การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนการบำบัดรักษาและฟื้นฟู สมรรถภาพผู้ใช้ยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชุมในตำบลแห่งหนึ่ง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพบริบทของการบำบัดยาเสพติด ศึกษากระบวนการพัฒนารูปแบบ และประเมินผล ศึกษาปัจจัยแห่งความสำเร็จในการพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ดำเนินการศึกษา 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 วิเคราะห์สภาพปัญหาบริบทการบำบัดยาเสพติด ขั้นตอนที่ 2 การปฏิบัติการ ขั้นตอนที่ 3 การประเมินผลหาปัจจัย สู่ความสำเร็จ ทำการศึกษาตั้งแต่มกราคม 2566 ถึง กันยายน 2567 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน จำนวน 85 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามบทบาทการมีส่วนร่วม และความพึงพอใจของรูปแบบการขับเคลื่อนการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติด ค่าความชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 และ 0.88 ตามลำดับ วิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired t-test
ผลการวิจัย ขั้นตอนที่ 1 พื้นที่ที่ศึกษามีจุดแข็งเป็นชุมชนที่มีการวางระบบการปกครองชัดเจน แบ่งอาณาเขตการดูแล โดยมีหัวหน้าชุมชน หัวหน้าคุ้มคอยกำกับติดตามดูแลป้องกันยาเสพติด มีการจัดทำประชาคม เพื่อวางแผนแก้ไขปัญหาร่วมกัน ขั้นตอนที่ 2 กระบวนการพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชุม มีดำเนินงาน 8 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 3 ประเมินผลบทบาทการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนและความพึงพอใจก่อนการพัฒนาอยู่ในระดับปานกลางและหลังการพัฒนาอยู่ในระดับมาก ซึ่งมีค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ P-value < 0.001 และปัจจัยแห่งความสำเร็จ คือ SA-AD Model โดยการส่งเสริมกิจกรรมในชุมชนโดยการพัฒนาศักยภาพทีมบูรณาการป้องกันปัญหายาเสพติด การค้นหาผู้ป่วยยาเสพติด เสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจโดยการใช้ธรรมะ และการสร้างงาน สร้างอาชีพ สามารถขับเคลื่อนการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดในชุมชน