่งปัญญา กำลังแห่งความเพียร กำลังแห่งความสื่อสัตย์สุจริต และกำลังแห่งการสงเคราะห์กัน ทำให้เกิดเสถียรภาทางสังคมและสังคมจะถูกพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่องผ่านการประยุกต์หลักพละธรรม เพื่อการบริหารโดยการส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมในจิตใจที่ดีให้กับบุคลากรและประชากรทั้งหมด ทั้งจะเป็นการพัฒนาศักยภาพของทรัพยากรบุคคลอย่างสำคัญ

การยึดพละธรรมเพื่อการบริหารสู่สังคมวิธีพุทธ จะช่วยให้สังคม สร้างค่านิยมโดยยืดเอาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาใช้ในการบริหารงานของผู้นำองค์กร อันจะสามรถนำประโยชน์สุข ความสงบและความเจริญรุ่งเรืองแก่ประชาชนอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

จันทรานี สงวนนาม. (2546). เอกสารประกอบการสอนบรรยายหลักสูตรผู้บริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: (ม.ป.ท.).

ทาริตา แตงเส็ง และ คณะ.(2563). การพัฒนาชุมชนตามแนววิถีพุทธ. วารสารการเรียนรู้สมัยใหม่การพัฒนา, 5(4): 42.

ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2562). ว่าด้วยเอกเทวนิยม. กรุงเทพฯ: สมมติ.

นิทัศน์ ศิริโชติรัตน์. (2560). หลักการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ:

โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปรมต วรรณการ. (2560). การสร้างองค์กรแห่งความสุขด้วยหลักพุทธธรรม. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 1(1): 26.

ประเวศ วะสี. (2550). วิถีมนุษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สวนเงินมีมา.

พระคันธสาราภิวงศ์. (2552). โพธิปักขิยธรรม. กรุงเทพฯ: บริษัทบุญศิริ การพิมพ์ จำกัด.

พระเทพดิลก. (2553). การบริหารจัดการองค์กรทางพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระธรรมวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณฺโณ). (2543). การพัฒนาจิต. มหามกุฎราวิทยาลัย: นครปฐม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_____________.(2553). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. (พิมฑ์ครั้งที่ 53). กรุงเทพฯ: จัดพิมพ์โดย คณะระดมธรรม และธรรมสถาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต).(2549). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_____________.(2539). คุณธรรมสำหรับนักบริหาร. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 2(2): 31-32.

พระนวชาต รองพล และพระครูใบฎีกาทวีศักดิ์ ใต้ศรีโคตร.(2565). พระพุทธศาสนากับการเมืองในโลกสมัยใหม่ : แนวโน้มการศึกษาของคณะสงฆ์ประเทศไทยในยุค 4.0.วารสาร มจร เลย ปริทัศน์, 3(3): 85.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเจตน์ ผิวทองงาม. (2559). การแนะแนวเพื่อชีวิตที่ดีงามในคําสอนของพระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต). วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 24(3): 183.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

05-01-2026

รูปแบบการอ้างอิง

สุชีโว/ พันธ์เสน พ. . (2026). พละธรรมกับการบริหารสู่สังคมวิถีพุทธ. วารสารพุทธสุขภาวะศึกษาและสังคมศาสตร์, 1(3), 42–54. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JBHES/article/view/5037

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ