ประสิทธิผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ, โรคหลอดเลือดสมอง, โรคความดันโลหิตสูงบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง(Quasi-experimental research) แบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลัง
การทดลองวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร กลุ่มประชากร คือ ผู้ป่วยทั้งเพศชายและเพศหญิงที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง รับการรักษาในโรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงทั้งเพศชายและเพศหญิง อายุ 35 ปีขึ้นไป กลุ่มตัวอย่างโดยเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) จำนวน 30 คน ระยะเวลาดำเนินการ 3 เดือน ตั้งแต่วันที่ 20 เมษายน พ.ศ.2568 ถึงวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ.2568 เครื่องมือในการทดลอง: โปรแกรมการประยุกต์แบบแผน
ความเชื่อด้านสุขภาพ เครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล: แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล: แจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน และพิสัยระหว่างควอไทล์ ใช้สถิติ Wilcoxon signed ranks test
ผลการวิจัยพบว่า ค่าคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง (ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้ความรุนแรงของการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองการรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือด
สมอง การรับรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง) และพฤติกรรมการป้องกันโรค
หลอดเลือดสมอง ก่อนและหลังการทดลอง มีความแตกต่างกัน และสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทาง
สถิติที่ระดับ .05
ข้อเสนอแนะ ควรมีการบูรณาการโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการ
ป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง มาใช้ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง เพื่อสร้างความ
ตระหนักและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพอย่างยั่งยืน ซึ่งจะช่วยลดอุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดสมอง
ในกลุ่มเสี่ยงต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Stroke Cerebrovascular accident health topic [Internet]. 2015 [cited 2022
February 22]. Available from: http://www.who.int/topics/cerebrovascular_accident/en/
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางประเมินโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด.
นนทบุรี: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2566.
ฐานข้อมูลสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2567].
เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/main
ศูนย์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ. คู่มือการดูแลผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟู
ชลบุรี: โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ จังหวัดชลบุรี. 2561.
วรารัตน์ ทิพย์รัตน์, โสภิต สุรรณเวลา และวราณี สัมฤทธิ์. ผลของโปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้
ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในเขตอำเภอเมือง จังหวัด
ตรัง. ว. เครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2560,44(2):94-07.
Rosenstock ML, Strecher VJ, & Becker MH. Social leraning theory and ealth belief model. Health
Education Quarterly1988;15(2):75-138.
โรงพยาบาลโพนนาแก้ว. ข้อมูลสถิติผู้ป่วย ฐานข้อมูลสถิติ งานสารสนเทศ โรงพยาบาลโพนนาแก้ว อำเภอ
โพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร. สกลนคร: โรงพยาบาลโพนนาแก้ว; 2567.
Polit D and Hungler B. Nursing Research: Principle and Method. 6th ed. Philadelphia: Lippincott
Company; 1999. P. 416-417.
ณฐา เชียงปิ๋ว, วราภรณ์ บุญเชียง และศิวพร อึ้งวัฒนา. ผลของการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเกี่ยวกับการป้องกันโรค
หลอดเลือดสมองต่อความรู้และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน.
พยาบาลสาร 2565;32(2): 65-77.
จิรัชยา สุวินทรากร, สุรินธร กลัมพากร และทัศนีย์ รวิวรกุล. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้ ความสามารถ
ตนเองของอาสาสมัครสาธารณสุขในการเฝ้าระวัง และป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. ว. พยาบาล 2562;
(1):39-48.
พรพิมล อมรวาทินและคณะ. ประสิทธิผลของโปรแกรม CHIRP FAST ต่อความรู้ การรับรู้ ความคาดหวังและ
พฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. ว. เครือข่าย
วิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2562;6(3):121-132.
วรกร วิชัยโย, เพ็ญศิริ จงสมัคร, สิริพร ชัยทอง, และศิริษา โคตรบุดดา. ผลของโปรแกรมการประยุกต์ใช้แบบ
แผนความเชื่อด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง และผู้ป่วย
โรคเบาหวาน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์. ว. วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2564;14(2):25-35.
สุวิตรา สร้างนา. ประสิทธิผลของการประยุกต์โปรแกรมสุขศึกษาโดยใช้แบบแผนความเชื่อ ด้านสุขภาพร่วมกับ
การเสริมสร้างพลังอำนาจในกรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความ
ดันโลหิตสูง ในอำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ [วิทยานิพนธ์]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2557.
ชื่นชม สมพล, ทัศนีย์ รวิวรกุล และพัชราพร เกิดมงคล. ผลของโปรแกรมการป้องกัน โรคหลอดเลือดสมอง
สำหรับผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง. ว. พยาบาลสาธารณสุข 2560;31(3):58-73.
วิภาภรณ์ สัญจร. ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ
ต่อความรู้ และพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลกันตัง
จังหวัดตรัง [วิทยานิพนธ์]. ตรัง: วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดตรัง; 2562.
กรรณิการ์ เงินดี. ประสิทธิผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกัน
โรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา [วิทยานิพนธ์]. พะเยา:
มหาวิทยาลัยพะเยา; 2564.
ชื่นกมล สิทธิยอดยิ่ง. แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อ
ป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้ โรงพยาบาลนภาลัย จังหวัด
สมุทรสงคราม. ว. ศาสตร์สุขภาพและการศึกษา 2565;2(2):46-60.
ขจรพรรณ คงวิวัฒน์, วาริณี เอี่ยมสวัสดิกุล, และมุกดา หนุ่ยศร. ผลของโปรแกรมพัฒนาพฤติกรรมป้องกันโรค
หลอดเลือดสมอง ของผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง จังหวัดกาญจนบุรี. ว. การพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2560;
(3):129-137.
พันทิพพา บุญเศษ, และลัฆวี ปิยะบัณฑิตกุล. ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง
ในกลุ่มเสี่ยงสูง ตำบลห้วยบง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. ว. โรงพยาบาลสกลนคร 2561; 21(2):28-41.
วรารัตน์ เหล่าสูง, วรรณรัตน์ ลาวัง, และพรนภา หอมสินธุ์. ผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อ
ด้านสุขภาพร่วมกับการสนับสนุนของครอบครัวต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วย กลุ่ม
เสี่ยง. ว. การพยาบาลและการศึกษา 2562;12(4):32-45.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ตีพิมพ์ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการแพทย์โรงพยาบาลสกลนคร การคัดลอกเพื่อพัฒนาเชิงวิชาการต้องได้รับการอ้างอิงอย่างถูกต้อง