การศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาทางคลินิกของผู้ป่วยหลอดเลือดสมองตีบด้วยยาละลายลิ่ม เลือดระหว่างโรงพยาบาลศูนย์กับโรงพยาบาลชุมชนในเครือข่ายจังหวัดสกลนครด้วย ระบบการแพทย์ทางไกล
คำสำคัญ:
ยาละลายลิ่มเลือด , โทรเวชกรรมหลอดเลือดสมอง , โรงพยาบาลชุมชนบทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ:การเข้าถึงการรักษาโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลันที่จำกัดส่งผลให้เกิดความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือด (rtPA) การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิกระหว่างผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาในโรงพยาบาลศูนย์สกลนคร (Hub) กับผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาผ่านระบบเครือข่ายโทรเวชกรรม (Telestroke) ในโรงพยาบาลชุมชน
ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการศึกษาแบบ Prospective Cohort Study ระหว่างปี 2561–2567 ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน 457 ราย แบ่งเป็นกลุ่มโรงพยาบาลศูนย์ 262 ราย และกลุ่มโรงพยาบาลชุมชน 195 ราย วิเคราะห์ผลลัพธ์หลักคืออัตราการฟื้นตัวที่ดี (mRS 0–1) ที่ 90 วัน โดยใช้ Generalized Linear Models เพื่อหาปัจจัยทำนายผลลัพธ์
ผลการศึกษา: กลุ่มโรงพยาบาลชุมชนมีอัตราการฟื้นตัวที่ดีสูงกว่ากลุ่มโรงพยาบาลศูนย์อย่างมีนัยสำคัญ (74.36% เทียบกับ 57.2%; OR = 0.462, p < 0.001) และมีอัตราการฟื้นตัวภายใน 24 ชั่วโมงสูงกว่า (84.14% เทียบกับ 72.14%) นอกจากนี้ยังมีระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ยสั้นกว่า (5.09 วัน เทียบกับ 7.32 วัน) โดยไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในด้านอัตราการเสียชีวิตหรือภาวะเลือดออกในสมอง ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการฟื้นตัวที่ดีอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ อายุน้อยกว่า 60 ปี, คะแนน ASPECTS สูง, ระยะเวลาจากเริ่มมีอาการจนถึงโรงพยาบาล < 60 นาที, การทำ Mechanical Thrombectomy และคะแนน NIHSS เริ่มต้นต่ำ
สรุป: การบริหารยา rtPA ผ่านระบบ Telestroke ในโรงพยาบาลชุมชนให้ผลลัพธ์การรักษาที่ดีและมีความปลอดภัยทัดเทียมศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการรักษาในพื้นที่ห่างไกล
เอกสารอ้างอิง
Ciccone A. Thrombolysis for Acute Stroke. JAMA J Am Med Assoc. 1996;275(13):983.
National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) rt-PA Stroke Study Group. Tissue plasminogen activator for acute ischemic stroke. N Engl J Med 1995;333(24):1581–7.
Hacke W, Kaste M, Bluhmki E, et al. Thrombolysis with alteplase 3 to 4.5 hours after acute ischemic stroke. N Engl J Med 2008;359(13):1317–29.
Marler JR, Tilley BC, Lu M, et al. Early stroke treatment associated with better outcome: The NINDS rt-PA Stroke Study. Neurology 2000;55(11):1649–55.
มาดารัตน์ น, ขำมาก ว, จันทศรี น, บัวดี ส, เจียจันทร์ ก, ทัศนา อ และคณะ. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2566. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
Tiamkao S. 13 years - learning and development of Stroke Fast Track in Thailand. J Health Syst Res 2023;17(1):191–9.
Choi J, Petrone A, Adcock A. A case for the non-neurologist telestroke provider. Front Neurol 2021;12:651519.
Abreu Filho C, Caluza A, Steinman M, Silva G, Cal R, Akamine N, et al. Initial Brazilian experience of telestroke forthrombolysis in a community hospital. Crit Care 2013;17(Suppl 2):P273.
Audebert HJ, Kukla C, Vatankhah B, Gotzler B, Schenkel J, Hofer S, et al. Comparison of tissue plasminogen activator administration management between telestroke network hospitals and academic stroke centers: The Telemedical Pilot Project for Integrative Stroke Care in Bavaria/Germany. Stroke 2006;37(7):1822–7.
Broderick JP, Adeoye O, Elm J. Evolution of the modified Rankin Scale and its use in future stroke trials. Stroke 2017;48(7):2007–12.
Spilker J, Kongable G, Barch C, Braimah J, Brattina P, Daley S, et al. Using the NIH Stroke Scale to assess stroke patients. J Neurosci Nurs 1997;29(6):384–92.
Lee EJ, Kim SJ, Bae J, Lee EJ, Kwon OD, Jeong HY, et al. Impact of onset-to-door time on outcomes and factors associated with late hospital arrival in patients with acute ischemic stroke. PLOS ONE 2021;16(3):e0247829.
. Pexman JHW, Barber PA, Hill MD, Sevick RJ, Demchuk AM, Hudon ME, et al. Use of the Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS) for assessing CT scans in patients with acute stroke. AJNR Am J Neuroradiol 2001;22(8):1534–42.
Lansberg MG, Albers GW, Wijman CAC. Symptomatic intracerebral hemorrhage following thrombolytic therapy for acute ischemic stroke: A review of the risk factors. Cerebrovasc Dis 2007;24(1):1–10.
Demaerschalk BM, Raman R, Ernstrom K, Meyer BC. Efficacy of telemedicine for stroke: Pooled analysis of the Stroke Team Remote Evaluation Using a Digital Observation Camera (STRokE DOC) and STRokE DOC Arizona Telestroke Trials. Telemed E-Health 2012;18(3):
–7.
Heffner DL, Thirumala PD, Pokharna P, Chang YF, Wechsler L. Outcomes of spoke-retained telestroke patients versus hub-treated patients after intravenous thrombolysis. Stroke 2015;46(11):3161–7.
Yadav JK, Nepal G, Shing YK, Banerji RR, Gajurel BP. An opportunity to improve acute ischemic stroke care in the South Asian region through telestroke services. Ann Med Surg 2021;72:103115.
Srinivasan M, Scott A, Soo J, Sreedhara M, Popat S, Beasley KL, et al. The role of stroke care infrastructure on the effectiveness of a hub-and-spoke telestroke model in South Carolina. J Stroke Cerebrovasc Dis 2024;33(6):107702.
Kurunawai C, Chen C, Willcour M, Tan A, Mahadevan J, Waters M, et al. Implementation of an optimised tele-medicine platform for stroke in South Australia improves patient care. Front Neurol 2024;15:1428198.
Demaerschalk BM, Boyd EL, Barrett KM, Gamble DM, Sonchik S, Comer MM, et al. Comparison of stroke outcomes of hub and spoke hospital treated patients in Mayo Clinic Telestroke Program. J Stroke Cerebrovasc Dis 2018;27(11):2940–2.
Tunkl C, Agarwal A, Ramage E, Velez FS, Roushdy T, Ullberg T, et al. Telemedicine networks for acute stroke: An analysis of global coverage, gaps, and opportunities. Int J Stroke 2025;20(3):297-309.
Johansson A, Esbjörnsson M, Nordqvist P, Wiinberg S, Andersson R, Ivarsson B, et al. Technical feasibility and ambulance nurses’ view of a digital telemedicine system in pre-hospital stroke care – A pilot study. Int Emerg Nurs 2019;44:35–40.
Talana ALE, Guirguis KB, Matthews Ja, Chojecka PA, Chapman S, Koenig MA. A rural community readiness assessment of prehospital telestroke services in the ambulance. Hawaii J Health Soc Welf 2024;83(9):250-256.
Yaghi S, Eisenberger A, Willey JZ. Symptomatic intracerebral hemorrhage in acute ischemic stroke after thrombolysis with intravenous recombinant tissue plasminogen activator. JAMA Neurol 2014;71(9):1181–5.
Janßen A, Pardey N, Zeidler J, Krauth C, Blaser J, Oedingen C, Worthmann H. Support by telestroke networks is associated with increased intravenous thrombolysis and reduced hospital transfers: A German claims data analysis. Health Econ Rev 2024;14(1):100.
Lin CH, Lee KW, Chen TC, Lin JH, Liaw KR, Hsiao PJ, et al. Quality and safety of telemedicine in acute ischemic stroke: Early experience in Taiwan. J Formos Med Assoc 2022;121(1):314–318.
Simmons CA, Poupore N, Nathaniel TI. Age stratification and stroke severity in the telestroke network. J Clin Med 2023;12(4):1519.
Bracard S, Ducrocq X, Mas JL, Soudant M, Oppenheim C, Moulin T, et al. Mechanical thrombectomy after intravenous alteplase versus alteplase alone after stroke (THRACE): A randomised controlled trial. Lancet Neurol 2016;15(11):1138–47.
Ortiz E, Rivera J, Granja M, Agudelo N, Hoyos MH, Salazar A. Automated ASPECTS segmentation and scoring tool: A method tailored for a Colombian telestroke network. J Imaging Inform Med J Imaging Inform Med 2025;38(2):1076-1090.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ตีพิมพ์ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลสกลนคร การคัดลอกเพื่อพัฒนาเชิงวิชาการต้องได้รับการอ้างอิงอย่างถูกต้อง
