ความครอบคลุมของการขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรคของโรงพยาบาลตรัง

บทคัดย่อ

บทนำ : ช่วงปีงบประมาณ 2559–2563 เขตสุขภาพที่ 12 อยู่ในกลุ่ม 4 เขตที่มีความครอบคลุมของการขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรคต่ำสุดของประเทศติดต่อกัน ในปีงบประมาณ 2564 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลาในฐานะผู้รับผิดชอบงานควบคุมวัณโรคในเขตสุขภาพที่ 12 จึงประสานขอข้อมูลจากโรงพยาบาล (รพ.) และตรวจสอบกับโปรแกรมข้อมูลวัณโรคของประเทศ (National Tuberculosis information Program, NTIP) เพื่อประเมินความครอบคลุมของการขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรคของรพ.ตรัง ใน NTIP และระบุลักษณะของผู้ป่วยที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน

วิธีการศึกษา : การศึกษาเชิงพรรณนานี้รวบรวมข้อมูลที่บ่งชี้การวินิจฉัยวัณโรคจากฐานข้อมูลต่าง ๆ ของรพ.ตรัง ระหว่างตุลาคม 2563–เมษายน 2564 เปรียบเทียบกับข้อมูลใน NTIP ระหว่างปีงบประมาณ 2561–2566 และตรวจสอบเวชระเบียนของรพ.

ผลการศึกษา : การวิเคราะห์ข้อมูลจากฐานข้อมูลต่าง ๆ พบว่า มีข้อมูลบ่งชี้ว่าเป็นวัณโรค 687 ราย เมื่อตรวจสอบกับข้อมูลใน NTIP พบว่า ขึ้นทะเบียน 421 ราย ไม่ได้ขึ้นทะเบียน 266 ราย ซึ่งเมื่อตรวจสอบกับเวชระเบียนพบว่า ไม่มีข้อมูลหรือไม่มีข้อมูลในช่วงตุลาคม 2563–เมษายน 2564 จำนวน 31 ราย, เป็นผู้ป่วยวัณโรค 154 ราย, ผู้สัมผัสวัณโรค 40 ราย, ไม่ใช่วัณโรค 17 ราย, ระบุไม่ได้ว่าเป็นวัณโรค 24 ราย หลังจากตรวจสอบกับเวชระเบียนและ NTIP อีกครั้ง สรุปมีผู้ป่วยวัณโรค 567 ราย ขึ้นทะเบียน 479 ราย คิดเป็นความครอบคลุมฯ ร้อยละ 84.5 กลุ่มที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน 88 ราย เป็นกลุ่มที่วินิจฉัยวัณโรค 57 ราย และกลุ่มที่ไม่ได้วินิจฉัยวัณโรค 31 ราย ลักษณะของผู้ป่วยในกลุ่มแรกและกลุ่มหลัง มีผลชันสูตรวัณโรคเป็นบวกร้อยละ 38.6 และ 100, มีโรคหรือภาวะร่วมที่สำคัญร้อยละ 35.1 และ 35.5, ผิดนัดหรือไม่ไปตามการส่งต่อร้อยละ 22.8 และ 0 ตามลำดับ

ข้อสรุปและข้อเสนอแนะ : ความครอบคลุมของการขึ้นทะเบียนวัณโรคของรพ.ตรัง อยู่ในระดับปานกลางเมื่อเปรียบเทียบกับการศึกษาที่อื่น จึงควรมีระบบตรวจสอบการวินิจฉัยและแจ้งเตือนให้ขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรค