ผลของโปรแกรมกายบริหารต่อการปวดหลังส่วนล่างของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลนครพนม

บทคัดย่อ

          อาการปวดหลังส่วนล่างเป็นปัญหาที่พบบ่อยในหญิงตั้งครรภ์ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและการดำเนินชีวิตประจำวัน วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมกายบริหารต่ออาการปวดหลังส่วนล่างของหญิงตั้งครรภ์ วิธีการวิจัย โดยวิจัยแบบกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียว วัดผลก่อนและหลังการทดลอง สถานที่ศึกษาแผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลนครพนม กลุ่มตัวอย่าง คือหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ จำนวน 45 ราย อายุ 18 ปีขึ้นไป ตั้งครรภ์ไตรมาสที่ 2–3 ที่มีอาการปวดหลัง โดยการให้ความรู้ การฝึกปฏิบัติท่าบริหารกาย การปรับอิริยาบถ และการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง ดำเนินกิจกรรมรวม 4 ครั้ง ครั้งละ 45 นาที โดยพยาบาลและแพทย์แผนไทย การวัดผล ข้อมูลทั่วไป ความแปรความรอบรู้ด้านสุขภาพ ความรอบรู้ด้านแรงจูงใจ โดยใช้สถิติ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ส่วนเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย ความรู้ พฤติกรรมการตัดสินใจด้านสุขภาพ และระดับอาการ ของหญิงตั้งครรภ์ ก่อนและหลังได้รับโปรแกรม โดยสถิติ paired t test เปรียบเทียบค่าคะแนน ก่อนและหลังการใช้โปรแกรม  

          ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรมกลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรู้และพฤติกรรมการตัดสินใจ ด้านสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และระดับอาการปวดหลังลดลงอย่างมีนัยสำคัญ สรุปโปรแกรมกายบริหารที่บูรณาการความรอบรู้ด้านสุขภาพสามารถเพิ่มพฤติกรรมการดูแลตนเองและลดอาการปวดหลังส่วนล่างในหญิงตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควรนำไปประยุกต์ใช้ในงานบริการฝากครรภ์ข้อเสนอแนะ ควรส่งเสริมให้นำผลโปรแกรมกายบริหาร ไปใช้ในการใหความรู้ ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ และลดอาการปวดหลังในหญิงตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ