การพัฒนาระบบบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยในโรคหัวใจที่ได้รับยาวาร์ฟาริน หอผู้ป่วยอายุรกรรม โรงพยาบาลสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
บริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยใน, วาร์ฟาริน, ค่า INR, อันตรกิริยาระหว่างยา, ปัญหาจากการใช้ยาบทคัดย่อ
โรงพยาบาลสันทรายมีการให้บริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟารินสำหรับผู้ป่วยนอกแต่ยังไม่มีระบบสำหรับผู้ป่วยใน ซึ่งเภสัชกรมักพบปัญหา เช่น ในผู้ป่วยที่มานอนรักษาตัวในโรงพยาบาล มักพบค่า INR ที่ไม่อยู่ในช่วงเป้าหมายเป็นผลจากอันตรกิริยาระหว่างยา หรือผลจากความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วย และพบอาการข้างเคียงจากการรับประทานยา งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ชนิดหนึ่ง กลุ่มทดสอบผลก่อนและหลัง เก็บข้อมูลตั้งแต่ มีนาคม ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2568 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาระบบบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยในโรคหัวใจที่ได้รับยาวาร์ฟาริน ในหอผู้ป่วยอายุรกรรม ต่อระดับค่า INR ที่อยู่ในช่วงเป้าหมาย และค้นหาปัญหาจากการใช้ยา
ผลการศึกษาพบว่า เมื่อเปรียบเทียบผลของการบริบาลเภสัชกรรมในการจัดการปัญหาจากการใช้ยาวาร์ฟาริน โดยติดตามจำนวนผู้ป่วยที่มีค่า INR อยู่ในเป้าหมายก่อนและหลังการได้รับบริบาลเภสัชกรรม พบว่า หลังได้รับการบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยมีค่า INR อยู่ในเป้าหมายเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 22.11 เป็นร้อยละ 42.31 (P-value = 0.041) เมื่อติดตามปัญหาจากการใช้ยา พบผู้ป่วยมีอันตรกิริยาระหว่างยาวาร์ฟารินร้อยละ 50.0 โดยพบอันตรกิริยากับยาอื่นมากที่สุด ร้อยละ 40.38 โดยหลังได้รับการบริบาลเภสัชกรรมลดลงเหลือร้อยละ 7.69 (p-value < 0.001) พบอาการไม่พึงประสงค์พบก่อนได้รับการบริบาลเภสัชกรรมร้อยละ 16.35 เป็นอาการแบบไม่รุนแรง เช่น จ้ำเลือดที่ขาหรือแขน, อุจจาระหรือปัสสาวะเป็นเลือด เป็นต้น โดยหลังได้รับการบริบาลเภสัชกรรมไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ สรุปได้ว่า การให้บริบาลเภสัชกรรมมีส่วนช่วยให้ผู้ป่วยควบคุมค่า INR ให้อยู่ในช่วงเป้าหมายได้มากขึ้น มีผลต่อการจัดการปัญหาจากการใช้ยาในผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม ลดผลข้างเคียงจากการใช้ยา
เอกสารอ้างอิง
นิตย์สุภา วัฒนชัย, สุทธิดา แก้วมุงคุณ. เภสัชวิทยาและปัจจัยที่มีผลต่อการตอบสนองของยาวาร์ฟาริน. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2560;32(2):189-99.
ธนพล บรรดาศักดิ์, กนกพร เทียนศรี, สุนทรี สิทธิสงคราม. ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดสั่นพลิ้ว. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2560;34(4):341-9.
ภูขวัญ อรุณมานะกุล. การเกิดอันตรกิริยาระหว่างยา warfarin. ใน: ภูขวัญ อรุณมานะกุล, สุรกิจ นาทีสุวรรณ, บรรณาธิการ. แนวทางการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านการแข็งตัวของเลือด. กรุงเทพมหานคร: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2565. หน้า 1-47.
เพชรรัตน์ดา ราชดา, ลือรัตน์ อนุรัตน์พานิช. ผลลัพธ์การให้บริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟารินขณะนอนโรงพยาบาลมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2568;22(2):193-208.
Viboonchaicheep P, Tanyasaensook K, Chaikledkaew U. Clinical outcomes of pharmacist-managed care for inpatients with warfarin at Bangkok Metropolitan Administration General Hospital. Pharmaceutical Sciences Asia. 2019:46(4):238-49.
สกนวรรณ พวงหอม, อรอนงค์ หงส์ชุมแพ, ศีรษา แซ่เนี้ยว. การพัฒนาแบบบันทึกปัญหาเนื่องจากการใช้ยาและคำแนะนำการปรับขนาดยาในผู้ป่วยใช้ยาวาร์ฟาริน. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล. 2559;1:74-84.
สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, ชมรมคลื่นไฟฟ้าหัวใจแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยหัวใจเต้นผิดจังหวะ ชนิด atrial fibrillation พ.ศ. 2568. [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 มิ.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://thaiheart.org/wcontent/content/2025-thai-af-guideline
Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533-43.
ศุภกร อ่อนงาม. ผลลัพธ์ของการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยที่ได้รับ ยาวาร์ฟารินขณะพักรักษาตัวในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2560;9(2):243-55.
อุทัยวรรณ เมืองแมน, พรนัชชา ต่วนเทศ. การพัฒนาแบบบันทึกปัญหาด้านยาและผลการให้คำแนะนำปรับขนาดยาโดยเภสัชกรในคลินิกวาร์ฟาริน โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2562;16(3):111-25.
สุวรส ลีลาศ. ผลการบริบาลเภสัชกรรมในผู้ป่วยที่ได้รับยา Warfarin. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2564;6(2):81-5.
ธนิดา อินทะวงษ์. การพัฒนาระบบการบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยคลินิกวาร์ฟาริน โรงพยาบาลเจริญศิลป์ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 25 มิ.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://skko.moph.go.th/dward/document_file/oa/research_file_name/20220314091233_473531175.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและนวัตกรรมสุขภาพลายสือไทย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นสมบัติของวารสารวิจัยและนวัตกรรมสุขภาพลายสือไทยจะนําไปตีพิมพ์อีกไม่ได้
