การสอบสวนการระบาดโรคสุกใสในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นแห่งหนึ่ง ตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • สุภาภรณ์ วงธิ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย
  • สุพัตรา จันทร์แก้ว สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย
  • สุมาลี แก้วเนย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย

คำสำคัญ:

การสอบสวนโรค, โรคสุกใส, โรงเรียน, การระบาดเป็นกลุ่มก้อน, ปัจจัยเสี่ยง

บทคัดย่อ

วันที่ 26 มกราคม 2569 ทีมตระหนักรู้สถานการณ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย ร่วมกับทีม SRRT อำเภอศรีสัชนาลัย ลงพื้นที่สอบสวนการระบาดของโรคสุกใสเป็นกลุ่มก้อนในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาด ศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยา ปัจจัยเสี่ยง และหาแนวทางควบคุมโรค โดยทำการศึกษาเชิงพรรณนาและการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบ case-control study ค้นหาผู้ป่วยเชิงรุกในโรงเรียน นิยามผู้ป่วยคือ นักเรียนและบุคลากรที่มีอาการผื่น ตุ่มน้ำใส หรือแผล ตกสะเก็ด ระหว่างวันที่ 21 ธันวาคม 2568 – 9 มีนาคม 2569 ผลการศึกษาพบยืนยันการวินิจฉัยจากอาการทางคลินิก และยืนยันการระบาดจากการพบผู้ป่วยเป็นกลุ่มก้อนมากกว่า 2 รายในสถานที่เดียวกัน พบผู้ป่วยรวม 28 ราย จากประชากรทั้งหมด 239 ราย (อัตราป่วยร้อยละ 11.72) ค่ามัธยฐานอายุ 10 ปี (IQR = 10) อาการที่พบมากที่สุดคือ ตุ่มน้ำใส (ร้อยละ 89.29) พบผู้ป่วยรายแรก (Index case) เป็นครูเพศชาย อายุ 33 ปี สอนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เริ่มป่วยวันที่ 5 มกราคม 2569 ผลการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการระบาดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความใกล้ชิดในการทำกิจกรรม ((adjusted OR = 35.01, 95% CI = 13.08–93.66) การเชื่อมโยงไปยังแหล่งโรค (adjusted OR = 22.11, 95% CI = 8.56–57.00) และสภาพแวดล้อมภายในอาคารเรียน (adjusted OR = 4.35, 95% CI = 1.82–10.34) ข้อเสนอแนะในการควบคุมโรค ได้แก่ การคัดกรองอาการทุกเช้าอย่างเคร่งครัด การแยกกักผู้ป่วยจนกว่าแผลจะตกสะเก็ดทั้งหมด การปรับปรุงสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม และการเพิ่มการระบายอากาศภายในอาคารเรียน เพื่อลดความแออัดและโอกาสสัมผัสเชื้อ

เอกสารอ้างอิง

สํานักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือโรคติดต่อทั่วไป เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2551.

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. นิยามโรคและแนวทางการรายงานโรคติดต่ออันตรายและโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวังในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: แคนนา กราฟฟิค; 2563.

กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ สำหรับครูผู้ดูแลเด็ก [อินเทอร์เน็ต].2566 [เข้าถึงเมื่อ 26 มกราคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/files/3382220230502042427.pdf

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. คู่มือการเก็บตัวอย่างและการส่งตรวจ. ฉบับปรับปรุง. นนทบุรี: กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2569.

กลุ่มพัฒนาระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาโรคติดต่อ กองระบาดวิทยา. สถานการณ์โรคสุกใสในประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 9 มีนาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/doe/?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBExTHlwOEpQcFBhSFdXQm1OcXNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR6IEa2hdtzIM9KG0PFGKCB6fE7seyg1tKSPv1EqBYyit2XGRxXSjOnS5Ut8og_aem_ZjKjThDMKFk9FF4qypNkHQ

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรค [อินเทอร์เน็ต]. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 29 เมษายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dvis3.ddc.moph.go.th/t/DDC_CENTER_DOE/views/DDS2/sheet33?%3Aembed=y&%3AisGuestRedirectFromVizportal=y

กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย. รายงานสถานการณ์โรคสุกใสจังหวัดสุโขทัย ปี พ.ศ. 2569 จากระบบเฝ้าระวังโรค R506 Version 4.10. สุโขทัย: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย; 2569.

เลลานี ไพฑูรย์พงษ์. วัคซีนป้องกันโรคอีสุกอีใส [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 26 มกราคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://idthai.org/

สุจิตรา กตัญญูทตา, สุธี สฤษฏิ์ศิริ. การระบาดโรคสุกใสในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กแห่งหนึ่ง เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร เดือนกันยายน - ตุลาคม 2554. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์. 2557;45(4):52-6.

สราวุธ หิริ, ศิรินทร์ ศรีสุพรรณ, นันทนา จินา และคณะ. การสอบสวนการระบาดของโรคสุกใส ในโรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่ง ตำบลนาเตย อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา วันที่ 10-15 กันยายน 2551. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์. 2552;40(31):513-20.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพในโรงเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรม; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 31 ม.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/uploads/publish/1666520250113085031.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-08

รูปแบบการอ้างอิง

วงธิ ส., จันทร์แก้ว ส., & แก้วเนย ส. (2026). การสอบสวนการระบาดโรคสุกใสในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นแห่งหนึ่ง ตำบลบ้านแก่ง อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิจัยและนวัตกรรมสุขภาพลายสือไทย, 2(2). สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/LHIJ/article/view/7805

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการสอบสวนโรคฉบับสมบูรณ์