ปัจจัยที่มีอิทธิผลต่อพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิผลต่อพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 390 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลคุณลักษณะทั่วไป ความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพร ทัศนคติเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร แรงสนับสนุนทางสังคมเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร ความพึงพอใจต่อการใช้สมุนไพร และพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพร แรงสนับสนุนทางสังคม ความพึงพอใจ และพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองอยู่ในระดับ ปานกลาง ขณะที่ทัศนคติเกี่ยวกับการใช้สมุนไพรอยู่ในระดับสูง ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบขั้นตอนพบว่า ปัจจัยที่สามารถพยากรณ์พฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยเบาหวานได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ แรงสนับสนุนทางสังคมเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร (β = 0.541, p < 0.001) ทัศนคติเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร (β = 0.445, p < 0.001) ความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพร (β = 0.423, p < 0.001) การเคยใช้สมุนไพรเกี่ยวกับเบาหวานมาก่อนในระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมา (β = 0.188, p = 0.001) ระยะเวลาป่วยเป็นเบาหวาน (β = 0.119, p = 0.018) และเพศหญิง (β = 0.097, p = 0.021) โดยตัวแปรทั้งหมดสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยเบาหวานได้ร้อยละ 41.2 (R² = 0.412) ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการส่งเสริมแรงสนับสนุนทางสังคม การเสริมสร้างความรู้ และการพัฒนาทัศนคติเชิงบวกเกี่ยวกับการใช้สมุนไพร มีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลชุมชน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยและความยั่งยืนในการดูแลสุขภาพผู้ป่วยต่อไป