การพัฒนารูปแบบการเตรียมผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตาด้วยนวัตกรรม Mark site  และป้าย Alert โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช

อาทิตยา สุขสมบูรณ์; ดวงฤดี นาคเอียด; พรรนิดา สุวรรณรัตน์

ผู้แต่ง

อาทิตยา สุขสมบูรณ์ โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช
ดวงฤดี นาคเอียด โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช
พรรนิดา สุวรรณรัตน์ โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตา, นวัตกรรม, Mark site, Alert

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหา และความต้องการในการเตรียมผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตา 2) พัฒนารูปแบบการเตรียมผู้ป่วยด้วยนวัตกรรม Mark site และป้าย Alert และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของนวัตกรรม Mark site และป้าย Alert ในผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตา โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช ดำเนินการวิจัยเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหา และความต้องการของผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตา แบ่งเป็น 2 ขั้นตอน คือ ศึกษาเชิงคุณภาพและวิเคราะห์จากเอกสาร ระยะที่ 2 พัฒนานวัตกรรม Mark site และป้าย Alert และระยะที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลนวัตกรรม Mark site และป้าย Alert วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา Wilcoxon Signed Rank Test และ One sample T Test

ผลการวิจัยพบว่า 1) พบอุบัติการณ์ Near miss จากปี พ.ศ. 2566 ลดลงจากปี 2565 สำหรับปี 2567 ไม่พบอุบัติการณ์ แต่พบในปี 2568 ร้อยละ 1.92, แพทย์ พยาบาลวิชาชีพ และผู้ช่วยพยาบาลให้ความสำคัญกับลักษณะของ Mark site และป้าย Alert 2) นวัตกรรม Mark site และป้าย Alert ประกอบด้วย 1) สีที่บอกชนิดของการผ่าตัด ได้แก่ สีแดงฉีดตาขวา สีเหลืองฉีดตาซ้าย สีชมพูฉีดตาทั้งสองข้าง 2) ขนาดของป้าย (9 x 6 ซม.) และ 3) ชื่อ นามสกุล อายุผู้ป่วย พิมพ์ด้วยตัวอักษร Angsana New ขนาด 80 ตัวหนา และ 3) ค่าเฉลี่ยคะแนนความพึงพอใจก่อนและหลังใช้นวัตกรรม มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.001) การปฏิบัติการป้องกันอุบัติการณ์การฉีดวุ้นตาผิดคน ผิดข้าง ผิดหัตถการ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 9.47 คะแนน ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (ร้อยละ 90.00) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) หลังใช้นวัตกรรมไม่พบอุบัติการณ์ Near miss นวัตกรรม Mark site และป้าย Alert ที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้เพื่อเตรียมการผ่าตัดได้จริง
ฉะนั้น ควรนำไปใช้ในการทำหัตถการของแผนกตาอื่นเพื่อลดการเกิดอุบัติการณ์ และกำหนดเป็นนโยบายของห้องผ่าตัด

เอกสารอ้างอิง

จารุณี ตั้งใจรักการดี. (2567). การพัฒนารูปแบบระบบตรวจสอบความปลอดภัยในการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด โรงพยาบาลหัวหิน. วารสารกองการพยาบาล, 51(2), 55-74.

ณัฏฐภัทร์ อัฐวงศ์. (2564). ผลลัพธ์การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการตรวจสอบความปลอดภัยในการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด โรงพยาบาลลำพูน. Journal of the Phrae Hospital, 29(1), 101-114.

ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล. (2566). โรคจุดภาพชัดที่จอตาเสื่อมในผู้สูงอายุ. คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล.

โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. (2556). การบ่งชี้ผู้ป่วยก่อนผ่าตัด เพื่อป้องกันการผ่าตัดผิดข้าง/ผิดคน. โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่.

โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช. (2567). สถิติผู้ป่วยฉีดยาเข้าวุ้นตา. โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช.

โรงพยาบาลลำพูน. (2566). แนวทางการปฏิบัติป้องกันการผ่าตัดผิดคน ผิดข้าง ผิดตำแหน่ง ผิดหัตถการ ของโรงพยาบาลลำพูน. โรงพยาบาลลำพูน.

วิศนี ตันติเสวี, สุภรัตน์ จริยโกศล, วรรณกรณ์ พฤกษากร, สุภรัฐ อภิญญาวสีสุข และปัจฉิมา จันนทเรนทร์. (2561). ตำราจักษุวิทยา สำหรับนิสิตแพทย์และแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศรีนวล องค์ประเสริฐ, ธนัญญาณ์ หล่อกิตติ์ชนม์ และจินต์จุทา แก้วมาก. (2561). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดตามมาตรฐานการตรวจสอบความปลอดภัยตามแนวปฏิบัติขององค์การอนามัยโลก โรงพยาบาลราชวิถี. วารสารกรมการแพทย์, 43(3), 125-130.

สถาบันราชประชาสมาสัย. (2566). รายงานการฉีดวุ้นตาผิดคน ผิดข้าง ผิดหัตถการ. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. อภิญญา มัตเดช. (2555). โรคจอตากับยาทางเลือก. จุลสารโครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ, 5(17), 1-9.

เอมปวีร์ ฐิติโสภณศักดิ์, ชายหาญ รุ่งศิริแสงรัตน์, นิวัตน์ หลิวศาสวัตธนา และสุจิตรา บุญพิมพ์. (2568). การพัฒนารูปแบบการตรวจสอบรายการผ่าตัดปลอดภัย สำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด สถาบันราชประชาสมาสัย. วารสารสถาบันราชประชาสมาสัย, 9(2), 1-14.

Best, J. W. (1971). Research in education. Prentice Hall.

Deming, W. E. (1993). PDCA cycle a quality approach. MIT Press.

Haynes, A. B., Weiser, T. G., Berry, W. R., Lipsitz, S. R., Breizat, A. H., & Dellinger, E. P. (2009). A surgical safety checklist to reduce morbidity and mortality in a global population. New England Journal of Medicine, 360, 491-499.

Merry, A. F., Eichhorn, J. H., & Wilson, I. H. (2009). Extending the WHO ‘Safe Surgery Saves Lives’ project through Global Oximetry. Anaesthesia, 64, 1045-1048.

Pande, M., & Vijayakumar Bharathi, S. (2020). Theoretical foundations of design thinking – A constructivism learning approach to design thinking. Thinking Skills and Creativity, 36, Article 100637. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100637

Roberts, P. W., MacLaren, E., & Samuelson, M. H. (2018). Introducing design thinking to enhance population health management. Healthcare Transformation, 3(1), 17-26.

World Health Organization. (2009). WHO guidelines for safe surgery: Safe surgery saves lives. World Health Organization. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/ 10665/44185/9789241598552_eng.pdf