การพัฒนารูปแบบการผูกยึดและการดูแลตำแหน่งให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ ในผู้ป่วยเด็ก หอผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลพัทลุง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยเด็กมักพบปัญหาการเลื่อนหลุดของเข็ม การอุดตัน การบวม และภาวะแทรกซ้อน ส่งผลให้ต้องแทงเข็มซ้ำ เพิ่มความเจ็บปวดแก่ผู้ป่วยและภาระงานของพยาบาล การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการผูกยึดและการดูแลตำแหน่งให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยเด็ก หอผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลพัทลุง
วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยและพัฒนา แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาสถานการณ์และปัญหาการผูกยึดและการดูแลตำแหน่งให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยเด็ก โดยใช้การวิจัยเชิงสำรวจร่วมกับวิธีเชิงคุณภาพ ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบโดยการทบทวนแนวทางการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับสารน้ำ แนวทางการผูกยึดตำแหน่งให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับการนำผลการศึกษาสถานการณ์และปัญหามาจัดทำร่างรูปแบบ จากนั้นตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ก่อนนำไปทดลองใช้ และระยะที่ 3 การประเมินผลการใช้รูปแบบโดยใช้การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลหลังการทดลอง ร่วมกับการวิจัยเชิงสำรวจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน Fisher’s Exact Test และ Pearson’s Chi-Square Test
ผลวิจัย: สถานการณ์และปัญหา พบว่า การผูกยึดและดูแลตำแหน่งให้สารน้ำสำเร็จร้อยละ 43.01 และคงสภาพครบ 96 ชั่วโมงเพียงร้อยละ 6.45 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 1) การผูกยึดหลังการแทงเข็มอย่างมีประสิทธิภาพร่วมกับการใช้อุปกรณ์ “ดามปลอดภัย” 2) การให้ข้อมูลแก่ผู้ปกครอง และ 3) การดูแลตำแหน่งให้สารน้ำโดยพยาบาล ผลการประเมินรูปแบบพบว่า เหตุการณ์การลอกหลุดของพลาสเตอร์ลดจากร้อยละ 40.00 เป็น 0.00 และคราบเลือดหรือรอยสกปรกใต้พลาสเตอร์ลดจากร้อยละ 26.70 เป็น 0.00 แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ความสำเร็จในการผูกยึดเพิ่มจากร้อยละ 40 เป็น 60 แต่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ผู้ปกครองและพยาบาลมีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด
บทสรุป: รูปแบบการผูกยึดและการดูแลตำแหน่งให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยเด็กที่พัฒนาขึ้นสามารถลดเหตุการณ์ที่เป็นปัญหาและภาวะแทรกซ้อนระหว่างการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ เพิ่มความสำเร็จในการผูกยึด และส่งเสริมคุณภาพการพยาบาลรวมทั้งความปลอดภัยของผู้ป่วยเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อคิดเห็นและเนื้อหาที่ปรากฏในบทความเป็นความเห็นส่วนบุคคลของผู้แต่งแต่ละท่าน มิได้สะท้อนถึงทัศนะของวารสารหรือหน่วยงาน/สถาบันต้นสังกัด ความถูกต้องและข้อผิดพลาดใด ๆ เป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งโดยเฉพาะ
การนำบทความ เนื้อหา ข้อมูล หรือภาพประกอบไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ในลักษณะอื่น ต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก วารสารวิจัยทางการแพทย์ การพยาบาลและสาธารณสุข โดยโรงพยาบาลทุ่งสง ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
1. Huang LS, Huang Y, Hu J. Current practices of peripheral intravenous catheter fixation in pediatric patients and factors influencing pediatric nurses’ knowledge, attitude and practice concerning peripheral intravenous catheter fixation: a cross-sectional study. BMC Nurs. 2021;20(1):236. doi: 10.1186/s12912-021-00758-1
2. Kleidon TM, Schults J, Rickard CM, Ullman AJ. Techniques and technologies to improve peripheral intravenous catheter outcomes in pediatric patients: a systematic review and meta-analysis. J Hosp Med. 2021;16(12):742–50. doi: 10.12788/jhm.3718
3. Charters B, Foster K, Lawton B, Lee L, Byrnes J, Mihala G, et al. Novel peripheral intravenous catheter securement for children and catheter failure reduction: a randomized clinical trial. JAMA Pediatr. 2024;178(5):437–45. doi: 10.1001/jamapediatrics.2024.0167
4. Chaerunnisa A, Madhuvu A, Najm D, Fooladi E, Team V. The evidence of effectiveness and safety of peripheral intravenous catheter dressings and securement devices: a systematic review and meta-analysis protocol. Journal of Wound Management. 2025;26(1):29–38. doi: 10.35279/jowm2025.26.01.08
5. คณะทำงานพยาบาล IV Team ประจำหน่วยงาน. แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำส่วนปลาย โรงพยาบาลพัทลุง. พัทลุง: โรงพยาบาลพัทลุง; 2567.
6. Molenda M. In search of the elusive ADDIE model. Perform Improv. 2003;42(5):34–6. doi: 10.1002/pfi.4930420508
7. Branch RM. Instructional Design: The ADDIE Approach. New York: Springer; 2009. doi: 10.1007/978-0-387-09506-6
8. Nickel B, Gorski L, Kleidon T, Kyes A, DeVries M, Keogh S, et al. Infusion therapy standards of practice. 9th edition. J Infus Nurs. 2024;47(1S Suppl 1):S1–S285. doi:10.1097/NAN.0000000000000532
9. จิราพร เชาว์โพธิ์ทอง, ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ, สุวดี สุขีนิตย์, บรรณาธิการ. แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ. กรุงเทพฯ: สมาคมเครือข่ายพยาบาลผู้ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ, 2567.
10. Yamane T. Statistics: an introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper & Row; 1973.
11. Bernard HR. Social research methods: qualitative and quantitative approaches. Thousand Oaks (CA): SAGE Publications; 2000.
12. Indarwati F, Mathew S, Munday J, Keogh S. Incidence of peripheral intravenous catheter failure and complications in paediatric patients: Systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2020;102:103488. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2019.103488
13. Kleidon TM, Rickard CM, Gibson V, Mihala G, Schults JA, Xu HG, et al. Smile-secure my intravenous line effectively: A pilot randomised controlled trial of peripheral intravenous catheter securement in paediatrics. J Tissue Viability. 2020;29(2):82–90. doi: 10.1016/j.jtv.2020.03.006
14. สุรีย์พร กุมภคาม, บุญเรือน ชุ่มแจ่ม, วณิชชา เรืองศรี, นภสร จั่นเพ็ชร, นุชนารถ เขียนนุกูล. การพัฒนาระบบการพยาบาลผู้ป่วยได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำส่วนปลาย โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี. วารสารกองการพยาบาล. 2565;49(2):37–52. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JND/article/view/259285
15. นภสร ดวงสมสา. การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลเพื่อป้องกันการติดเชื้อจากการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำส่วนปลาย. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2561;2(1):64–81. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/193168
16. Watterson K, Hauck MJ, Auker A, Burns R, Greider J, Marlin M, et al. S.T.I.C.K.: A quality improvement pediatric IV infiltration prevention bundle. J Pediatr Nurs. 2018;41:38–41. doi: 10.1016/j.pedn.2018.01.003
17. World Health Organization. Guidelines for the prevention of bloodstream infections and other infections associated with the use of intravascular catheters: part I: peripheral catheters [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2026 Aug 4]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240093829
18. Thompson J, Steinheiser MM, Hotchkiss JB, Davis J, DeVries M, Frate K, et al. Standards of care for peripheral intravenous catheters: evidence-based expert consensus. Br J Nurs. 2024;33(21):S32–S46. doi: 10.12968/bjon.2024.0422
19. Bettencourt A, Ruppel H, Bonafide CP. Advancing evidence-based peripheral intravenous catheter securement. JAMA Pediatr. 2024;178(5):435–6. doi: 10.1001/jamapediatrics.2024.0177
20. ณีรนุช วงค์เจริญ, พิมพ์ใจ ลังการ์พินธุ์, พัชรินทร์ ไชยบาล, ทัพพ์ขวัญ ศรีรัตยาวงค์, พรทิพย์ ปาอิน, วิชานีย์ ใจมาลัย และคณะ. ประสิทธิผลของนวัตกรรม Save IV Line. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2567;9(2):259–66. เข้าถึงได้จาก: https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/274629
21. สุกัญญา ฆารสินธุ์, อลงกรณ์ ทิพรักษ์, สุพวรรณ ชะนะภู. การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม “อุปกรณ์ผูกยึดเข็ม IV (3 in 1)” ในผู้ป่วยเด็กที่ได้รับสารละลายทางหลอดเลือดดำ. ใน: การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ราชธานีวิชาการ ครั้งที่ 3: นวัตกรรมที่พลิกโฉมสังคมโลก. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี; 2562. หน้า 489–99.