ประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2 โรงพยาบาลโพนนาแก้ว

ผู้แต่ง

  • ตฤณพงศ์ ธีรพงศ์ธนสุข โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

โปรแกรมสนับสนุน, พฤติกรรมการดูแลตนเอง, เบาหวานชนิดที่ 2

บทคัดย่อ

                การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียว วัดผลก่อนและหลังการทดลอง วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโพนนาแก้ว ประชากรคือ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารักษาในคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พื้นที่ตำบลนาตงวัฒนา อำเภอโพนนาแก้ว จำนวน 34 คน เลือกแบบเจาะจง ระยะเวลาดำเนินการ 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 20 มกราคม พ.ศ.2567 ถึงวันที่  20 เมษายน พ.ศ.2567 เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง 1.โปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ 2.คู่มือการดูแลตนเองสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล 1.แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2.แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ แจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติ Paired t-test    

            ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยรวมหลังได้รับโปรแกรมฯสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมฯ  (x̅  = 82, S.D. = 6.5) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (t = 12.2, P  <.001) และค่าระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 หลังได้รับโปรแกรมฯต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมฯ (x̅  = 8.7, S.D. = 1.8) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (t = 5.3, P  <.001)

              ข้อเสนอแนะ ควรส่งเสริมให้นำผลโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโพนนาแก้ว มาใช้ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน และขยายผลโดยการนำโปรแกรมฯไปใช้ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

ประวัติผู้แต่ง

ตฤณพงศ์ ธีรพงศ์ธนสุข, โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร

นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร

เอกสารอ้างอิง

American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2014; 37(1): S81-S90

กรมควบคุมโรค สำนักงานโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. การควบคุมโรคไม่ติดต่อ. กรุงเทพฯ: สำนักกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2558.

American Diabetes Association. Standards of Medical Care in Diabetes 2014. Diabetes Care journals 2014;37(1):S14-S80.

ศุภพงศ์ ไชยมงคล. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ. ว. ศูนย์อนามัย 2564;9(15):237-249.

พิมผกา ปัญโญใหญ่. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนและการสนับสนุนทางสังคมต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน [วิทยานิพนธ์]. เชียงใหม่: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2551.

โรงพยาบาลโพนนาแก้ว. ข้อมูลสถิติผู้ป่วย ฐานข้อมูลสถิติ งานสารสนเทศ โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร. สกลนคร: โรงพยาบาลโพนนาแก้ว; 2566.

Orem DE. Nursing: Concept of practice. 5th ed. St. Louis, MO: Mosby Year Book; 2001.

พัชรินทร์ เชื่อมทอง. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยรังสิต; 2562.

Polit D and Hungler B. Nursing Research: Principle and Method. 6th ed. Lippincott Williams & Wilkins: Philadelphia, PA; 1999.

ชดช้อย วัฒนะ. การสนับสนุนการจัดการตนเอง: กลยุทธในการส่งเสริมควบคุมโรค. ว. วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี 2558;(ฉบับเพิ่มเติม):117-27.

จรวยพร ใจสิทธ์, รติรัตน์ มีธรรม, พัชรินทร์ คำแก่น. โปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซี ในผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2. ว. พยาบาลศาสตร์และสุขภาพ 2560;40(2):65-73.

นันนภัส พีระพฤฒิพงศ์ม, น้ำอ้อย ภักดีวงศ์, และอำภาพร นามวงศ์พรหม. ผลของโปรแกรมการจัดการดูแลตนเองต่อความรู้ และกิจกรรมดูแลตนเอง และค่าฮีโมโกลบินที่มีน้ำตาลเกาะในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. ว. สมาคมพยาบาล สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2556;30(2);1-8.

นิทัศน์ ชินบุตร. โปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่ ที่มารับบริการในคลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลพนมไพร อำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด. ว. สุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566;8(4):29-37.

อณัญญา ลาลุน, และบษพร วิรุณพันธ์. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อระดับน้ำตาลสะสมในเลือดและคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตรับผิดชอบ โรงพยาบาลแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ. ราชาวดีสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ 2564;11(1):66-80.

ทวิชาพร หุ่นนอนไพร. โปรแกรมส่งเสริมความรู้และพฤติกรรม ในการติดตามประเมินตนเองเพื่อลดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา ของผู้ป่วยเบาหวาน เขตโรงพยาบาลทรายทองวัฒนา จังหวัดกำแพงเพชร [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 25 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก http://www.

tako.moph.go.th/librarybook/web/files/afbfe982f6af292fe0171a88fa2946cf.pdf

จุฑามาศ เกษศิลป์, พาณี วิรัชชกุล,และอรุณี หล่อนิล. การจัดการดูแลตนเองความรู้ คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ก่อนหลังเข้าโปรแกรมการจัดการ การดูแลตนเองในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี. ว. กองการพยาบาล 2566;40(1):1-24.

อัญชลี ชีวะประเสริฐ. ผลของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูงตามแนวทางการดูแลผู้ป่วยในที่บ้าน โรงพยาบาลโพนทอง. ว. วิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ 2567; 5(1):162-175.

อภิรดี ปลอดในเมือง, สุรเกียรติ อาชานุภาพ, ปกรณ์ ประมุขกุล, และสมจิต หนุเจริญกุล. ประสิทธิภาพของโครงการสนับสนุนและให้ความรู้เพื่อปรับปรุงการรับรู้สมรรถนะในการดูแลตนเองและภาวการณ์ ควบคุมโรคในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมโรคไม่ได้. ว. วิจัยทางการพยาบาล 2544;5(1):36-53.

อภิญญา ศิริพิทยาคุณกิจ.แรงสนับสนุนทางสังคม ปัจจัยสำคัญในการดูแลผู้ที่เป็นเบาหวาน รามาธิบดี พยาบาลสาร 2553;16(2):309-323.

Ebersole P, Hess P, Touhy T, and Jett K. Gerontological Nursing and Healthy Aging. 2nd ed. United States of Amerrica: Elsevier Mosby; 2005.

วชิรา สุทธิธรรม, ยุวดี วิทยพันธ์, และสุรินธร กลัมพากร. ผลของโปรแกรมพัฒนาความสามารถในการดูแลตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับฮีโมโกลบินเอวันซี ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลลานสกา. ว. สภาการพยาบาล 2557;13(1):19-31.

Stratton IM, Alder AI, Neil AW, Matthews DR, Manley SE, Cull CA, et al. Association of glycemia of glycemia with macrovascular and microvascular complications of type2 diabetes(UKPDS 35) : prospective observational study. BMJ 2000;321(7258):405-12.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน. ปทุมธานี: ร่มเย็น มีเดีย; 2565.

จุฑามาศ เกษศิลป์, พาณี วิรัชชกุล, อรุณี หล่อนิล. การจัดการดูแลตนเอง ความรู้ คุณภาพชีวิต ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ ก่อน–หลัง เข้าโปรแกรมการจัดการการดูแลตนเองใน ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขต อ.เมือง จ.อุทัยธานี. ว. กองการพยาบาล 2556;40(1):84-103.

พรวิจิตร ปานนาค, สุธีพร มูลศาสตร์, เชษฐา แก้วพรม. ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาความฉลาดทางสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ตำยลบางวัว อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา. ว. พยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2561;27(3):91-106.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ธีรพงศ์ธนสุข ต. ประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2 โรงพยาบาลโพนนาแก้ว. Med J Sakon Nakhon Hosp [อินเทอร์เน็ต]. 29 สิงหาคม 2025 [อ้างถึง 5 กุมภาพันธ์ 2026];28(2):10-22. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/6177

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ