ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระและความกังวลของผู้ดูแลผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงในสถานการณ์โควิด–19 ของศูนย์บริการสาธารณสุขนาเวง

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงสำรวจแบบตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของการเกิดความรู้สึกเป็นภาระและความกังวล ของผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงในสถานการณ์โควิด–19 และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระของ ผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงของศูนย์บริการสาธารณสุขนาเวง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร ดำเนินการศึกษาตั้งแต่ เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ถึง กันยายน พ.ศ. 2566 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลของผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง 60 คน ที่มีคะแนนความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (Barthel Activity of Daily Living: ADL) น้อยกว่าหรือ เท่ากับ 11 คะแนน (ติดบ้าน ติดเตียง) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับ การดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง แบบสอบถามประเมินความรู้สึกเป็นภาระ และแบบสอบถามความกังวลต่อโควิด–19 ที่มีค่าความเชื่อมั่นโดยวิธีสัมประสิทธิอัลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.80, 0.92 และ 0.87 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วย สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ และ Fisher’s exact test

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 78.3) อายุเฉลี่ยประมาณ 54 ปี เวลาเฉลี่ยต่อวัน ที่ให้การดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง > 8 ชั่วโมง (ร้อยละ 55.0) ระยะเวลาที่ดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงมาก สุด 40 ปี จำนวนชั่วโมงที่พักผ่อนต่อวันส่วนใหญ่ 1–8 ชั่วโมง (ร้อยละ 95.0) ค่าเฉลี่ย 7.42 ชั่วโมง ความชุกของความ รู้สึกเป็นภาระร้อยละ 76.7 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดความรู้สึกเป็นภาระอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ระดับความ กังวลต่อโควิด–19 ของผู้ดูแล (p = 0.028) จากผลการศึกษานี้ควรส่งเสริมให้มีรูปแบบประเมินความรู้สึกเป็นภาระของ ผู้ดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง และต้องวินิจฉัยได้โดยเร็วเพื่อที่จะหาสาเหตุและได้รับการแก้ไขที่เหมาะสม