บทบาทของพยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการพยาบาลในการสนับสนุนผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาล

ผู้แต่ง

  • พัชรญาดา ชำนาญการ พยาบาลวิชาชีพ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  • วิไลวรรณ วัฒนานนท์ อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

คำสำคัญ:

พยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการ, ห้องปฏิบัติการพยาบาล, ผลลัพธ์การเรียนรู้, สถานการณ์จำลอง, นักศึกษาพยาบาล

บทคัดย่อ

ห้องปฏิบัติการพยาบาลเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญที่เชื่อมโยงความรู้ภาคทฤษฎีกับการปฏิบัติทางคลินิก และเปิดโอกาสให้นักศึกษาพยาบาลพัฒนาทักษะปฏิบัติ การคิดเชิงคลินิก การตัดสินใจ การสื่อสาร และความปลอดภัยก่อนให้การดูแลผู้ป่วยจริง ประสิทธิผลของห้องปฏิบัติการไม่ได้ขึ้นอยู่กับความพร้อมของสถานที่ หุ่นจำลอง และอุปกรณ์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยบุคลากรที่สามารถเชื่อมโยงผลลัพธ์การเรียนรู้กับการเตรียมสภาพแวดล้อมและกระบวนการสนับสนุนการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายความสำคัญ วิเคราะห์บทบาทและสมรรถนะของพยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการพยาบาล และเสนอแนวทางสำหรับสถาบันการศึกษาพยาบาลที่มีหรือยังไม่มีบุคลากรในตำแหน่งดังกล่าว

ผลการสังเคราะห์สาระสำคัญพบว่า พยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการควรมีบทบาท 9 ด้าน ได้แก่ การร่วมวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้ การออกแบบและเตรียมสภาพแวดล้อม การตรวจสอบความพร้อม การสนับสนุนกิจกรรมและการฝึกซ้ำ การบริหารความปลอดภัยและความเสี่ยง การบริหารทรัพยากรและวงจรชีวิตอุปกรณ์ การสนับสนุนการประเมินสมรรถนะ การจัดระบบข้อมูลและตัวชี้วัด และการพัฒนานวัตกรรมและองค์ความรู้ สมรรถนะที่จำเป็นครอบคลุมด้านคลินิกและวิชาชีพ การสนับสนุนการเรียนรู้ สถานการณ์จำลอง เทคโนโลยีและการปฏิบัติการ การบริหารจัดการ คุณภาพและความเสี่ยง ตลอดจนข้อมูล วิจัย และนวัตกรรม ผู้เขียนเสนอกรอบ LAB-Nurse Learning Outcome Support Framework ซึ่งประกอบด้วยการเชื่อมโยงผลลัพธ์การเรียนรู้ การออกแบบสภาพแวดล้อมที่สมจริงและปลอดภัย การตรวจสอบความพร้อมก่อนเรียน การสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ การติดตามผลลัพธ์และหลักฐาน และการปรับปรุงอย่างเป็นระบบ การมีพยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการจึงเป็นทางเลือกเชิงระบบที่อาจช่วยยกระดับห้องปฏิบัติการจากพื้นที่จัดเตรียมอุปกรณ์ไปสู่ระบบสนับสนุนผลลัพธ์การเรียนรู้ที่มีความถูกต้องทางคลินิก ปลอดภัย เป็นมาตรฐาน และตรวจสอบได้ ทั้งนี้ ควรมีการศึกษาวิจัยเพื่อประเมินผลของกรอบที่เสนอต่อผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาลต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Mulyadi M, Tonapa SI, Rompas SSJ, Wang RH, Lee BO. Effects of simulation technology-based learning on nursing students’ learning outcomes: a systematic review and meta-analysis of experimental studies. Nurse Educ Today. 2021;107:105127. doi:10.1016/j.nedt.2021.105127.

Cant RP, Cooper SJ. Use of simulation-based learning in undergraduate nurse education: an umbrella systematic review. Nurse Educ Today. 2017;49:63-71. doi:10.1016/j.nedt.2016.11.015.

Theobald KA, Tutticci N, Ramsbotham J, Johnston S. Effectiveness of using simulation in the development of clinical reasoning in undergraduate nursing students: a systematic review. Nurse Educ Pract. 2021;57:103220. doi:10.1016/j.nepr.2021.103220.

Rothgeb MK. Creating a nursing simulation laboratory: a literature review. J Nurs Educ. 2008;47(11):489-94. doi:10.3928/01484834-20081101-06.

Silva GO, Fonseca LMM, Siqueira KM, Góes FDSN, Ribeiro LM, Aredes NDA. The simulation design in health and nursing: a scoping review. Nurs Open. 2023;10(4):1966-84. doi:10.1002/nop2.1466.

Sittner BJ, Aebersold ML, Paige JB, Graham LLM, Schram AP, Decker SI, et al. INACSL Standards of Best Practice for Simulation: past, present, and future. Nurs Educ Perspect. 2015;36(5):294-8. doi:10.5480/15-1670.

McMahon E, Jimenez FA, Lawrence K, Victor J. Healthcare Simulation Standards of Best Practice™: evaluation of learning and performance. Clin Simul Nurs. 2021;58:54-6. doi:10.1016/j.ecns.2021.08.016.

Roche AF, Condron CM, Eppich WJ, O’Connor PE. A mixed methods study identifying the competencies of health care simulation technicians. Simul Healthc. 2023;18(5):293-8. doi:10.1097/SIH.0000000000000682.

ก่อกุศล จันดี, เชษฐาภรณ์ จันทร์เลิศฤทธิ์. ถอดบทเรียนการบริหารจัดการห้องปฏิบัติการเพื่อรองรับการเรียนรู้ภาคทดลอง: วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น. วารสารการพยาบาลและสุขภาพชุมชน สมาคมศิษย์เก่าวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น. 2569;1(1):58-81.

สภาการพยาบาล. คู่มือการรับรองสถาบันการศึกษาวิชาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2568 [สืบค้นเมื่อ 31 ก.ค. 2569].

สภาการพยาบาล. ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง มาตรฐานการพยาบาล พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา. 2562;136(ตอนพิเศษ 97 ง):30-6.

คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม; 2565 [สืบค้นเมื่อ 31 ก.ค. 2569].

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-17

รูปแบบการอ้างอิง

ชำนาญการ พ., & วัฒนานนท์ ว. (2026). บทบาทของพยาบาลวิชาชีพประจำห้องปฏิบัติการพยาบาลในการสนับสนุนผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาลและสุขภาพชุมชน สมาคมศิษย์เก่าวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น, 1(2), 1–16. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/BCNKKJOURNAL/article/view/8190