การพยากรณ์โรคไข้เลือดออก เขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 ปี พ.ศ. 2556

บทคัดย่อ

การพยากรณ์โรคไข้เลือดออกเขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 ปี พ.ศ. 2556 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบาดวิทยาของโรคไข้เลือดออกของพื้นที่เขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 ระหว่างปี พ.ศ. 2547-2555 และพยากรณ์การเกิดโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ 4 จังหวัด เขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 ปี พ.ศ. 2556 วิธีการศึกษา เป็นการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา โดยรวบรวมข้อมูลจากรายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องทางด้านโรคพาหะ และสิ่งแวดล้อม การกระจายของปริมาณน้ำฝน การศึกษาระบาดวิทยาเชิงวิเคราะห์ เพื่อทดสอบความสัมพันธ์ของปัจจัยในด้านปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายเดือนกับจำนวนผู้ป่วยโรค ไข้เลือดออกด้วยวิธีการทดสอบสหสัมพันธ์ถดถอยอย่างง่าย (Simple linear regression) การพยากรณ์โรคล่วงหน้า ใช้เทคนิคการพยากรณ์เชิงปริมาณ (Time Series Model) โดยใช้แบบจำลองอนุกรมเวลาในการวิเคราะห์ค่าการพยากรณ์ (Holt-Winters แบบ Multiplicative) ผลการศึกษา ความสัมพันธ์ของจำนวนผู้ป่วยกับค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายในพื้นที่เกิดโรค เมื่อพิจารณาเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานของกระทรวงสาธารณสุขที่กำหนดว่า ค่า CI ต้องไม่เกิน 5 และค่า HI ต้องไม่เกิน 10 พบว่า ในปี พ.ศ. 2553 - 2555 หมู่บ้านที่มีรายงานผู้ป่วยไข้เลือดออกที่มีค่า HI มากกว่า 10 ร้อยละ 87.7 ของหมู่บ้านเกิดโรค และหมู่บ้านที่มีรายงานผู้ป่วยที่มีค่า C มากกว่า 5 ร้อยละ 73.8 ของหมู่บ้านเกิดโรค ด้านความสัมพันธ์ของจำนวนผู้ป่วยกับปริมาณน้ำฝน เมื่อพิจารณาความสัมพันธ์เชิงเส้นตรง โดยใช้สถิติสหมพันธ์ถดถอยอย่างง่ายระหว่างจำนวน ผู้ป่วยกับปริมาณน้ำฝนเป็นรายเดือน และอัตราป่วยกับปริมาณน้ำฝน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 -2555 พบว่ามีความสัมพันธ์กันเพียงเล็กน้อย เมื่อพยากรณ์โรคล่วงหน้า ใช้เทคนิคการพยากรณ์เชิงปริมาณ (Time Series Model) โดยใช้ข้อมูลรายเดือน ปี พ.ศ. 2545 - 2555 คาดคะเนจำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกได้ว่า ในปี พ.ศ. 2556 จะมีผู้ป่วยทั้งสิ้นประมาณ 31,724 ราย โดยเดือนมิถุนายน - สิงหาคม จะมีรายงานผู้ป่วยสูงสุด ถ้าอยู่ภายใต้สถานการณ์ที่สภาพลักษณะทั่วไปต่าง ๆ มีอิทธิพลต่อการเกิดโรคเหมือนเดิม และเมื่อนำมาเปรียบเทียบกับค่ามัธยฐานมีลักษณะการเกิดโรคที่สอดคล้องกัน ด้านการรับรู้และการมีส่วนร่วมของประชาชน จากการสำรวจพบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่เห็นความสำคัญของการควบคุมโรค ยังขาดกิจกรรมกำจัดลูกน้ำยุงลายที่ต่อเนื่อง สรุปโรคไข้เลือดออก เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในเขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 โดยพยากรณ์ว่า ถ้าสภาพสิ่งแวดล้อม พฤติกรรมที่มีอิทธิพลต่อการเกิดโรคยังเหมือนเดิม จะมีรายงานผู้ป่วยในเขตพื้นที่เครือข่ายบริการที่ 9 สูงกว่าทุกปีที่ผ่านมา