การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคมือเท้าปากและโรคติดเชื้อเอนเทอโรไวรัสที่มีอาการรุนแรง ในกลุ่มเด็กอายุ 0–9 ปี ที่มารับบริการในอำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งแต่ วันที่ 1 มกราคม 2568 ถึง วันที่ 31 ธันวาคม 2568

บทคัดย่อ

โรคมือเท้าปากเป็นโรคติดเชื้อที่พบบ่อยในเด็ก และอาจมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้จากรายงานการเฝ้าระวังโรคของอำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ ในปี พ.ศ. 2568 พบอัตราป่วย 262.80 ต่อประชากรแสนคน ซึ่งสูงเป็นอันดับ 4 ใน จำนวน 9 อำเภอของจังหวัดอุตรดิตถ์ โดยพบการระบาดเป็นกลุ่มก้อน ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และโรงเรียนระดับประถมศึกษา และมีเด็กเข้ารักษา เป็นผู้ป่วยในจำนวน 1 ราย

การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง โดยเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 31 ธันวาคม 2568 จากเวชระเบียนผู้ป่วย ที่มารับบริการในอำเภอน้ำปาดจาก 3 แห่ง คือ เวชระเบียนของโรงพยาบาลน้ำปาด เวชระเบียนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และเวชระเบียนของคลินิกเอกชน

ผลการศึกษาระบบเฝ้าระวัง มีความไว ร้อยละ 62.69 โดยพบว่า ความไวจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล มีเพียงร้อยละ 24.49 และความไวจากคลินิกเอกชนเป็น 0 ค่าพยากรณ์บวก ร้อยละ 100 ความเป็นตัวแทนของข้อมูลดี ความทันเวลาใน 3 วันร้อยละ 100 ความถูกต้องของข้อมูล ร้อยละ 100 ความครบถ้วนของข้อมูล ร้อยละ 85.71 จะติดแค่วันเริ่มป่วย เพราะความไม่เชื่อมกันของระบบ 

การประเมินคุณลักษณะเชิงคุณภาพ ระบบเฝ้าระวังเป็นที่ยอมรับ ง่าย มีความยืดหยุ่น และมีความมั่นคงของระบบดี แต่ก็พบข้อจำกัด ด้านความถูกต้องของการรายงาน เช่น การลงรหัสโรค ICD10 ไม่ตรงกับโรคหลัก ความเข้าใจผิดในการลงรหัสโรค และคลินิกเอกชน ไม่มีช่องทางรายงานผู้ป่วยที่ชัดเจนเข้าสู่ระบบเฝ้าระวังDDS ควรมีการทบทวนนิยามและความเข้าใจในการลงรหัสโรคในสถานบริการของรัฐ และมีช่องทางในการรายงานโรคเข้าสู่ระบบเฝ้าระวังของคลินิกเอกชน เพื่อเพิ่มความไวของระบบเฝ้าระวังให้ดีขึ้นต่อไป