ความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ของผู้ให้คำปรึกษาทางเลือก

ผู้แต่ง

  • พัชรากร สุขสำราญ สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

คำสำคัญ:

ตั้งครรภ์ไม่พร้อม, ยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย, ผู้ให้คำปรึกษาทางเลือก, ระบบส่งต่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยของผู้ให้คำปรึกษาทางเลือก โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้คำปรึกษาทางเลือกจำนวน 246 คน ด้วยแบบสอบถามชนิดตอบด้วยตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ และถดถอยพหุโลจิสติกแบบมีขั้นตอน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างประสบความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ร้อยละ 83.3 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ได้แก่ ประเภทบริการสำหรับหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อม (p < 0.001) ประสบการณ์การส่งต่อหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมไปยังสถานบริการอื่น (p < 0.001) การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับบุคคล (p < 0.001) การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับระหว่างบุคคล (p < 0.001) การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับองค์กร (p < 0.001) การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับชุมชน (p < 0.001) และการรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับนโยบาย (p < 0.001) ทั้งนี้ ปัจจัยที่สามารถร่วมคาดทำนายโอกาสของความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ได้แก่ การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับนโยบาย (AOR = 9.24, 95% CI: 3.61–23.67, p < 0.001) การรับรู้ต่อสิ่งสนับสนุนระดับบุคคล (AOR = 8.47, 95% CI: 3.52–20.37, p < 0.001) และประสบการณ์การส่งต่อหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมไปยังสถานบริการอื่น (AOR = 4.51, 95% CI: 1.71–11.92, p = 0.002) กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพัฒนานโยบายและแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนเกี่ยวกับการให้คำปรึกษาทางเลือกและการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยในสถานพยาบาลของรัฐ เสริมสร้างศักยภาพของผู้ให้คำปรึกษาทางเลือก และพัฒนาระบบการส่งต่อที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงบริการที่ปลอดภัยสำหรับหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย. (2564). คู่มือมาตรฐานการปฏิบัติงานเพื่อการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัยแบบองค์รวม. ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

กรมอนามัย. (2566). คู่มือการปรึกษาทางเลือกสตรีที่ตั้งครรภ์ไม่พร้อม. ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

นภัทชา สมพงษ์ และ สุกัญญา เชื้อธรรม. (2567). ระบบการให้บริการหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อม ภายใต้กฎหมายและข้อบังคับแพทยสภาในเขตสุขภาพที่ 10. วารสารศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี, 12(2), 19-35. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/HPC10Journal/article/view/2884

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือกในการยุติการตั้งครรภ์ ตามมาตรา 305 (5) แห่งประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2565. (2565, 26 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 228 ง. หน้า 1–3.

พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564. (2564, 6 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 10 ก. หน้า 1–3.

พัชรีวรรณ เจนสาริกรณ์. (2567ก). การพัฒนาระบบบริการสำหรับหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมและการยุติการตั้งครรภ์ ที่ปลอดภัย จังหวัดจันทบุรี. Singburi Hospital Journal, 33(1), B104-115. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/shj/article/view/268397

พัชรีวรรณ เจนสาริกรณ์. (2567ข). การศึกษาสถานการณ์การยุติการตั้งครรภ์ภายหลังพระราชบัญญัติแก้ใชเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ.2564 มีผลบังคับใช้. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 14(1), 59-75. https://he01.tcithaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/267726/181962

สายใจ สุวรรณศรี. (2567). การศึกษารูปแบบการจัดระบบบริการหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมและการยอมรับการยุติการตั้งครรภ์ เครือข่ายจังหวัดหนองคาย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(1), 287-297. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/2281

สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์. (2568). ภารกิจที่ 3: พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564 [สไลด์นำเสนอ, 31 มีนาคม 2568, ไม่ได้เผยแพร่]. สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์.

สุทธิรักษ์ นภาพันธ์. (2562). ทัศนคติของสูติแพทย์ต่อการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย. Journal of Nursing and Health Research, 20(3), 3–14. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/204481

อมรทิพย์ วงศ์เมือง, ชีวรัตน์ บุญวงศ์, และ วรลักษณ์ คีรินทร์นนท์. (2568). การพัฒนารูปแบบการส่งต่อหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมที่ต้องการยุติการตั้งครรภ์ทางการแพทย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยสุขภาพปฐมภูมิ, 1(2), 178-198. https://he05.tci-thaijo.org/index.php/J_PHR/article/view/5746

Daniel, W. W. (1999). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (7th ed.). John Wiley & Sons.

Hollenberger, J., & Pooler, D. (2023). Equipoise: Ethical Considerations for Pregnancy Options Counseling. International Journal of Social Work Values and Ethics, 20(1), 129-141. https://doi.org/10.55521/10-020-111

McLeroy, K. R., Bibeau, D., Steckler, A., & Glanz, K. (1988). An Ecological Perspective on Health Promotion Programs. Health Education Quarterly, 15(4), 351-377. https://doi.org/10.1177/109019818801500401

Nobel, K., Ahrens, K., Handler, A., & Holt, K. (2022). Patient-reported experience with discussion of all options during pregnancy options counseling in the US South. Contraception, 106, 68-74. https://doi.org/10.1016/j.contraception.2021.08.010

O’Donnell, J., Holt, K., Nobel, K., & Zurek, M. (2018). Evaluation of a Training for Health and Social Service Providers on Abortion Referral-Making. Maternal and Child Health Journal, 22(10), 1369-1376. https://doi.org/10.1007/s10995-018-2570-6

Oberman, M., & Lehmann, L. S. (2023). Doctors’ duty to provide abortion information. Journal of Law and the Biosciences, 10(2). https://doi.org/10.1093/jlb/lsad024

Sinthuchai, N., Rothmanee, P., Meevasana, V., Rongkapich, R., Poolkumlung, R., Saro, S., Santibenchakul, S., & Jaisamrarn, U. (2022). Survey of knowledge and attitude regarding induced abortion among nurses in a tertiary hospital in Thailand after amendment of the abortion act: a cross-sectional study. BMC Women’s Health, 22(1). https://doi.org/10.1186/s12905-022-02064-7

World Health Organization: WHO. (2024, May 17). Abortion. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/abortion

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-09-07

รูปแบบการอ้างอิง

สุขสำราญ พ. (2025). ความสำเร็จในการสนับสนุนหญิงตั้งครรภ์ไม่พร้อมเข้าสู่บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ของผู้ให้คำปรึกษาทางเลือก. วารสารวิจัยสุขภาพปฐมภูมิ, 1(3), 333–349. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/J_PHR/article/view/6458

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย