พฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ไม่ได้รักษาด้วยการฟอกไตระยะที่ 1–4 ในตำบลโพธิ์ ตำบลหนองแก้ว ตำบลโพนเขวา อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้แต่ง

  • ศิวิไล โพธิ์ชัย มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ
  • จินตนา กิ่งแก้ว มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ
  • ณกานดา ยมศรีเคน มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการจัดการตนเอง, ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน, ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ไม่, ได้รักษาด้วยการฟอกไตระยะที่ 1–4

บทคัดย่อ

             การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมการจัดการตนเองและความสามารถในการประกอบ กิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ไม่ได้รักษาด้วยการฟอกไตระยะที่ 1–4 และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัย ส่วนบุคคล พฤติกรรมการจัดการตนเองและความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยกลุ่มนี้ในเขต ตำบลโพธิ์ ตำบลโพนเขวา ตำบลหนองแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 86 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบ เจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามซึ่งทดสอบความเชื่อมั่นโดยวิธีสัมประสิทธิ์แอลฟาของ ครอนบาคได้เท่ากับ 0.79 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติไค สแควร์และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน

            ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการจัดการตนเองของกลุ่มตัวอย่างโดยรวมอยู่ในระดับต่ำ ค่าเฉลี่ย 1.93 (S.D. = 0.25) ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันพบว่า กลุ่มตัวอย่างจำนวน 69 คน (ร้อยละ 80.2) ต้องการ พึ่งพิงผู้อื่นเพียงเล็กน้อย ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการ ตนเองของกลุ่มตัวอย่างและปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ สิทธิ การรักษา และระยะของโรคไตไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการตนเองของกลุ่มตัวอย่าง จากผลการศึกษา จึงควรส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันด้วยตนเอง มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการจัดการ ตนเองที่ดีขึ้นและนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Author Biographies

ศิวิไล โพธิ์ชัย, มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

จินตนา กิ่งแก้ว, มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

ณกานดา ยมศรีเคน, มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

อาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา จังหวัดศรีสะเกษ

References

กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือปฏิบัติการเพื่อดำเนินงานลดโรคไตเรื้อรัง (CKD) ในผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง. กรุงทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์กรสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2559.

ประเสริฐ ธนกิจจารุ. สถานการณ์ปัจจุบันของโรคไตเรื้อรังในประเทศไทย. ว. กรมการแพทย์ 2558;5(5):5–18.

Nephrology Society of Thailand. Guidelines for kidney diseases. Bangkok: BNS Advance; 2016. (in Thai).

Hamler TC , Miller VJ, Petrakovitz S. Chronic kidney disease and older African American adults: How embodiment influences self–management. Geriatrics 2018;3(3):52.

สุนิสา สีผม. การจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. ว. สภากาชาดไทย 2556;6(1):12–17.

จินตนา กิ่งแก้ว. ภาวะทุพโภชนาการและบทบาทพยาบาลในการส่งเสริมโภชนาการของผู้ป่วยซีเอพีดี. ว. โรงพยาบาลสกลนคร 2559;19(1):220–228.

Edemekong PF, Bomgaars DL, Sukumaran S, Levy SB. Activities of Daily Living. Stat Pearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing ; 2021.

ชนัตถา พลอยเลื่อมแสง, และคณะ. ปัญหาการใช้ยาและปัจจัยที่มีผลต่อปัญหาการใช้ยาในผู้สูงอายุชุมชนบ้านมะกอก อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. ว. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2555;ฉบับพิเศษ:803–812.

นิทรา กิจธีระวุฒิวงษ์. การวิจัยทางสาธารณสุข: จากหลักการสู่การปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 2. พิษณุโลก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2561.

Mahoney FL, Barthel DW. Functional evaluation: The Barthel Index. Maryland state medical Journal 1965;14(1):56–61.

สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร. แนวทางการให้บริการผู้สูงอายุในพื้นที่กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร; 2562.

วิภาวรรณ อะสงค์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารและน้ำของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์]. ชลบุรี: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา; 2558.

Best JW. Research in education. Englewood Cilifts. New Jersy: Printice–Hall; 1970.

ศิริวรรณ พายพัตรและคณะ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนกับพฤติกรรมการจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. ว. การพยาบาลและสุขภาพ สสอท 2564;3(2):22–36.

จิรังกูร ณัฐรังสี, สุนิตา ไชยมี, สุวนันท์ จังจิตร, สุภาวินี สุภะพินิ, สุปรียา โพธิ์อุดม. ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันและความสุขของผู้สูงอายุชุมชนทุ่งขนุนน้อยอุบลราชธานี. ว. ราชธานี นวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2561;2(1):50–60.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2024-06-25

How to Cite

1.
โพธิ์ชัย ศ, กิ่งแก้ว จ, ยมศรีเคน ณ. พฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ไม่ได้รักษาด้วยการฟอกไตระยะที่ 1–4 ในตำบลโพธิ์ ตำบลหนองแก้ว ตำบลโพนเขวา อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ. J Sakon Nak Hosp [อินเทอร์เน็ต]. 25 มิถุนายน 2024 [อ้างถึง 4 เมษายน 2025];25(3):48-57. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/2757