ประสิทธิผลการให้สุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะต่อการทำหน้าที่ทางสังคมและอาการทางจิตในผู้ป่วยจิตเภท
คำสำคัญ:
การทำหน้าที่ทางสังคม , ผู้ป่วยจิตเภท , สุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะ , อาการทางจิตบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดซ้ำวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการให้สุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะต่อการทำหน้าที่ทางสังคมและอาการทางจิตในผู้ป่วยจิตเภท กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยจิตเภทที่รักษาแบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์ 50 คน คัดเลือกตามเกณฑ์ จับคู่แล้วสุ่ม
เข้ากลุ่มทดลอง 25 คน กลุ่มควบคุม 25 คน ดำเนินการเดือนตุลาคมถึงธันวาคม 2567 กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการให้สุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะ 5 กิจกรรมๆ ละ 60 นาที สัปดาห์ละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 2 สัปดาห์ และกลุ่มควบคุมให้การพยาบาลตามปกติเครื่องมือทดลองเป็นโปรแกรมการให้สุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะ เครื่องมือเก็บรวบรวบข้อมูลด้วยแบบประเมินการทำหน้าที่ทางสังคมผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (CVI = 0.92) ค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค 0.90 และแบบประเมินอาการทางจิต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ไคสแคว์ โดยสถิติ Independent t–test เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของ 2 กลุ่มที่เป็นอิสระต่อกัน
ผลการวิจัย พบว่า 1) หลังได้รับโปรแกรมเสร็จสิ้นทันทีและระยะติดตามผล 1 เดือน กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการทำหน้าที่ทางสังคมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) คะแนนเฉลี่ยการทำหน้าที่ทางสังคมและอาการทางจิตผู้ป่วยจิตเภทกลุ่มทดลอง ระยะก่อนได้รับโปรแกรม หลังได้รับโปรแกรมเสร็จสิ้นทันที และระยะติดตามผล 1 เดือนมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
สรุป โปรแกรมนี้สามารถส่งเสริมการทำหน้าที่ทางสังคมและลดอาการทางจิตผู้ป่วยจิตเภท และนำไปประยุกต์ใช้ในการพยาบาลเพื่อสนับสนุนการดูแลตนเองของผู้ป่วยและครอบครัวได้
เอกสารอ้างอิง
WHO. Schizophrenia: Fact sheet. [Internet]. 2024 [cited 2025 Apr 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/
detail/schizophrenia
Keepers G A, Fochtmann JL, Anzia JM, Benjamin S, Lyness JM, Mojtabai R, et al. The American Psychiatric Association Practice Guideline for the treatment of patients with schizophrenia. Am J Psychiatry 2020;177(9):868-872.
กรมสุขภาพจิต. คู่มือระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง สำหรับสถาบัน/โรงพยาบาล สังกัดกรมสุขภาพจิต. กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2567.
Barlati, S, Nibbio G, Vita A. Evidence-based psychosocial interventions in schizophrenia: a critical review. Current Opinion in Psychiatry 2024;37(3):131-139.
Correll C, Xiang P, Sarikonda K, Bhagvandas N. The economic impact of cognitive impairment and negative symptoms in schizophrenia: a targeted literature review with a focus on outcomes relevant to health care decision-makers in the United States. The Journal of Clinical Psychiatry 2024;85(3):24r15316.
โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์. ข้อมูลย้อนหลังปี พ.ศ.2563 - 2567 มีผู้ป่วยจิตเภทที่มารับการรักษาที่ผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์. ขอนแก่น: โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์; 2567.
สมฤดี ชุมแก้ว, วฤณดา อธิคณาพร, ปัญญา ยืนยงตระกูล,พรชนก จุมพิศ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับมารักษาซ้ำของผู้ป่วยจิตเภท. ว. วิชาการพยาบาลและสาธารณสุขมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ 2568;1(2):31- 43.
Bowie CR, Harvey PD. Cognitive impairment associated with schizophrenia. Annual Review of Pharmacology and Toxicology 2023;63:487–507.
Sadock BJ, Sadock VA, Ruiz P. Kaplan and Sadock's synopsis of psychiatry: Behavioral sciences/ clinical psychiatry. 11 th ed. New York: Wolters Kluwer Health; 2015.
Lysaker PH, Vohs J, Hamm JA, Kukla M, Minor KS, de Jong S, et al. Deficits in metacognitive capacity distinguish patients with schizophrenia from those with prolonged medical adversity. Journal of Psychiatric Research 2014;55:126–132.
ยุพิน แก้วนา. การวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรง หอผู้ป่วยใจสว่าง โรงพยาบาลสกลนคร. สกลนคร: โรงพยาบาลสกลนคร; 2563.
Anderson CM, Hogarty GE, Reiss DJ. Family treatment of adult schizophrenic patients: a psycho-educational approach. Schizophrenia bulletin 1980;6(3):490–505.
Birchwood M, Chadwick P. The omnipotence of voices: Testing the validity of cognitive model. Psychological Medicine 1997;27(6):1345–1353.
Liberman R. Dissemination and adoption of social skills training: Social validation of evidence-based treatment for the mentally disabled. Los Angeles, CA: Grffen UCLA School of Medicine; 2006.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical Power Analyses Using G*Power 3.1: Tests for Correlation and Regression Analyses. Behavior Research Methods 2009;41:1149-1160.
พัฒนี ศรีโอษฐ์, ภาสินี โทอินทร์. ผลของกิจกรรมการสอนสุขภาพจิตที่เน้นการฝึกทักษะต่อการทำหน้าที่ทางสังคมของผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน. ว. วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2564;14(2):310-319.
Leppink J, O'Sullivan P, Winston K. Effect size - large, medium, and small. Perspectives on medical education 2016;5(6):347–349.
มานะศักดิ์ เหลื่อมทองหลาง, เพ็ญนภา แดงด้อมยุทธ์. ผลของโปรแกรมการบำบัดโดยการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรม การดื่มสุราของผู้ป่วยจิตเภทที่ติดสุรา. ว. การพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 2563;34(1):163-178.
สุจรรยา โลหาชีวะ, นันทภัค ชนะพันธ์, พูลสิน เฉลิมวัฒน์. ผลของโปรแกรมการให้สุขภาพจิตศึกษาร่วมกับการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องต่อความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยจิตเภทที่เจ็บป่วยครั้งแรก. ว. โรงพยาบาลชลบุรี 2565;47(2):105-112.
ศิริลักษณ์ ปรมะ. ผลของการฝึกโปรแกรมทักษะทางสังคมของผู้ป่วยจิตเภทที่มีอาการด้านลบเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับการรักษาตามปกติ [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.
Norman RJ, Davies MJ, Lord J, Moran LJ. The role of lifestyle modification in polycystic ovary syndrome. Trends in endocrinology and metabolism. TEM 2002;13(6):251–257.
จิราภรณ์ ศรีสุข, สมพร นาคสุข, อรทัย วัฒนกุล. ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขภาพจิตศึกษาที่เน้นการฝึกทักษะต่ออาการทางจิตของผู้ป่วยจิตเภท. ว. สุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2566;31(2):123–136.
Chien WT, Thompson DR, Norman I. A randomized controlled trial of a mutual support group for family caregivers of patients with schizophrenia. International Journal of Nursing Studies 2004;41(2):637-649.
พิชญา บัวรุ่ง, รัชนีกร อุปเสน. ผลของโปรแกรมการจัดการอาการทางลบต่อคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพของผู้ป่วยจิตเภท. ว. พยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2565;34(1):37-50.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ตีพิมพ์ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการแพทย์โรงพยาบาลสกลนคร การคัดลอกเพื่อพัฒนาเชิงวิชาการต้องได้รับการอ้างอิงอย่างถูกต้อง
