ประสิทธิผลของยาต้านไวรัสในการรักษาผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็ง: การศึกษาย้อนหลังในโรงพยาบาลสกลนคร

ผู้แต่ง

  • ลัดดารัตน์ ศรีคำ โรงพยาบาลสกลนคร

คำสำคัญ:

การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี , ยาต้านไวรัสตับอักเสบซี , ตรวจไม่พบเชื้อไวรัสหลังจากรักษาเสร็จสิ้น

บทคัดย่อ

             การวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของยาต้านไวรัสในการรักษาผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็งที่ตรวจรักษาโดยอายุรแพทย์โรคติดเชื้อ โดยมีผลลัพธ์การศึกษาหลักเป็น อัตราการหายขาดซึ่งกำหนดเป็น ไวรัสตับอักเสบซี (Hepatitis C Virus หรือ HCV) RNA ที่ตรวจไม่พบ (< 25 IU/mL) 12 สัปดาห์หลังจากการรักษาเสร็จสิ้น กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็งมารักษาที่ผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลสกลนคร ตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ. 2566 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 เก็บข้อมูลโดยการสืบค้นข้อมูลผู้ป่วยจากเวชระเบียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย มัธยฐานและร้อยละ สถิติเชิงอนุมานสำหรับหาความสัมพันธ์ใช้ chi-squared test หรือ Fisher’s exact test และหาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับประสิทธิผลของการรักษาโดยใช้ multivariate logistic regression analysis ด้วยช่วงความเชื่อมั่นที่ระดับร้อยละ 95 กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

         ผลการศึกษาพบ ผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็งทั้งหมด 103 ราย อายุเฉลี่ย 47.7  14.2 ปี เพศชายร้อยละ 72.8 ติดเชื้อเอชไอวีร่วมด้วยร้อยละ 43.7 ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบีร่วมร้อยละ 1.9 ปริมาณไวรัสก่อนเริ่มการรักษามีค่ามัธยฐานที่ 2,870,000 (720,000-7,143,641) IU/mL ดัชนีมวลกายมีค่ามัธยฐานที่ 21.5 (19.7-24.1) กิโลกรัม/เมตร2 พบมีโรคประจำตัวร่วมร้อยละ 68.9 โดยเป็นเบาหวานร้อยละ 27.2 และความดันโลหิตสูงร้อยละ 34  มีผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีที่ดื่มแอลกอฮอล์ร้อยละ 31.1  ผลการรักษามีอัตราการหายขาดร้อยละ 96.7  ปัจจัยการติดเชื้อไวรัสเอชไอวี ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีร่วม อายุ เพศ ดัชนีมวลกายและการมีโรคประจำตัวร่วมไม่มีผลอย่างมีนัยสำคัญกับการตอบสนองต่อการรักษา

         สรุป ประสิทธิผลของยาต้านไวรัสในการรักษาผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็งโดยอายุรแพทย์ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญระบบทางเดินอาหารมีอัตราการหายขาดถึงร้อยละ 96.7 และผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีให้ผลการรักษาไม่ต่างจากผู้ป่วยทั่วไป

ประวัติผู้แต่ง

ลัดดารัตน์ ศรีคำ, โรงพยาบาลสกลนคร

นายแพทย์ชำนาญการ กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลสกลนคร

เอกสารอ้างอิง

Wasley A, Alter MJ. Epidemiology of hepatitis C: geographic differences and temporal trends. Semin Liver Dis 2000;20(1):1-16

Verachai V, Phutiprawan T, Theamboonlers A, Chinchai T, Tanprasert S, Haagmans BL,et al. Prevalence and genotypes of hepatitis C virus infection among drug addicts and blood donors in Thailand. Southeast Asian J Trop Med Public Health 2002;33(4):849-51.

Hoofnagle JH. Course and outcome of hepatitis C. Hepatology 2002;36(5 Suppl 1):S21-9.

Thomas DL, Seeff LB. Natural history of hepatitis C. Clin Liver Dis 2005;9(1 Suppl):383-98.

Liang TJ, Rehermann B, Seeff LB, Hoofnagle JH. Pathogenesis, natural history, treatment, and prevention of hepatitis C. Ann Intern Med 2000;132(4):296-305.

Updated recommendations on simplified service delivery and diagnostics for hepatitis C infection. Policy Brief. Geneva: World Health Organization; 2022

European Association for Study of Liver. EASL recommendations on treatment of hepatitis C: Final update of the series. J Hepatol 2020;73(5):1170-1218.

Bupachart N, Tepsun S, Manoon M, Pornanan D, Kittiya P, -et al. Effectiveness of Anti-Viral Medications for Treatment of Chronic Hepatitis C: A Retrospective Study in a Tertiary Care Hospital in Northeast Thailand. KKU Research Journal 2024;24(2):94-104

Al-Naamani KM, Omar H, Al Busafi SA, Al Shuaili HH, Al-Naamani Z, Al-Khabori M, et al. Real-World Experience, Effectiveness, and Safety of Direct-Acting Antivirals for the Treatment of Hepatitis C in Oman: A Cross-Sectional, Multicenter Study. J Clin Med 2024;13(23):7411.

ธราดล พูลทวี, บุษณีย์ รักษลิขิต. ประสิทธิภาพและผลข้างเคียงของการรักษาผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซีเรื้อรังด้วยยา pegylated interferon/ribavirin และยารักษาไวรัสตับอักเสบซีชนิดใหม่ (direct acting antiviral: DAA) ในโรงพยาบาลลำปาง. ว. โรงพยาบาลนครพิงค์ 2563;11(1): 60-72

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ศรีคำ ล. ประสิทธิผลของยาต้านไวรัสในการรักษาผู้ป่วยโรคตับอักเสบซีเรื้อรังที่ไม่มีภาวะตับแข็ง: การศึกษาย้อนหลังในโรงพยาบาลสกลนคร. Med J Sakon Nakhon Hosp [อินเทอร์เน็ต]. 29 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];28(3):134-42. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/6845

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ