ผลของโปรแกรมลดความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมและองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าโดยใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยในผู้สูงอายุจังหวัดพะเยา
คำสำคัญ:
โรคข้อเข่าเสื่อม, ผู้สูงอายุ, แพทย์แผนไทยบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เป็นการทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโปรแกรมลดความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อมและองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าโดยใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยในผู้สูงอายุจังหวัดพะเยา โดยใช้การศึกษาแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุ 60 ปี ขึ้นไป มีระดับคะแนนความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม (Oxford Knee Score) ในช่วง 0-39 คะแนน จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นโปรแกรมฯ ที่มีการรักษาจำนวน 3 ครั้ง เป็นเวลา 1 สัปดาห์ (ครั้งที่ 1 การนวดไทยแบบราชสำนักและประคบสมุนไพร ครั้งที่ 2 ประคบสมุนไพรและท่าบริหารเข่า และครั้งที่ 3 พอกยาสมุนไพรและท่าบริหารเข่า) เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired sample t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรุนแรงข้อเข่าเสื่อมลดลง รวมถึงก่อนเข้าร่วมโปรแกรมกับระยะติดตาม (p < .05) โดยคะแนนความรุนแรงลดลง 13 คะแนน (11.50-14.49, p < .0001) องศาการเคลื่อนไหวข้อเข่า แบบ Extension เท่ากับ 0 องศาในทุกการวัด ส่วนแบบ Flexion พบว่าระยะติดตามมีองศาเพิ่มขึ้นจากก่อนเข้าร่วม โปรแกรมฯ 16.80 องศา (13.97-19.60, p < .001) เมื่อวิเคราะห์คุณภาพเชิงเนื้อหา มีสาระสำคัญ คือ โปรแกรมด้านแพทย์แผนไทยที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมต่อการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมในกลุ่มผู้สูงอายุ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมช่วยลดความรุนแรงโรคข้อเข่าเสื่อมและเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวข้อเข่าได้ จึงเป็นทางเลือกในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
Apte A. The United Nations Envisions Sustainable Development Goals [Cope Corner]. IEEE Antennas and Propagation Magazine 2021;63(6):142-149.
Ratmanee Y, Tongkumchum P. Demographic related quality of life of the aging population in Thailand. Int J Community Med Public Health 2024;11(1):87-95.
Wakale S, Wu X, Sonar Y, Sun A, Fan X, Crawford R, Prasadam I. How are Aging and Osteoarthritis Related. Aging Dis 2023;14(3):592-604.
Cui A, Li H, Wang D, Zhong J, Chen Y, Lu H. Global, regional prevalence, incidence and risk factors of knee osteoarthritis in population-based studies. EClinicalMedicine 2020;29-30:100587.
Casaña J, Calatayud J, Silvestre A, Sánchez-Frutos J, Andersen LL, Jakobsen MD, et al. Knee Extensor Muscle Strength Is More Important Than Postural Balance for Stair-Climbing Ability in Elderly Patients with Severe Knee Osteoarthritis. Int J Environ Res Public Health 2021;18(7):3637.
Liu P, Chen H, Tong B, Zhu D, Cong X, Shang S. Association between multisite musculoskeletal pain and disability trajectories among community-dwelling older adults. Aging Clin Exp Res 2024;36(1):115.
Prado L, Ramos M, De Carli Camargo J, Bertoncelo G, Reginatto C, Siqueira L. Relationship between pain, functional limitations, dependence, depression and osteoarthritis in older adults. Fisioterapia em Movimento 2023;36:e36202.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านห้วยเคียน. รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2561. พะเยา: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล; 2561.
มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิมในพระราชูปถัมภ์. หัตถเวชกรรมแผนไทย (นวดแบบราชสำนัก). กรุงเทพฯ: อุษาการพิมพ์; 2555.
Tikham S, Maikrang S, Sontrasin J, Suknoo S. The Effectiveness of Court Type Thai Traditional Massage with Herbal Compress Relieving Knee Pain among Elderly with Osteoarthritis. Journal of Southern Technology 2023;16(2):85–96.
เกียรติสุดา เชื้อสุพรรณ, วิชัย โชควิวัฒน์, ศุภะลักษณ์ ฟักคำ, ธวัชชัย กมลธรรม. ประสิทธิผลของการพอกยาสมุนไพรต่ออาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านภูมิ อำเภอดอนตูม จังหวัดนครปฐม. ว. วิชาการสาธารณสุขชุมชน 2563;6(02):155-155.
ฐิติพร ส่งสังข์, ศรัณญา เบญจกุล, มณฑา เก่งการพานิช. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการบริหารข้อเข่าเพื่อบรรเทาปวดด้วยการแพทย์แผนไทย ในผู้สูงอายุที่มีอาการข้อเข่าเสื่อม จังหวัดพิจิตร. ว. วิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2563;36(2):164–176.
Dawson J. Oxford Knee Score. In: Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research. Springer; 2014. pp. 4554–4555
สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. การทำลูกประคบสมุนไพรและการประคบสมุนไพร. นนทุบรี: กรม; 2559.
รติรัตน์ ทรัพย์เอนก. การศึกษาประสิทธิผลของยาสมุนไพรพอกเข่าตำรับที่ใช้ในวิทยาลัยการแพทย์ แผนไทยอภัยภูเบศรในการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม ณ โรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบล บ่อตาโล่ อำเภอ วังน้อย จังหวัด พระนครศรีอยุธยา: การศึกษาแบบสุ่ม ไม่ปกปิดทุกฝ่ายและควบคุมด้วยการรักษา มาตรฐาน [วิทยานิพนธ์]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต; 2565.
Boonperm N, Wamontree P, Putthumrugsa N, Phasinam K, Watcharinrat D, Taksin R. The Effects of Applied Thai Traditional Massage Combined with Knee Exercise on Knee OA Patients: A Case Study of Ban Kracheng Community Health Promoting Hospital, Pathum Thani Province, Thailand. Journal of Pharmaceutical Negative Results. Journal of Pharmaceutical Negative Results 2022;13:891-897.
Afrida H, Dheirani DPI, Wicksono G, Alpiah D. The Effect of Massage on Pain Reduction in Osteoarthritis Knee: Literature Review. International Journal of Social Research 2024;2(1):19-28.
Hua X, Jia-Yun S, Li G, Fei Y, Jian-Hua L, Sheng S, et al. Therapeutic massage for knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Acupunct Tuina Sci 2021;19:354-363.
Srikaew N, Phewkham N, Tungsukruthai S, Sriyakul K, Tungsukruthai P, Phetkate P, et al. The Effectiveness of Herbal Poultice in Relieving Pain and Flexibility in Osteoarthritis Patients. Nat Life Sci Commun 2024;23(3):E2024031.
Ansaripour S, Dehghan M. Efficacy of some Herbal Medicines in Osteoarthritis with a Focus on Topical Agents: A Systematic Review. Curr Pharm Des 2020;26(22):2676-2681.
Zeng CY, Zhang ZR, Tang ZM, Hua FZ. Benefits and Mechanisms of Exercise Training for Knee Osteoarthritis. Front Physiol 2021;12:794062.
Raposo F, Ramos M, Lúcia Cruz A. Effects of exercise on knee osteoarthritis: A systematic review. Musculoskeletal Care 2021;19(4):399-435.
Du X, Fan R, Kong J. What improvements do general exercise training and traditional Chinese exercises have on knee osteoarthritis? A narrative review based on biological mechanisms and clinical efficacy. Front Med (Lausanne) 2024;11:1395375.
Zampogna B, Papalia R, Papalia GF, Campi S, Vasta S, Vorini F, Fossati C, Torre G, Denaro V. The Role of Physical Activity as Conservative Treatment for Hip and Knee Osteoarthritis in Older People: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med 202018;9(4):1167.
Chatawatee B, Chokpaisarn J, Yusuf M, Waehama F, Kunworarath N, Kongsuwan C, Salaemae M. Effectiveness of knee acupressure along with herbal knee poultice for knee osteoarthritis treatment: A pilot pre-post clinical study. Journal of Herbal Medicine 2022;32: 100498.
Wang J, Liu W, Fu H. Effects of traditional Chinese herb hot compress combined with therapeutic exercise on pain, proprioception, and functional performance among older adults with knee osteoarthritis: A randomized controlled trial. Front Physiol 2022;13:1070754.
อภิญญา ธุระพระ, จารุพร ไชยวงศา, กิ่งกาญจน์ นามไพรสันต์, เกศกัญญา ไชยวงศา. ผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพต่อระดับความรุนแรงของข้อเข่าเสื่อม ในผู้สูงอายุที่มีน้ำหนักเกินในชุมชน. ว. โรงพยาบาลสกลนคร 2567;27(2):45-55.
พันธวี คำสาว, วลัยภรณ์ กุลวงค์, บุญยัง ขันทะหัด. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุโรคเบาหวาน อำเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร. ว. โรงพยาบาลสกลนคร 2566;26(2):14-27.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ตีพิมพ์ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารโรงพยาบาลสกลนคร การคัดลอกเพื่อพัฒนาเชิงวิชาการต้องได้รับการอ้างอิงอย่างถูกต้อง
