ผลของโปรแกรมฟื้นฟู ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน ด้วยระบบบริการการแพทย์ทางไกล ในเขตอำเภอเมืองจังหวัดสกลนคร ประจำปีงบประมาณ 2567

ผู้แต่ง

  • ชบาไพร แก้วกงพาน พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ  สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 
  • พิชิต แร่ถ่าย โรงพยาบาลสกลนคร
  • นงนุช เอี้ยงลักขะ โรงพยาบาลสกลนคร
  • ชนิกา ทองอันตัง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน , โปรแกรมฟื้นฟู ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน , ระบบบริการการแพทย์ทางไกล

บทคัดย่อ

              การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองชนิด 2 กลุ่ม โดยมีกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม วัดก่อนและหลังการทดลอง วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมฟื้นฟูผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้านด้วยระบบบริการการแพทย์ทางไกลในเขตอำเภอเมืองสกลนคร ในกลุ่มผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้านที่วินิจฉัยโรคดังนี้ โรคหลอดเลือดสมอง, บาดเจ็บที่ศีรษะและสมอง,บาดเจ็บทางไขสันหลัง และกระดูกสะโพกหัก ในกลุ่มทดลอง 30 คน และในกลุ่มควบคุม 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย 2 ส่วน 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ 1.1) แบบฝึกปฏิบัติโปรแกรมฟื้นฟู  ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน 2) เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 2.1)แบบประเมินความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน 2.2) แบบสอบถามแรงจูงใจเกี่ยวกับการดูแลกิจวัตรประจำวัน 2.3) แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุ Caregiver; Cg 2.4) แบบสอบถามทัศนคติเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุ  โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่าน และตรวจสอบความเที่ยงของเครื่องมือโดยหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’s alpha coefficient) ได้ค่าความเที่ยง .92 , .92, .94, .92 และ.92 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง Paired simple t-test และ Independent t-test หลังการทดลองพบว่า แรงจูงใจเกี่ยวกับการดูแลกิจวัตรประจำวันคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน ความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุ ทัศนคติของผู้ดูแลผู้สูงอายุ  การใช้โปรแกรมฟื้นฟูที่ 1-10 ก่อนและหลังการทดลองในกลุ่มทดลอง (30 คน) มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 (p-value  < .001) ,  การประเมินความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุ (Timed up and go test ; TUGT)  (p-value  < .001)และแรงจูงใจเกี่ยวกับการดูแลกิจวัตรประจำวัน, คุณภาพชีวิต, การใช้โปรแกรมฟื้นฟูที่ 1-10 ของผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน หลังทดลองในกลุ่มทดลอง ( 30 คน) และกลุ่มควบคุม (30 คน) พบว่า มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 (p-value < .001) และ TUGT (p-value  < .001)และแรงจูงใจเกี่ยวกับการดูแลกิจวัตรประจำวัน, คุณภาพชีวิต, การใช้โปรแกรมฟื้นฟูที่ 1-10 ของผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน หลังทดลองในกลุ่มทดลอง ( 30 คน) และกลุ่มควบคุม (30 คน) พบว่า มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.5 (p-value < .001) และ TUGT (p-value  < .001), และความพึงพอใจ การใช้ Telemedicine Rehabilitation ของทีมสุขภาพและความพึงพอใจ ในภาพรวมในระดับมาก ( x̄  = 4.34, S.D. = .729) และการใช้โปรแกรมฟื้นฟู ของผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน ในภาพรวม ในระดับมากที่สุด ( x̄ = 4.67, S.D. = .506) จึงสรุปได้ว่าผลของโปรแกรมฟื้นฟู ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้านด้วยระบบบริการการแพทย์ทางไกลในเขตอำเภอเมืองสกลนคร บรรลุตามวัตถุประสงค์ 

ประวัติผู้แต่ง

ชบาไพร แก้วกงพาน, พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ  สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ  สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข 

พิชิต แร่ถ่าย , โรงพยาบาลสกลนคร

นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ รองผู้อำนายการโรงพยาบาลสกลนคร หัวหน้ากลุ่มงานภารกิจปฐมภูมิ

นงนุช เอี้ยงลักขะ , โรงพยาบาลสกลนคร

พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ โรงพยาบาลสกลนคร

ชนิกา ทองอันตัง , สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร

นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการพิเศษ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือแนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะกลางในชุมชน (Intermediate Care in Community). นนทบุรี: สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย; 2563.

กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการจัดเก็บตัวชี้วัดการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล ประจำปีงบประมาณ 2562. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2562.

กรมการแพทย์. ระบบการแพทย์ทางไกล (DMS Telemedicine) การรักษาที่ไร้ข้อจำกัดทั้งเวลาและสถานที่ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2 ธันวาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://pr.moph.go.th/?url=pr/detail/2/02/181945

สุรพงษ์ ลักษวุธ. การพัฒนาการประยุกต์ใช้ระบบการแพทย์ทางไกลเพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลชุมชน จังหวัดบึงกาฬ. ว. อนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566;8(2):346-57.

ธนาวรรณ แสนปัญญา และคณะ. การพัฒนาระบบฐานข้อมูลการดูแลผู้ป่วยระยะกลางกลุ่มผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักที่ได้รับการผ่าตัด. ว. โรงพยาบาลแพร่ 2564;29(2):15-33.

วุฒิชัย แซ่เฉิน. ผลของโปรแกรมฟื้นฟูสมรรถภาพแบบทางไกลที่มีการติดตามต่อเนื่องรายสัปดาห์ในผู้ป่วยที่หายจากภาวะปอดอักเสบจากการติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ 2019 [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.

Khan F, Amatya B, Colle D. Telerehabilitation for chronic stroke: A review of effectiveness and implementation. J Stroke Cerebrovasc Dis 2020;29(4):104527.

พิชามญชุ์ สุวรรณฉัตร, ภัทรัตน์ ปานสุวรรณจิตร์, & วิชุดา จิรพรเจริญ. ผลลัพธ์ของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยระยะกลางในการเพิ่มความสามารถการดำเนินกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยบาดเจ็บไขสันหลัง และผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะในโรงพยาบาลสารภีบวรพัฒนา จังหวัดเชียงใหม่. ว. สาธารณสุขล้านนา 2564;17(2):78–90.

แสงจันทร์ พลลาภ, และประภัสสร ดลวาส. การสร้างแรงจูงใจและการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อพฤติกรรมการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง. ว. อนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566;8(2):200–215.

ปิยรัตน์ ยาประดิษฐ์, และอรสา กงตาล. การพัฒนาการจัดบริการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ตำบลหนองสิม อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. ว. พยาบาลสงขลานครินทร์ 2563;40(3):48–65.

Nugraha S, & Aprillia YT. Health Related Quality of Life among the elderly living in the community and nursing home. Jurnal Kesehatan Masyarakat (KEMAS) 2020;5(3):419–425.

ฉัตรสุดา ศรีบุรี, ปารวี มุสิกรัตน์, ปฏิมา ศิลสุภดล, กนกวรรณ ศรีสุภรกรกุล. ผลของการฝึกเดินถอยหลังและเดินไปข้างหน้าต่อการทรงตัว ตัวแปรด้านระยะทางและเวลาของการเดิน และความเสี่ยงของการหกล้มในผู้สูงอายุ. ว. กายภาพบำบัด 2545;44(1):12–28.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
แก้วกงพาน ช, แร่ถ่าย พ, เอี้ยงลักขะ น, ทองอันตัง ช. ผลของโปรแกรมฟื้นฟู ผู้ป่วยระยะกลาง สูงอายุที่บ้าน ด้วยระบบบริการการแพทย์ทางไกล ในเขตอำเภอเมืองจังหวัดสกลนคร ประจำปีงบประมาณ 2567. Med J Sakon Nakhon Hosp [อินเทอร์เน็ต]. 29 สิงหาคม 2025 [อ้างถึง 5 กุมภาพันธ์ 2026];28(2):68-83. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/6343

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ