การประเมินความแม่นยำและความเที่ยงตรงของค่าฮีโมโกลบินและฮีมาโตคริตของเครื่อง Konsung hemoglobin analyzer เปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐานและวิธีไมโครฮีมาโตคริต

ผู้แต่ง

  • สกลเดช ไขไพรวัน กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลสกลนคร

คำสำคัญ:

Konsung Hemoglobin Analyzer, ฮีโมโกลบิน, ฮีมาโตคริต, ความถูกต้อง, ความแม่นยำ, POCT

บทคัดย่อ

            การตรวจวัดค่าฮีโมโกลบินและฮีมาโตคริตมีความสำคัญต่อการวินิจฉัยและติดตามการรักษาภาวะโลหิตจาง โดยทั่วไปเครื่องตรวจวิเคราะห์อัตโนมัติและวิธี microhematocrit centrifuge ถือเป็นวิธีมาตรฐาน อย่างไรก็ตาม เครื่องตรวจแบบพกพา (Point-of-Care Testing; POCT) เช่น Konsung hemoglobin analyzer ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นจากความสะดวกและความรวดเร็ว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความแม่นยำและความเที่ยงตรงของเครื่อง Konsung hemoglobin analyzer โดยเปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐาน

                   การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบกึ่งทดลอง ใช้ตัวอย่างเลือดผู้ป่วยจำนวน 100 ตัวอย่าง แบ่งเป็นกลุ่มภาวะโลหิตจาง (low) 46 ราย กลุ่มปกติ (normal) 34 ราย และกลุ่มฮีโมโกลบินสูง (high) 20 ราย โดยจำแนกตามระดับฮีโมโกลบิน ได้แก่ กลุ่มค่า low (ชาย < 13.0 g/dL, หญิง < 12.0 g/dL) กลุ่มค่า normal (ชาย 13.0–16.5 g/dL, หญิง 12.0–15.0 g/dL) และกลุ่มค่า high (ชาย > 16.5 g/dL, หญิง > 15.0 g/dL) ทำการตรวจวัดค่าฮีโมโกลบินและฮีมาโตคริตด้วยเครื่อง Konsung hemoglobin analyzer และเปรียบเทียบกับเครื่อง Sysmex XN-3000 และวิธี microhematocrit centrifuge ภายใน 2 ชั่วโมงหลังเก็บตัวอย่าง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วย Pearson’s correlation coefficient และประเมินความสอดคล้องของผลการตรวจด้วยวิธี Bland–Altman พร้อมทั้งคำนวณค่า bias และช่วงความสอดคล้อง (limits of agreement; LoA) รวมถึงประเมินความเที่ยงของเครื่องด้วยค่าความแปรปรวนสัมพัทธ์ (%CV)

                   ผลการศึกษาพบว่าค่าฮีมาโตคริตมีความสัมพันธ์กับวิธีมาตรฐานในระดับสูง (r = 0.975, p < 0.001) และค่าฮีโมโกลบินมีความสัมพันธ์ในระดับสูงมาก (r = 0.985, p < 0.001) โดยค่าฮีมาโตคริตมีค่า bias เล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับวิธี centrifuge เท่ากับ +0.36% และเมื่อเทียบกับเครื่อง XN-3000 เท่ากับ +0.19%  สำหรับช่วงความสอดคล้อง (LoA) ของฮีมาโตคริต เมื่อเทียบกับวิธี centrifuge อยู่ระหว่าง -3.26% ถึง +3.98% และเมื่อเปรียบเทียบกับ XN-3000 อยู่ระหว่าง -3.44% ถึง +3.82% ส่วนค่าฮีโมโกลบินมีค่า bias เมื่อเทียบกับเครื่อง XN-3000 เท่ากับ +0.49 g/dL และมีช่วงความสอดคล้อง (LoA) อยู่ระหว่าง -0.49 g/dL ถึง +1.47 g/dL ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ทางคลินิก นอกจากนี้ ค่าความแปรปรวนสัมพัทธ์ (%CV) น้อยกว่า 7% ในทุกระดับ แสดงถึงความสม่ำเสมอของผลการตรวจ

                   สรุปได้ว่า เครื่อง Konsung hemoglobin analyzer ให้ผลการตรวจที่มีความแม่นยำและความเที่ยงตรงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้เมื่อเปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐาน สามารถใช้เป็นเครื่องตรวจแบบพกพาเพื่อสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยในบริบทที่ต้องการความรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณายืนยันผลด้วยวิธีมาตรฐานในกรณีที่มีผลต่อการตัดสินใจทางคลินิก

ประวัติผู้แต่ง

สกลเดช ไขไพรวัน , กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลสกลนคร

นักเทคนิคการแพทย์ชำนาญการ งานโลหิตวิทยา กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลสกลนคร

เอกสารอ้างอิง

Rituraj, Kumar AK, Singh PK. A comparative evaluation of various techniques for haemoglobin estimation. Int J Pharm Qual Assur 2025;16(2):387–392.

Sanchis-Gomar F, Cortell-Ballester J, Pareja-Galeano H, Banfi G, Lippi G. Hemoglobin point-of-care testing: the HemoCue system. J Lab Autom 2013;18(3):198–205.

Arhamidolatabadi T, Shams Vahdati S, Rikhtegar R. Point-of-care hemoglobin measurement in comparison with hematology analyzer: a cross-sectional study in emergency department. J Fam Med Prim Care 2019;8(9):2902–2906.

Dolscheid-Pommerich RC, Klauke S, Stoffel-Wagner B, et al. Comparability of point-of-care versus central laboratory hemoglobin determination in emergency patients at a supra-maximal care hospital. PLoS One 2016;11(2):e0149129.

Liu X, Wang S, Zhang Y, et al. Validation of a portable hemoglobin photometer (Konsung) for use in field conditions. Lancet Reg Health West Pac 2023;100789.

Morris SS, Ruel MT, Cohen RJ, Dewey KG, De la Brière B, Hassan MN. Precision, accuracy, and reliability of hemoglobin assessment with use of capillary blood. Am J Clin Nutr 1999;69(6):1243–1248.

Sari M, de Pee S, Martini E, Herman S, Sugiatmi, Bloem MW, et al. Estimating the prevalence of anaemia: a comparison of three methods. Bull World Health Organ 2001;79(6):506–511.

Sheth TN, Choudhry NK, Bowes M, Detsky AS. The relation of conjunctival pallor to the presence of anemia. J Gen Intern Med 1997;12(2):102–106.

Kumar N, Kushwaha R, Verma S, Singh S. Comparative evaluation of hemoglobin estimation and hematocrit determination using automated and manual methods. Clin Epidemiol Glob Health 2017;5(4):152–156.

Ahmad NA, Awaluddin SM, Samad R, Kasim NM, Yusof M, Aznuddin Abd Razak M, et al. Validity of point-of-care testing Mission Plus Hb in detecting anemia. Int J Biomedicine 2015;5(2):91–94.

Bhaskaram P, Moorthy V, Singh R, et al. Evaluation of the accuracy and reliability of hemoglobin measurement using the HemoCue system in a community setting. Lancet Reg Health West Pac 2020;4:100046.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ไขไพรวัน ส. การประเมินความแม่นยำและความเที่ยงตรงของค่าฮีโมโกลบินและฮีมาโตคริตของเครื่อง Konsung hemoglobin analyzer เปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐานและวิธีไมโครฮีมาโตคริต. Med J Sakon Nakhon Hosp [อินเทอร์เน็ต]. 29 เมษายน 2026 [อ้างถึง 6 กันยายน 2026];29(1):66-7. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JSakonNakHosp/article/view/7580

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ