การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก โรงพยาบาลปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ปี พ.ศ. 2564–2565
DOI:
https://doi.org/10.59096/wesr.v56i8.1132คำสำคัญ:
โรคไข้เลือดออก, ประเมินระบบเฝ้าระวัง, การรายงานโรค, โรงพยาบาลปทุมธานีบทคัดย่อ
ความเป็นมา : ในปี พ.ศ. 2564–2565 จังหวัดปทุมธานีพบว่าจำนวนผู้ป่วยไข้เลือดออกมีจำนวนน้อยผิดปกติเมื่อเทียบกับปี พ.ศ. 2561–2563 โดยในปี พ.ศ. 2564–2565 เป็นปีที่มีการระบาดของโรคโควิด 19 ซึ่งอาจจะมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพของระบบการรายงานโรคไข้เลือดออก จากข้อสงสัยดังกล่าวจึงทำการประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก จังหวัดปทุมธานี เพื่อศึกษาถึงประสิทธิภาพและพัฒนาระบบเฝ้าระวังโรคในจังหวัดปทุมธานี
วิธีการศึกษา : ศึกษาแบบภาคตัดขวางในผู้ป่วยที่มารับบริการที่โรงพยาบาลปทุมธานี ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2564–31 ธันวาคม 2565 ศึกษาคุณลักษณะเชิงประมาณและเชิงคุณภาพของระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกโดยการศึกษาจากผู้ป่วยที่มารับบริการที่โรงพยาบาลปทุมธานีที่ได้ถูกวินิจฉัยเป็นโรคไข้เลือดออกและกลุ่มโรคข้างเคียงทั้งหมดโดยมีเวชระเบียนทั้งหมด 600 ราย และจากระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา 506 (รง. 506) ในรหัสโรค 26, 27 และ 66 ทั้งหมด 193 ราย รวมทั้งศึกษาคุณลักษณะเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลที่เกี่ยวข้องกับระบบเฝ้าระวังโรคและการรายงานโรคไข้เลือดออก
ผลการศึกษา : จากการประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกของโรงพยาบาลปทุมธานี พบว่ามีค่าความไวของการรายงานร้อยละ 52.90 และค่าพยากรณ์บวกร้อยละ 85.49 ความครบถ้วนของข้อมูลพบครบถ้วนร้อยละ 100 ความถูกต้องของข้อมูลพบตัวแปรส่วนใหญ่ที่มีความถูกต้องยกเว้นตัวแปรประเภทผู้ป่วยและวันเริ่มป่วย มีความถูกต้อง ร้อยละ 96.97 และร้อยละ 91.52 ตามลำดับ พบว่าข้อมูลสามารถเป็นตัวแทนได้ทั้งด้านเพศและอายุ ความทันเวลา พบว่ารายงานทันเวลา ร้อยละ 100 ผลการศึกษาคุณลักษณะของระบบเฝ้าระวังเชิงคุณภาพ พบว่าระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกมีประโยชน์ในการใช้สอบสวน ควบคุมโรค และวางแผนแก้ไขปัญหาไข้เลือดออก โดยเจ้าหน้าที่และผู้บริหารสามารถนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างทันท่วงที เจ้าหน้าที่มีส่วนร่วมและยอมรับระบบ โดยระบบมีความซับซ้อนบางส่วนทำให้ประสิทธิภาพลดลงเมื่อเปลี่ยนผู้รับผิดชอบ ระบบมีความยืดหยุ่นและมั่นคงดี แต่ยังขาดการเผยแพร่กระบวนการเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกสู่เครือข่ายและเจ้าหน้าที่ภายในอย่างทั่วถึง ควรปรับปรุงการเผยแพร่ข้อมูล และให้การอบรมแก่เจ้าหน้าที่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้ดียิ่งขึ้น
สรุปผลการศึกษาและข้อเสนอแนะ : ระบบเฝ้าระวังไข้เลือดออก รพ.ปทุมธานี ขั้นตอนการรายงานดี แต่ความไวต้องปรับปรุง สาเหตุจากเจ้าหน้าที่หลักต้องไปปฏิบัติภารกิจโควิด 19 ทำให้ไม่มีผู้รายงานโรคแทน มีจุดอ่อนด้านความยากง่ายของระบบที่ซับซ้อนเกินไป ผู้อื่นทดแทนยาก ส่งผลต่อความไวโดยรวม ควรมีการประเมินระบบเฝ้าระวังโรคในโรงพยาบาลทั่วไปและโรงพยาบาลชุมชนเป็นภาพรวมทั้งจังหวัด เพื่อจะได้ทราบถึงปัญหาที่เป็นตัวแทนที่แท้จริงทั้งจังหวัดเพื่อวางแผนพัฒนาระบบเฝ้าระวังทั้งจังหวัดต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Department of Disease control (TH), Division of Insect-borne Diseases. Dengue report 2022_4 Jan 2023 [Internet]. 2023 [cited 2023 Dec 1]. Available from: https://lookerstudio.google.com/reporting/35b65579-a033-4cdc-aab1-32438cbb05dc/page/p_cx1rkzxrpc (in Thai)
Department of Disease control (TH), Division of Vector Borne Diseases. Dengue report 2022_4 Jan 2023 [Internet]. 2023 [cited 2023 Dec 1]. Available from: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/35b65579-a033-4cdc-aab1-32438cbb05dc/page/p_cx1rkzxrpc (in Thai)
Department of Disease control (TH), Division of Vector Borne Diseases. Epidemiology manner situation of Dengue infection [Internet]. [cited 2023 Dec 1]. Available form: https://ddc.moph.go.th/dvb/ (in Thai)
Department of Disease control (TH), Division of Insect-borne Diseases Dengue report 2021_05.01.2022 [Internet]. 2023 [cited 2022 Dec 1]. Available from: https://lookerstudio.google.com/reporting/d34859c0-3b15-4e60-b242-be012d2b2046/page/p_cx1rkzxrpc (in Thai)
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease control Weekly dengue situation report, week 52, 2018 [Internet]. Nonthaburi: Department of Disease Control; 2018 [cited 2022 Dec 1]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor/6f4922f45568161a8cdf4ad2299f6d23/files/Dangue/Situation/2561/DHF%2052(1).pdf (in Thai)
Department of Disease control (TH), Division of Epidemiology. Report of diseases under surveillance 506 [Internet]. Nonthaburi: Division of Epidemiology, Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2023 [cited 2022 Dec 1]. Available from: http://doe.moph.go.th/surdata/disease.php?dcontent=old&ds=262766 (in Thai)
Government Public Relations Department (TH). COVID-19 situation in Thailand as of 31 December 2021 [Internet]. Bangkok: Government Public Relations Department; 2021 [cited 2023 Apr 20]. Available from: https://media.thaigov.go.th/uploads/public_img/source/311264.pdf (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Division of Epidemiology. Case definition for Communicable Diseases Surveillance, Thailand, 2020. Nonthaburi: Division of Epidemiology, Department of Control (TH); 2020. (in Thai)
Plipat T. Guidelines for Evaluating Surveillance. 3rd ed. Nonthaburi: Division of Epidemiology, Department of Control (TH); 2008. (in Thai)
Masasai N, Pakirana P. Evaluation of dengue surveillance system, Maha Sarakham province, Thailand, 2020. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2021; 52: 605–15. (in Thai)
TupkleoW. Measuring the Impact of COVID-19 Outbreak on Number of Dengue Fever Reported Cases in the 506 Surveillance System, Region 12. Journal of Education and Research in Public Health. 2023; 1(3): 213-25. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบและลิขสิทธิ์
1. ความรับผิดชอบของผู้เขียนและความเห็นของกองบรรณาธิการ (Author Responsibility and Editorial Disagreement)
เนื้อหาและข้อมูลทั้งหมดในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้นิพนธ์บทความ และกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ ในเนื้อหาดังกล่าว
2. ลิขสิทธิ์และการอ้างอิง (Copyright and Referencing)
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ และอื่น ๆ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดประสงค์จะนำเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่งไปเผยแพร่ จะต้องอ้างอิงบทความนั้น ๆ อย่างถูกต้อง
