ปัจจัยทำนายคุณภาพการนอนหลับในผู้สูงอายุตำบลโนนสูง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
คุณภาพการนอนหลับ , ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย เพื่อศึกษาคุณภาพการนอนหลับในผู้สูงอายุตำบลโนนสูง อ.เมือง จ.อุดรธานี กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุ จำนวน 285 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างโดยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินคุณภาพการนอนหลับฉบับภาษาไทย (Thai version of the Pittsburgh Sleep. Quality Index: T-PSQI) และแบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ (Thai geriatric depression scale, TGDS) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.87 วิเคราะห์ข้อมูลความชุกของปัญหาการนอนหลับด้วยค่าความถี่และร้อยละ วิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพของการนอนหลับโดยสถิติ Chi-square test และวิเคราะห์ปัจจัยทำนายคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีโดยสถิติ logistic regression นำเสนอด้วยค่า adjusted OR (ORadj.) ที่ระดับช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95
ผลการวิจัยพบว่า ความชุกของคุณภาพการนอนหลับไม่ดี (PSQI > 5) ในผู้สูงอายุคิดเป็นร้อยละ 57.89 มีคุณภาพการนอนหลับดีร้อยละ 42.11 ผู้สูงอายุมีจำนวนชั่วโมงการนอนเฉลี่ยเท่ากับ 7.57 ชั่วโมง ส่วนใหญ่เข้านอนเวลา 20.00 น. ตื่นนอนเวลา 04.00 น. ระยะเวลาที่ใช้จากเริ่มเข้านอนจนนอนหลับเฉลี่ย 33.21 นาที ประสิทธิภาพการนอนหลับเฉลี่ยร้อยละ 88.30 ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพของการนอนหลับ ได้แก่ ความเพียงพอของรายได้ โรคประจำตัวทางกาย สภาพแวดล้อมที่มีสิ่งรบกวน ภาวะซึมเศร้า การดื่มเครื่องดื่มคาเฟอีน ปัจจัยทำนายคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีของผู้สูงอายุ คือ การมีโรคประจำตัวทางกาย และภาวะซึมเศร้า (p < 0.05) ข้อเสนอแนะ ควรศึกษาวิจัยในกลุ่มตัวอย่างที่มีขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อให้มีกลุ่มตัวอย่างจำนวนมากเพียงพอในการวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสาเหตุ หรือทำการศึกษาเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้สูงอายุที่มีลักษณะแตกต่างกัน และพัฒนาแนวทางการส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับในผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
Feng F, Zhang Y, Hou J, Cai J, Jiang Q, Li X, et al. Can music improve sleep quality in adults with primary insomnia? a systematic review and network meta- analysis. Int J Nurs Stud 2018;77:189-96.
Williams P. Basic Geriatric Nursing. 7th ed. Missouri: Elsevier; 2020.
โชติมันต์ ชินวรารักษ์, สุขเจริญ ตั้งวงษ์ไชย, นัฎศรา ดำรงพิวัฒน์. คุณภาพการนอนหลับและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้สูงอายุที่หมู่บ้านประชานิเวศน์. ว. สมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2561;63(2):199-210.
Rodriguez JC, Dzierzewski JM, & Alessi CA. Sleep problem in elderly. The medical clinics of north America 2015;99(2):431-439.
ลดาวัลย์ พันธุ์พาณิชย์. ปัญหาการนอนหลับในผู้สูงอายุและแนวทางการจัดการทางการพยาบาล. ว.พยาบาลศาสตร์และสุขภาพ 2563;43(1):139-150.
สุรีรัตน์ ณ วิเชียร. การนอนหลับของผู้สูงอายุในชุมชน. ว. สภาการพยาบาล 2564;36(2):17-31.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. ระเบียบวิธีวิจัยทางพยาบาลศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ. ยูแอนด์ไออินเตอร์ มีเดีย; 2550.
Sitasuwan T, Bussaratid S, Ruttanaumpawan P, Chotinaiwattarakul W. Reliability and validity of the thai version of the pittsburge sleep quality index. J med assoc thai 2014;97(3):57-67.
Wongpakaran N, Wongpakaran T. Prevalence of major depressive disorders in long-term care facilities: a report from northern Thailand. Psychogeriatrics 2012;12(1):11-7.
สนธยา มณีรัตน์, สัมพันธ์ มณีรัตน์, พรรณภา เรืองกิจ, และณัฏฐินี ชัวชมเกตุ. คุณภาพการนอนหลับปัจจัยรบกวน วิธีการส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับ และความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการนอนหลับและปัจจัยรบกวนของผู้สูงอายุในชุมชนแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร. ว. จิตวิทยา มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต 2564;11:10-24.
กัมปนาท สุริย์, กุลนิดา สุนันท์ศิริกูล, กิตติยารัตน์ ต้นสุวรรณ์. คุณภาพของการนอนหลับและปัจจัยที่ เกี่ยวข้องในผู้สูงอายุชุมชนเขตเมือง จังหวัดนครสวรรค์. ว. วิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3 2565;19(1):15-27.
Chien My Chen H.C. Poor sleep quality is independently associated with physical disability in older adults. Journal clinical sleep medicine 2015;11(3):225-232.
ประเสริฐ อัสสันตชัย. เมื่อผู้สูงอายุนอนไม่หลับ. กรุงเทพฯ: เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ มหาวิทยาลัยมหิดล; 2560.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ตีพิมพ์ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลสกลนคร การคัดลอกเพื่อพัฒนาเชิงวิชาการต้องได้รับการอ้างอิงอย่างถูกต้อง