การพัฒนาระบบเตือนด้วยคอมพิวเตอร์ในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลโดยใช้ ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรทางเลือกเพื่อลดการสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะในโรงพยาบาลแหลมฉบัง

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบเตือนด้วยคอมพิวเตอร์ในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลโดยใช้ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรทางเลือกเพื่อลดการสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะ ในโรงพยาบาลแหลมฉบัง ใน 2 กลุ่มโรคเป้าหมายตามนโยบาย RDU Service Plan คือโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนและโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันที่มีอาการไม่รุนแรง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยนอกที่เข้ารับบริการในช่วงก่อนและหลังการใช้ระบบเตือน ระยะเวลาช่วงละ 3 เดือน รวมผู้ป่วยทั้งหมด 7,183 ราย แบ่งเป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน 5,523 ราย และโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน 1,660 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi-square test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการใช้ระบบเตือน อัตราการใช้ยาปฏิชีวนะในผู้ป่วยโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากร้อยละ 22.54 เหลือร้อยละ 13.15 ซึ่งผ่านเกณฑ์เป้าหมาย RDU (Odds ratio = 0.52, 95%CI = 0.45–0.60,  p < 0.001) และในโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันลดลงจากร้อยละ 32.44 เหลือร้อยละ 27.94 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Odds ratio = 0.81, 95%CI = 0.66–0.98, p = 0.035) แม้ยังไม่ผ่านเกณฑ์เป้าหมาย RDU (ร้อยละ 20) นอกจากนี้ร้อยละของมูลค่าการใช้ยาปฏิชีวนะต่อมูลค่ายารวมทั้งหมดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทั้งสองกลุ่มโรค และพบการใช้ฟ้าทะลายโจรเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากร้อยละ 0.88 เป็น ร้อยละ 2.58 (Odds ratio = 2.65, 95%CI = 1.75–4.01, p < 0.001) ดังนั้นระบบเตือนด้วยคอมพิวเตอร์ จึงเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ช่วยลดการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่จำเป็น ลดค่าใช้จ่ายด้านยาของโรงพยาบาล และสนับสนุนการใช้สมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ