การสอบสวนผู้ป่วยโรคคอตีบ พื้นที่แนวชายแดนไทย - ลาว จังหวัดน่าน ปี พ.ศ. 2553

บทคัดย่อ

การสอบสวนโรคในครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา เป็นการดำเนินการร่วมกันของทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) จังหวัดน่าน (SRRT โรงพยาบาลน่าน, SRRT อำเภอเฉลิมพระเกียรติ) และ SRRT เมืองเงิน แขวงไชยบุรี สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว วัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ศึกษาปัจจัยเสี่ยง และการแพร่กระจายของโรค ค้นหาผู้ป่วยรายใหม่และหาแนวทางในการกำหนดมาตรการในการป้องกันและควบคุมโรคร่วมกัน ระหว่างจังหวัดน่านและ สปป. ลาว เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบสวน ผู้ป่วยโรคคอตีบของสำนักระบาดวิทยา และแบบบันทึกข้อมูลเพิ่มเติมที่ทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็วร่วมกันจัดทำขึ้น ผลการศึกษาพบผู้ป่วยสงสัยโรคคอตีบจำนวน 1 ราย เป็นเพศชายอายุ 5 ปี 6 เดือน ภูมิลำเนาอยู่ที่บ้านขอน เมืองเงิน สปป. ลาว มีอาการ ไข้ ไอ เจ็บคอ เริ่มมีอาการตั้งแต่ วันที่ 16 กรกฎาคม 2553 ผู้ป่วยมีประวัติการได้รับวัคนป้องกันโรคคอตีบครบ 3 ครั้งตามเกณฑ์ ของ สปป.ลาว เข้ารับการรักษาที่โรงหมอเมืองเงิน สปป.ลาว 4 วัน ส่งต่อมารักษาที่โรงพยาบาลน่าน กุมารแพทย์ตรวจพบคอและจมูก มีแผ่นฝ้าปนเทา มีอาการไอ มีเสมหะเป็นเลือดจึงวินิจฉัยเป็นโรคคอตีบ ข้อมูลความครอบคลุมของการได้รับวัคชื่น DPT 1 และ DPT 2 ใน สปป.ลาว เท่ากับ ร้อยละ 59.67 และ ร้อยละ 59.12 ตามลำดับ จากการเพาะเชื้อลำคอผู้ป่วยด้วยอาหารเลี้ยงเชื้อธรรมดา (เนื่องจากไม่มี Blood Tellurite Agar) ผลไม่พบเชื้อคอตีบ สรุป และข้อเสนอแนะ การพบผู้ป่วยคอตีบ สปป. ลาว เป็นสัญญาณเตือน ถึงการเตรียมความพร้อมในการรับสถานการณ์ของโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน มีโอกาสกลับมาระบาดใหม่ในพื้นที่ตามแนวชายแดน ในการประชุมร่วมกันระหว่างสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดน่าน และสำนักงานสาธารณสุขแขวงไชยบุรี ในโครงการความร่วมมือเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ ประเทศเขตลุ่มแม่น้ำโขง (Mekong Basin Disease Surveillance : MBDS) ครั้งที่ 3/2553 ได้มีข้อตกลงร่วมกันว่า การส่งผู้ป่วยชาวลาวมารักษาในประเทศไทย กำหนดให้มีใบส่งตัวทุกครั้งโดยต้องผ่านการตรวจและรักษาจากโรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติก่อนที่จะไปรักษาที่โรงพยาบาลน่าน มีการเฝ้าระวังป้องกันและควบคุมโรคติดต่อตามแนวชายแดนร่วมกัน และมีการบรรจุแผนการอบรมทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว ร่วมกันระหว่างจังหวัดน่านและแขวงไชยบุรี สปป. ลาว ควรมีการสำรอง Blood Tellulite Agar และ Diptheria Antitoxin ไว้ที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์หรือจังหวัดที่มีความเสี่ยงต่อการระบาดของโรคคอตีบ โดยเฉพาะจังหวัดตามแนวชายแดน