การสอบสวนการระบาดของวัณโรค หมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรือ จ.ขอนแก่น เดือนสิงหาคม 2567–มิถุนายน 2568
DOI:
https://doi.org/10.59096/wesr.v57i1.6715คำสำคัญ:
ผู้สัมผัสร่วมบ้าน, การสอบสวนผู้สัมผัสใกล้ชิดโรควัณโรค, ผู้ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง, วัณโรค, อำเภอหนองเรือบทคัดย่อ
ความเป็นมา : จากการสอบสวนโรคเบื้องต้นจากคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลหนองเรือ วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 พบผู้ป่วยวัณโรค จำนวน 2 ราย พักอาศัยบ้านหลังเดียวกัน ในระยะเวลา 3 เดือน ทีม SRRT อ.หนองเรือ จึงร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สอบสวนและควบคุมโรคในพื้นที่ในวันที่ 7 มีนาคม 2568 เพื่อยืนยันการระบาด การกระจายตัวของโรค และ กำหนดมาตรการในการป้องกัน ควบคุมโรคและข้อเสนอแนะ
วิธีการศึกษา : การศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา (Descriptive study) โดยศึกษา 1) ข้อมูลทั่วไปของพื้นที่ สถานการณ์วัณโรคของ อ.หนองเรือ และ ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563–2567 และปี พ.ศ. 2568 (1 มกราคม–30 มิถุนายน 2568) จากโปรแกรมรายงานข้อมูลวัณโรคของประเทศไทย (National Tuberculosis Information Program; NTIP) การกระจายตัวของโรคตามบุคคล สถานที่ และเวลา 2) การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม โดยศึกษาสภาพแวดล้อมบ้าน Index case และสภาพแวดล้อมชุมชน ในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ และสถานที่ที่ผู้ป่วยเดินทางไปเป็นประจำ 3) การศึกษาห้องปฏิบัติการทั้งการตรวจทางห้องปฏิบัติการทั่วไป (Presumptive diagnosis) ส่งตรวจภาพถ่ายรังสีทรวงอก (CXR) และการตรวจทางห้องปฏิบัติการจำเพาะ (Specific diagnosis)
ผลการศึกษา : พบการระบาดของวัณโรคในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ช่วงเดือนสิงหาคม 2567–มิถุนายน 2568 โดยพบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 4 ราย (ร้อยละ 20) ผู้ป่วยเข้าข่ายวัณโรค 4 ราย จากผู้ป่วยสงสัยวัณโรค 33 ราย (ร้อยละ 12.12) สำหรับผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดของ Index case และสามี จำนวนทั้งสิ้น 25 คน พบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 1 ราย (ร้อยละ 4) และผู้ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง 3 ราย (ร้อยละ 12) แหล่งโรคคาดว่า Index case ได้รับเชื้อวัณโรคจากสามีที่ป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 1 เดือน ส่วนสามีได้รับเชื้อวัณโรคจากเพื่อนร่วมปฏิบัติธรรมที่วัดซึ่งป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 5 เดือน
ข้อเสนอแนะ : โรงพยาบาลหนองเรือร่วมกับเครือข่ายสาธารณสุขดำเนินมาตรการคัดกรองผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยยืนยันทุกรายให้ครบถ้วน ตามเกณฑ์กองวัณโรค หน่วยงานสาธารณสุขในแต่ละตำบล สำรวจสถานที่เสี่ยงต่อการระบาดของวัณโรคในชุมชน ซึ่งเป็นสถานที่ที่มักมีการรวมกลุ่มกันของประชาชนอยู่เป็นประจำ และขอความร่วมมือผู้ดูแลสถานที่ให้ช่วยจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ป้องกันการแพร่ระบาด
เอกสารอ้างอิง
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease Control, Division of Tuberculosis. National Tuberculosis Control Programme Guideline, Thailand 2021. Bangkok: Division of Tuberculosis; 2021. (in Thai)
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease Control, Department of Disease Control. National Tuberculosis Information Program (NTIP) [Internet]. Bangkok: Department of Disease Control; 2021 [cited 2025 Sep 22]. Available from: https://ntip.ddc.moph.go.th (in Thai)
Division of Epidemiology, Department of Disease Control. Case definition for Communicable Disease Surveillance Thailand, 2020. Nonthaburi: Epidemiology, Department of Disease Control (TH); 2020. (in Thai)
Pupagdee N, Pagpearn K, Usahakit S, Kumthakrea R, Intuyanon M. An investigation of Pulmonary Tuberculosis in a High School, Yanyaow Sub-district, Sawankhalok District, Sukhothai Province, September 14th - December 22nd, 2011. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2013;44:S57–63. (in Thai)
Pisitpayat N, Wanna P, Khamcha S, Gosolchit J, Deedankhor P, Uparete S, et. al. An outbreak investigation of tuberculosis in a nursery, Wang Saphung District, Loei Province, Thailand, 2018. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2021;52:33–43. (in Thai)
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease Control, Bureau of Tuberculosis. Clinical practice guideline: tuberculosis preventive treatment 2023. Bangkok: Bureau of Tuberculosis; 2023. (in Thai)
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease Control, Bureau of Tuberculosis. National strategic plan to end tuberculosis phase II, 2023–2027. Bangkok: Bureau of Tuberculosis; 2023. (in Thai)
Ministry of Public Health (TH), Department of Disease Control, Bureau of Tuberculosis. National Tuberculosis Control Program guideline, Thailand 2018. Bangkok: Bureau of Tuberculosis; 2018. (in Thai)
NgodNgam S, Tungprasert P. Investigation of multidrug-resistant tuberculosis in an 18–year–old male, Sena District, Phra Nakhon Si Ayutthaya Province, March–June 2020. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2020;51:657–64. (in Thai)
Pupagdee N, Pagpearn K, Pupagdee N, Pagpearn K, Usahakit S, Kumthakrea R, Intuyanon M. An investigation of Pulmonary Tuberculosis in a High School, Yanyaow Sub-district, Sawankhalok District, Sukhothai Province, September 14th - December 22nd, 2011. Weekly Epidemiological Surveillance Report. 2013;44:S57–63. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบและลิขสิทธิ์
1. ความรับผิดชอบของผู้เขียนและความเห็นของกองบรรณาธิการ (Author Responsibility and Editorial Disagreement)
เนื้อหาและข้อมูลทั้งหมดในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้นิพนธ์บทความ และกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ ในเนื้อหาดังกล่าว
2. ลิขสิทธิ์และการอ้างอิง (Copyright and Referencing)
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ และอื่น ๆ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดประสงค์จะนำเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่งไปเผยแพร่ จะต้องอ้างอิงบทความนั้น ๆ อย่างถูกต้อง
